Սոցիալական

USD BUY - 395.00+0.00 USD SELL - 397.00+0.00
EUR BUY - 408.00-1.00 EUR SELL - 417.00-1.00
OIL:  BRENT - 85.57-1.82 WTI - 80.34-1.25
COMEX:  GOLD - 1811.40-0.04 SILVER - 23.36+2.14
COMEX:  PLATINUM - 1025.30-2.65
LME:  ALUMINIUM - 2545.50+2.43 COPPER - 8450.00+1.37
LME:  NICKEL - 28862.00+4.57 TIN - 23255.00-0.33
LME:  LEAD - 2202.50+1.33 ZINC - 3079.00-0.02
FOREX:  USD/JPY - 134.30-0.64 EUR/GBP - 1.0538+0.17
FOREX:  EUR/USD - 1.0538+0.17 GBP/USD - 1.2287+0.35
STOCKS RUS:  RTSI - 1107.55-1.43
STOCKS US: DOW JONES - 34429.88+0.10 NASDAQ - 11461.50-0.18
STOCKS US: S&P 500 - 4071.70-0.12
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 27777.90-1.59 TOPIX - 1953.98-1.64
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 18675.35-0.33 SSEC - 3156.14-0.29
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7556.23-0.03 CAC40 - 6742.25-0.17
STOCKS EUR:  DAX - 14529.39+0.27
02/12/2022  CBA:  USD - 395.20-0.15 GBP - 485.11+5.08
02/12/2022  CBA:  EURO - 416.07+4.15
02/12/2022  CBA:  GOLD - 22910.78+622.40 SILVER - 281.25+7.21
engрус
Դեկտեմբեր, 2022
December 2022
M T W T F S S
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  
Աշխատողների իրավունքները՝ արտակարգ դրության պայմաններում
22/03/2020 18:57

Աշխատողների իրավունքները՝ արտակարգ դրության պայմաններում

Հաշվի առնելով, որ 2020 թ.-ի մարտի 16-ից ՀՀ-ում հայտարարված արտակարգ դրությունը մի շարք հարցեր է առաջացրել տվյալ իրավիճակում աշխատանքային օրենսդրության առկա կարգավորումների, ինչպես նաև Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության կողմից առկա բացերի լրացման նպատակով իրականացվող միջոցառումների վերաբերյալ, տեղեկացնում ենք.

Աշխատանքային օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝

– ոչ աշխատողի մեղքով պարապուրդը աշխատավայրում ստեղծված այն իրավիճակն է, որի ժամանակ գործատուն՝ արտադրական կամ օբյեկտիվ այլ պատճառներով պայմանավորված, չի կարողանում ապահովել աշխատողի` աշխատանքային պայմանագրով նախատեսված աշխատանքը.

– պարապուրդի ժամանակ գործատուն իրավունք ունի աշխատողին՝ նրա գրավոր համաձայնությամբ, փոխադրելու ցանկացած այլ աշխատանքի` հաշվի առնելով աշխատողի մասնագիտությունը, որակավորումը և առողջական վիճակը: Աշխատողի համաձայնությամբ՝ նա կարող է փոխադրվել նաև այլ աշխատանքի` առանց հաշվի առնելու նրա մասնագիտությունը և որակավորումը:

Մյուս կողմից, Աշխատանքային օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, եթե ոչ աշխատողի մեղքով պարապուրդի ժամանակ աշխատողին չի առաջարկվում նրա մասնագիտությանը, որակավորմանը համապատասխանող այլ աշխատանք, որը նա կարող էր կատարել՝ առանց իր առողջությանը վնաս պատճառելու, ապա աշխատողին պարապուրդի յուրաքանչյուր ժամվա համար վճարվում է մինչև պարապուրդը նրա միջին ժամային աշխատավարձի երկու երրորդի չափով, սակայն ոչ պակաս, քան օրենսդրությամբ սահմանված նվազագույն ժամային դրույքաչափը:

Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով անհաղթահարելի ուժ համարվող պատճառներով առաջացած պարապուրդի համար չի վճարվում:

Վերջին օրերի զարգացումները ցույց են տալիս, որ գործատուների մի մասը առաջնորդվում է Աշխատանքային օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 1-ին մասի կարգավորմամբ և վճարում իր աշխատողներին, մի մասն էլ՝ նույն հոդվածի 6-րդ մասով՝ ընդհանրապես չվճարելով:

Ակնհայտ է, որ ստեղծված իրավիճակում անհրաժեշտ է ցուցաբերել մեկ միասնական մոտեցում՝ ապագայում հնարավոր աշխատանքային վեճերից խուսափելու և խնդիրները դատական կարգով չլուծելու համար:

Այս և ՀՀ-ում արտակարգ դրություն հայտարարված լինելու հանգամանքով պայմանավորված՝ Աշխատանքային օրենսգրքի մի շարք այլ կարգավորումներում ևս որոշակի լրացումներ կատարելու նպատակով՝ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության կողմից մշակվել և հրատապ ռեժիմով շրջանառության է դրվել Աշխատանքային օրենսգրքում համապատասխան փոփոխություններ կատարելու նախագիծ: Մասնավորապես նախագծով առաջարկվում է՝

– հեռավար եղանակով աշխատանքների կազմակերպման հնարավորության պարագայում, աշխատողներին չհամարել պարապուրդի մեջ, և աշխատավարձն ամբողջությամբ պահպանել.

