ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ 500 ԽՈՇՈՐ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Ռուսական «Ֆինանս» ամսագիրը հրապարակել է ռուսական 500 խոշոր ընկերությունների վարկանիշային ցուցակը, որն, ինչպես և նախորդ տարի, գլխավորում է «Գազպրոմ» ԲԲԸ-ն: Ընկերությունը 2008 թվականի արդյունքներով ապահովել է հասույթի 45% և զուտ շահույթի շուրջ 11% աճ: «Գազպրոմ» ընկերության հասույթը հաշվետու ժամանկահատվածում կազմել է 3518.960 մլրդ ռուբլի, իսկ զուտ շահույթը` 771.380 մլրդ ռուբլի:

Նախորդ տարվա համեմատությամբ իր դիրքերը պահպանել է նաև «Լուկօյլ» ԲԲԸ ընկերությունը, որը ճանաչվել է երկրորդ խոշոր ռուսական ընկերությունը: 2008 թվականի ընթացքում «Լուկօյլ» ընկերության հասույթն աճել է 27%-ով և կազմել 2652.158 մլրդ ռուբլի, իսկ զուտ շահույթը կրճատվել է 7%-ով և կազմել 225.217 մլրդ ռուբլի: Նավթագազային ոլորտում գործող մեկ այլ ընկերություն` ТНК-BP-ն, եզրափակում է խոշոր ընկերությունների եռյակը: Նախորդ տարվա համեմատությամբ ТНК-BP ընկերությունը բարելավել է իր դիրքերը 2 հորիզոնականով, ընդ որում ընկերության հասույթը հաշվետու տարվա ընթացքում աճել է 28%-ով և կազմել 1277.952 մլրդ ռուբլի, իսկ զուտ շահույթը կրճատվել է 6%-ով և կազմել 130.145 մլրդ ռուբլի:

«Ռուսական երկաթուղիներ» ԲԲԸ-ն, որը նախորդ տարի եզրափակում էր խոշոր ընկերությունների եռյակն, այս անգամ հայտնվել է չորրորդ հորիզոնականում, ընդ որում ընկերության հասույթը մեկ տարվա ընթացքում  աճել է 13%-ով և կազմել 1101.710 մլրդ ռուբլի, իսկ զուտ շահույթը կրճատվել է 84%-ով և կազմել 13.400 մլրդ ռուբլի: «Ռուսական երկաթուղիներ»-ին հաջորդում է «Ռոսնավթ» ընկերությունը, որի հասույթն աճել է 16%-ով և կազմել 889.192 մլրդ ռուբլի, իսկ զուտ շահույթը կրճատվել է 17%-ով և կազմել 273.886 մլրդ ռուբլի:

Ռուսական խոշոր ընկերությունների առաջին տասնյակում ֆինանսական ոլորտում գործող ընկերությունների միակ ներկայացուցիչը` ռուսական խնայբանկը, հայտնվել է վեցերորդ տեղում: Բանկի հասույթը 2008 թվականի ընթացքում աճել է 32%-ով և կազմել 700.200 մլրդ ռուբլի, իսկ զուտ շահույթը կրճատվել է 8%-ով և կազմել 97.746 մլրդ ռուբլի:

Վարկանիշային ցուցակի յոթերորդ և ութերորդ տեղերում հայտնվել են մետալուրգիական «Սեվերստալ» և նավթագազային  «Սուրգուտնավթգազ» ընկերությունները, որոնք ապահովել են զուտ շահույթի համապատասխանաբար 6% և 62% աճ: Այս ընկերություններին իններորդ հորիզոնականում հաջորդում է մետալուրգիական Evraz Group ընկերությունը, որի հասույթն աճել է 53%-ով և կազմել 501.959 մլրդ ռուբլի, զուտ շահույթը կրճատվել է 15%-ով և կազմել 47.536 մլրդ ռուբլի, իսկ ընկերությունը նախորդ տարվա համեմատությամբ բարելավել է իր դիրքերը երեք հորիզոնականով:

Ռուսական խոշոր ընկերությունների տասնյակը եզրափակում է թաթարական «Թաթնավթ» ընկերությունը, որն ապահովել է հասույթի շուրջ 25% աճ  և զուտ շահույթի 81% անկում: Հաշվետու ժամանակահատվածում ընկերության հասույթը կազմել է 444.332 մլրդ ռուբլի, իսկ զուտ շահույթը 841.3 մլրդ ռուբլի: Նշենք նաև, որ ԱՖԿ «Սիստեմա» ընկերությունը հայտնվել է 11-րդ, «Ռուսալ» ընկերությունը` 12-րդ, ՎՏԲ խումբը`15-րդ,  «Վիմպելկոմ» ԲԲԸ-ն` 19-րդ, «ԱվտոՎԱԶ»-ը` 25-րդ տեղերում:

Հրապարակած վարկանիշային ցուցակի համաձայն 2008 թվականի արդյունքներով ցուցակում ներառված ընկերությունների համախառն եկամուտն այս մեկ տարվա ընթացքում աճել է 28.5%-ով և կազմել 31.6 տրիլիոն ռուբլի: Համեմատության համար նշենք, որ 2007 թվականի արդյունքներով այս ցուցանիշը գրանցել էր ընդամենը 21.2% աճ: Ռուսական 500 խոշոր ընկերությունների համախառն ակտիվները 2008 թվականի ընթացքում աճել են մինչև 56.1 տրիլիոն ռուբլի` նախորդ տարվա 44.2 տրիլիոն ռուբլու դիմաց: Անդրադառնալով 500 խոշոր ընկերությունների համախառն հասույթի կառաուցվածքին` նշենք, որ հասույթի առավել մեծ ծավալներ ապահովել են նավթագազային ոլորտում գործող 10 խոշոր ընկերությունները, որոնց բաժին է ընկնում շուրջ 9.9 տրիլիոն ռուբլի, իսկ 2.1 տրիլիոն ռուբլի հասույթ ապահովել են սև մետալուրգիական 6 խոշոր ընկերություններ:

Հրապարակված վարկանիշայի ցուցակի տվյալներից ակնհայտ է դառնում, որ տնտեսական անկումը էական ազդեցություն չի ունեցել ռուսական 500 խոշոր ընկերությունների համախառն հասույթի մակարդակի վրա, սակայն իր բացասական զգալի ազդեցությունն, այնուամենայնիվ, թողել է ընկերությունների շահույթի մակարդակի վրա: 2008 թվականի ընթացքում նախորդ տարվա համեմատությամբ 500 խոշոր ընկերությունների համախառն շահույթը կրճատվել է 30.6%-ով և կազմել 2.425 տրիլիոն ռուբլի: Վարկանիշային ցուցակում ներառված 500 ընկերություններից 104-ն իրենց գործունեության արդյունքում ապահովել են զուտ շահույթ, իսկ տարին շահույթով փակել են 327 ընկերություններ:

Նշենք, որ հաշվետու ժամանակահատվածում կրած զուտ վնասի ծավալով վարկանիշային ցուցակը գլխավորում է X5 Retail Group ընկերությունը, որի զուտ վնասի տեսակարար կշիռը ընկերությունների կրած վնասների համախառն ծավալում կազմում է 13.6% կամ շուրջ 52.859 մլրդ ռուբլի: 

2008 թվականի արդյունքներով ռուսական 500 խոշոր ընկերությունների վարկանիշայում ցուցակում առաջին անգամ հայտնվել են 10 ընկերություններ, որոնցից 6-ն էլեկտրաէներգետիկայի ոլորտում գործող ընկերություններ են: