Որն է՞ լինելու OpenAI-ի հաջորդ քայլը. բոլոր ժամանակների ամենամեծ IPO-ի շրջանակում բորսա դուրս գալը
Ըստ լուրերի՝ OpenAI-ը պատրաստվում է նախնական հանրային առաջարկի (IPO), որի արդյունքում ընկերությունը կարող է արժենալ մինչև 1 տրիլիոն դոլար։ Սա կլինի պատմության մեջ ամենամեծ IPO-ներից մեկը։
Չորեքշաբթի օրը հրապարակված Reuters-ի հաղորդագրության համաձայն՝ OpenAI-ը նախապատրաստում է այն, ինչը կարող է լինել պատմության մեջ ամենամեծ IPO-ներից մեկը՝ պլանավորելով ներկայացնել արդեն 2026 թվականի երկրորդ կեսին։ Քննարկումների ընթացքում ընկերությունը քննարկել է առնվազն 60 միլիարդ դոլար, և հնարավոր է՝ ավելի, ներգրավելու հնարավորությունը, ինչը ընկերության արժեքը կդարձնի 1 տրիլիոն դոլար։
Այնուամենայնիվ, OpenAI-ը հերքել է այս տեղեկատվությունը։ Ընկերության խոսնակը Reuters-ին ասել է, որ «IPO-ն մեր նպատակը չէ, ուստի մենք չենք կարող նշել կոնկրետ ամսաթիվ»։
«Մենք կառուցում ենք կայուն բիզնես և առաջ ենք մղում մեր առաքելությունը, որպեսզի բոլորը կարողանան օգտվել AGI-ից», – հրատարակությանը ասել է մամուլի խոսնակը: AGI-ն նշանակում է արհեստական ընդհանուր բանականություն կամ տեխնոլոգիա, որը կարող է համապատասխանել կամ գերազանցել մարդու ճանաչողական կարողությունները՝ լուծելով ցանկացած մտավոր կամ գործնական խնդիր։
Միակ ընկերությունը, որը բորսայում դեբյուտ է կատարել տրիլիոն դոլար կամ ավելի բարձր նշաձողով, Սաուդյան Արաբիայի ազգային նավթային ընկերությունն ու աշխարհի ամենամեծ նավթարտադրողն էր՝ Saudi Aramco-ն։ Ընկերությունը հանրային դարձավ 2019 թվականի դեկտեմբերին՝ մոտավորապես 1.7 տրիլիոն դոլար սկզբնական շուկայական կապիտալիզացիայով։
Մյուս բոլոր նշանակալի IPO-ները մեկնարկել են շատ ավելի ցածր գնահատականներով, սովորաբար շատ ավելի ցածր, քան 200 միլիարդ դոլարը։ Օրինակ՝ Meta-ն 2012 թվականի IPO-ի ժամանակ ներգրավել է 16 միլիարդ դոլար՝ գնահատելով ընկերությունը 104 միլիարդ դոլար։ 2008 թվականին Visa-ի IPO-ի ընթացքում ընկերությունը գնահատվել է մոտ 36 միլիարդ դոլար: Երկու ընկերություններն էլ զգալիորեն աճել են իրենց ստեղծումից ի վեր։ Meta-ն այժմ աշխարհի յոթերորդ խոշորագույն ընկերությունն է՝ ավելի քան 1.6 տրիլիոն դոլար շուկայական կապիտալիզացիայով, մինչդեռ Visa-ն տասնյոթերորդ խոշորագույն ընկերությունն է՝ մոտավորապես 672.5 միլիարդ դոլար շուկայական կապիտալիզացիայով։
Ընկերության գործունեությանը ծանոթ աղբյուրները Reuters-ին հայտնել են, որ բորսա դուրս գալը զգալիորեն կհեշտացնի իր սեփական բաժնետոմսերով միջոցներ հայթայթելու և ավելի մեծ գործարքներ կնքելու կարողությունը, ինչը կխթանի գործադիր տնօրեն Սեմ Ալթմանի՝ արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների կառուցման մեջ տրիլիոնավոր դոլարներ ներդնելու հավակնոտ ծրագիրը։
Ալթմանը նշել է, որ IPO-ն OpenAI-ի համար «ամենահավանական ուղին» է՝ հաշվի առնելով ընկերությանը անհրաժեշտ հսկայական կապիտալը՝ իր արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների ծրագրերն ու ձեռքբերումները ֆինանսավորելու համար։ Օգոստոսին OpenAI-ը մոտավորապես 1.1 միլիարդ դոլարով ձեռք բերեց Statsig-ը՝ ծրագրային ապահովման փորձարկման և գործառույթների թեստավորման հարթակ, և io Products-ը՝ Apple-ի նախկին դիզայներ Ջոնի Այվի կողմից հիմնադրված դիզայներական ընկերությունը, մայիսին՝ 6.5 միլիարդ դոլարով։
OpenAI-ը իր գործունեությունը սկսել է որպես ոչ առևտրային կազմակերպություն 2015 թվականին՝ նպատակ ունենալով մշակել անվտանգ արհեստական բանականություն, որը կօգտակար լինի հասարակության համար, այլ ոչ թե կկենտրոնանա շահույթի վրա: Մի քանի տարի անց OpenAI-ը ստեղծեց նոր կառուցվածք՝ շահույթ հետապնդող թևով, սակայն ոչ առևտրային կազմակերպությունը պահպանեց ընկերության վերահսկողությունը՝ ապահովելու համար, որ իր սկզբնական առաքելությունը մնա գերակա: Ոչ առևտրային կազմակերպության դերն էր վերահսկել ընկերության ուղղությունը և ապահովել, որ անվտանգությունը լինի գերակա խնդիր, ի տարբերություն սովորական ընկերությունների, որոնք հիմնականում հաշվետու են բաժնետերերին:
Այս շաբաթ OpenAI-ը կրկին թարմացրեց իր կառուցվածքը: Ոչ առևտրային կազմակերպությունը, որն այժմ կոչվում է OpenAI Foundation, դեռևս պահպանում է կառավարման ղեկը, բայց այս անգամ այն տիրապետում է նոր շահույթ հետապնդող OpenAI Group-ի բաժնետոմսերի 26%-ին և իրավունք ունի ձեռք բերել լրացուցիչ բաժնետոմսեր, եթե ընկերությունը հասնի որոշակի նվաճումների: Ոչ առևտրային կազմակերպությունը ոչ միայն սահմանում է OpenAI-ի առաքելությունը, այլև այժմ ընկերության ֆինանսական աճի հիմնական նպաստող գործոն է:
OpenAI-ի հնարավոր IPO-ի մասին լուրը տարածվում է արհեստական բանականության աճին զուգընթաց։ CNN-ը հաղորդում է, որ S&P 500-ը ընդամենը վեց ամսվա ընթացքում աճել է մոտ 36%-ով՝ հիմնականում Nvidia-ի նման ընկերությունների շուրջ ոգևորության շնորհիվ, որը դարձավ առաջին ընկերությունը, որը հասավ 5 տրիլիոն դոլարի շուկայական կապիտալիզացիայի։ Apple-ը դարձավ երրորդ ընկերությունը, որը հասավ 4 տրիլիոն դոլարի շուկայական կապիտալիզացիայի, այն բանից հետո, երբ Nvidia-ն և Microsoft-ը հուլիսին հասան այդ նշաձողին: