Տնտեսական

USD BUY - 360.00+0.00 USD SELL - 361.00-0.50
EUR BUY - 400.00-1.00 EUR SELL - 403.00-1.00
OIL:  BRENT - 96.55-1.45 WTI - 89.63-1.32
COMEX:  GOLD - 4065.90+0.03 SILVER - 51.85+0.10
COMEX:  PLATINUM - 1546.40+0.62
LME:  ALUMINIUM - 3062.50-0.21 COPPER - 13768.00-2.73
LME:  NICKEL - 16353.00+7.09 TIN - 46467.00-4.92
LME:  LEAD - 1885.50-1.26 ZINC - 3711.00-3.42
FOREX:  USD/JPY - 158.26-0.11 EUR/GBP - 1.116+0.15
FOREX:  EUR/USD - 1.116+0.15 GBP/USD - 1.3384+0.26
STOCKS RUS:  RTSI - 949.88-0.14
STOCKS US: DOW JONES - 51285.73-0.46 NASDAQ - 24579.43+1.09
STOCKS US: S&P 500 - 7376.86+0.31
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 58775.50+2.33 TOPIX - 3818.16+2.97
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 24448.95-0.13 SSEC - 3660.79+0.32
STOCKS EUR:  FTSE100 - 10673.94-1.01 CAC40 - 8139.00-0.81
STOCKS EUR:  DAX - 25820.36-1.92
09/11/2026  CBA:  USD - 360.43+0.09 GBP - 483.66+1.02
09/11/2026  CBA:  EURO - 403.36+0.75
09/11/2026  CBA:  GOLD - 46927-721 SILVER - 602.81-9.12
Էներգետիկ ճգնաժամը արագացնում է անցումը վերականգնվող էներգիային
08/09/2026 17:00
Կիսվել

Էներգետիկ ճգնաժամը արագացնում է անցումը վերականգնվող էներգիային

Մերձավոր Արևելքում հակամարտությունը հանգեցրել է 1973 թվականի Յոմ Կիպուրի պատերազմից ի վեր խոշորագույն էներգետիկ ճգնաժամին, նշվում է Energy Transitions Commission միջազգային վերլուծական կենտրոնի զեկույցում։ Հորմուզի նեղուցի փակումը խաթարել է նավթի մատակարարումները՝ ազդելով համաշխարհային առաջարկի 8%-ի վրա։ Համեմատության համար՝ 1973 թվականի արաբական նավթային էմբարգոն ընդգրկել էր առաջարկի 7%-ը։ Նավթի գինը ներկայիս ճգնաժամի ընթացքում 70 դոլարից հասել է առավելագույնը 126 դոլարի մեկ բարելի դիմաց։

Ներկայիս ճգնաժամի հիմնական տարբերությունը 1970-ականներից նավթին և գազին հասանելի այլընտրանքների առկայությունն է։ Արևային և հողմային էլեկտրակայաններում էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը կարող է ավելի էժան լինել, քան հանածո վառելիքի ձեռքբերումը, իսկ նոր հզորությունների գործարկումը՝ զգալիորեն ավելի արագ։ Օրինակ՝ խողովակաշարի կառուցումը պահանջում է առնվազն հինգ տարի, մինչդեռ հողմային կայանները հնարավոր է կառուցել մի քանի ամսում։

Նավթի թանկացումն արդեն խթանել է վերականգնվող էներգետիկայի պահանջարկը։ 50 երկիր Չինաստանից արևային վահանակների ներմուծումը հասցրել է ռեկորդային մակարդակի։ Մեծ Բրիտանիայում աճել է ջերմային պոմպերի նկատմամբ հետաքրքրությունը, իսկ էլեկտրամոբիլների մասնաբաժինը նոր մարդատար ավտոմեքենաների վաճառքում գերազանցում է 40%-ը Չինաստանում, հասնում 28%-ի Մեծ Բրիտանիայում և 23%-ի՝ Եվրամիությունում։

Հորմուզի նեղուցի փակումը կառավարություններին դրդել է ավելացնել ներդրումները վերականգնվող էներգետիկայում։ Գերմանիան հայտարարել է 8 մլրդ եվրո հատկացնելու մասին, Իսպանիան և Պորտուգալիան արագացրել են համապատասխան նախագծերի հաստատումն ու էլեկտրացանցերին միացումը, իսկ Հարավային Կորեան վերականգնվող էներգիայի հզորությունների նպատակային ցուցանիշը բարձրացրել է 37-ից մինչև 100 ԳՎտ։

Զեկույցի հեղինակների գնահատմամբ՝ վերականգնվող էներգետիկայի արագ զարգացումը կարող է էապես նվազեցնել համաշխարհային տնտեսության կախվածությունը Հորմուզի նեղուցով մատակարարումներից։ Նավթի համաշխարհային պահանջարկը կարող է կրճատվել 16–20%-ով, իսկ բնական գազինը՝ 26–34%-ով։ Ջեռուցման և սննդի պատրաստման էլեկտրիֆիկացումը կարող է գազի սպառումը նվազեցնել մոտ 13%-ով, իսկ էլեկտրամոբիլների տարածումը՝ նավթի համաշխարհային պահանջարկը 10–12%-ով։

09/11/2026
դրամ
Դոլար (USD)
360.43
+0.09
Եվրո (EUR)
403.36
+0.75
Ռուբլի (RUR)
4.3787
-0.0214
Լարի (GEL)
138.94
-0.01
46927
-721
Արծաթ
602.81
-9.12