SpaceX-ը ցանկանում է բանկերին վճարել գրեթե զրոյական միջնորդավճար
Իլոն Մասկի SpaceX-ը բանակցություններ է վարում Wall Street-ի ընկերություններին իր սպասվող IPO-ի համար գրեթե «զրոյի սահմանին» միջնորդավճար վճարելու շուրջ։ Սակայն, ըստ Bloomberg-ի, նույնիսկ այդ պայմաններում բանկերը կարող են վաստակել շուրջ 500 մլն դոլար, քանի որ տեղաբաշխման ծավալը պատմականորեն խոշոր է լինելու։
Իրավիճակին ծանոթ աղբյուրների խոսքով՝ SpaceX-ը քննարկում է պայմաններ, որոնց համաձայն ընկերությունը կվճարի 0,75%-ից պակաս միջնորդավճար՝ նախատեսվող 75 մլրդ դոլարի ներգրավման դիմաց։ Այդքան ցածր տոկոսադրույքը Wall Street-ի համար անսովոր է, սակայն գործարքի մասշտաբը այն կարող է դարձնել պատմության խոշորագույն միջնորդավճարային իրադարձություններից մեկը IPO-ներ կազմակերպող բանկերի համար։
Գործարքի առաջատար բանկերը՝ Goldman Sachs Group Inc.-ն և Morgan Stanley-ն, ակնկալում են միջնորդավճարի ավելի մեծ բաժին, քան մյուս տեղաբաշխողները։ Ընդհանուր առմամբ գործարքում ներգրավված է 21 բրոքեր։ SpaceX-ի, Goldman Sachs-ի և Morgan Stanley-ի ներկայացուցիչները հրաժարվել են մեկնաբանություններից։
Սովորաբար ներդրումային բանկերը IPO-ների դեպքում գանձում են 4%–7% միջնորդավճար, երբ տեղաբաշխման ծավալը միջինում $1 մլրդ-ից պակաս է։ Մեգա-IPO-ների ժամանակ տոկոսադրույքը զգալիորեն նվազում է, սակայն, որպես կանոն, շարունակում է գերազանցել 1%-ը։ SpaceX-ի առաջարկվող պայմանները կարող են ազդել նաև առաջիկա խոշոր IPO-ների շուկայի վրա՝ նվազեցնելով Wall Street-ի հնարավոր շահույթի վերաբերյալ սպասումները։
Նման ցածր միջնորդավճարի հայտնի նախադեպերից մեկը General Motors Co.-ի 2010 թվականի IPO-ն էր, երբ բանկերը ԱՄՆ կառավարության հետ համաձայնեցրել էին 0,75% վճար։ 2014 թվականին Alibaba Group Holding Ltd.-ը 25 մլրդ դոլար ներգրաված IPO-ի ժամանակ տեղաբաշխողներին վճարել էր մոտ 300 մլն դոլար՝ ներառյալ արդյունքի համար նախատեսված միջնորդավճարը։ Saudi Aramco-ի դեպքում ևս բանկերի վճարները սահմանափակվել էին, հատկապես այն բանից հետո, երբ տեղաբաշխումը հիմնականում վերածվեց ներքին գործարքի։
Bloomberg-ի ավելի վաղ հաղորդման համաձայն՝ SpaceX-ը նպատակադրում է մոտ 1,8 տրլն դոլար գնահատում։ Եթե ընկերությանը հաջողվի ներգրավել 75 մլրդ դոլար, ապա այն հեշտությամբ կգերազանցի IPO-ների նախորդ ռեկորդները։ Ընկերությունը նաև նախատեսում է տեղաբաշխման շրջանակում բաժնետոմսերի մինչև 5%-ը պահել որոշ աշխատակիցների, ղեկավարների ընկերների և ընտանիքի անդամների համար։
Միևնույն ժամանակ IPO-ների շուկան կարող է բախվել մի քանի խոշոր գործարքների միաժամանակյա ալիքի։ Anthropic-ը գաղտնի ներկայացրել է հրապարակային տեղաբաշխման նախնական փաստաթղթերը՝ փորձելով առաջ անցնել OpenAI-ից, իսկ Alphabet Inc.-ը հայտարարել է բաժնետոմսերի տեղաբաշխման միջոցով 80 մլրդ դոլար ներգրավելու մասին։ Այս մասշտաբային գործարքները փորձություն կլինեն Wall Street-ի բանկերի համար՝ ցույց տալով, թե որքան արագ կարող են նրանք հսկայական կապիտալ ներգրավել հանրային շուկայից։