– հեռավար եղանակով աշխատանքերի կազմակերպումը և աշխատանքի ու հանգստի ռեժիմի փոփոխությունը չհամարել աշխատանքային պայմանագրի էական պայմանի փոփոխություն, ինչը հնարավորություն կտա գործատուներին լինել ավելի ճկուն և նախապես չծանուցել այդ փոփոխությունների մասին.

– այն դեպքերում, երբ մասնավոր ոլորտի գործատուն, արտակարգ դրությամբ պայմանավորված, չկարողանա այլևս աշխատանքները շարունակել, այդ թվում հեռավար եղանակով, այնուամենայնիվ շարունակի վարձատրել աշխատողին՝ չաշխատած յուրաքանչյուր ժամի համար՝ առնվազն օրենսդրությամբ սահմանված նվազագույն ժամային դրույքաչափով։ Պետական և համայնքային բյուջեներից ֆինանսավորվող կազմակերպությունների, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի աշխատողների աշխատավարձն ամբողջությամբ պահպանվում է․

– այն դեպքերում, երբ աշխատողն ունի չօգտագործված արձակուրդ, և հնարավոր չէ շարունակել աշխատանքները արտակարգ դրության ժամանակահատվածում, գործատուի համար նախատեսել պարտադիր պահանջ, որ աշխատողի ցանկության դեպքում վերջինիս տրամադրի իր չօգտագործված արձակուրդը․

– այն դեպքերում, երբ արտակարգ դրությամբ պայմանավորված, աշխատողն օբյեկտիվորեն հնարավորություն չի ունեցել ներկայանալու աշխատանքի կամ աշխատանքի է ներկայացել ուշացումով կամ ոչ լրիվ աշխատանքային օրով, արգելել գործատուին իր նախաձեռնությամբ լուծելու աշխատանքային պայմանագիրը կամ կիրառել կարգապահական տույժ։ Այս դեպքերում, նախատեսել վարձատրություն առնվազն աշխատողի փաստացի աշխատած ժամանակին կամ կատարված փաստացի աշխատանքին համապատասխան

– այն դեպքերում, երբ ուսումնական (այդ թվում՝ նախադպրոցական) հաստատությունների համար նախատեսված արձակուրդների՝ չպլանավորված տեղափոխման կամ տրամադրման ժամանակահատվածում, երեխայի խնամքը կազմակերպելու նպատակով՝ աշխատողը աշխատանքի է ներկայացել ուշացումով կամ ոչ լրիվ աշխատանքային օրով, արգելել գործատուին իր նախաձեռնությամբ լուծելու աշխատանքային պայմանագիրը կամ կիրառել կարգապահական տույժ։ Այս դեպքերում, նախատեսել ամբողջական վարձատրություն։

– նախատեսել դրույթ, որ արտակարգ դրության ժամանակ արտաժամյա աշխատանքը իրար հաջորդող երկու օրվա ընթացքում կարող է կազմել մինչև 8 ժամ՝ ներկայիս 4-ի փոխարեն։

– անցումային դրույթներով նախատեսվելու է նաև, որ վերը թվարկված կարգավորումները տարածվելու են գործատուների և աշխատողների վրա սկսած 2020 թվականի մարտի 16-ից, երբ հայտարարվեց արտակարգ դրություն:

Հարկ է նշել, որ Նախագծով ներկայացված մի շարք առաջարկներ բխում են աշխատանքային օրենսգրքի հիմնական սկզբունքներից (3-րդ հոդված), մասնավորապես,

– յուրաքանչյուր աշխատողի համար աշխատանքի արդարացի պայմանների իրավունքի ապահովումը,

– յուրաքանչյուր աշխատողի` ժամանակին և ամբողջությամբ աշխատանքի արդարացի վարձատրության իրավունքի ապահովումը` օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափից ոչ ցածր:

Միաժամանակ, անդրադառնալով վերջին օրերին հնչած այն տեսակետին, որ հեռավար եղանակով աշխատանքների կազմակերպման մասով Աշխատանքային օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու անհրաժեշտությունը բացակայում է, քանի որ տնաշխատների՝ աշխատանքի և վարձատրության հետ կապված հարաբերություններն արդեն իսկ կարգավորված են Աշխատանքային օրենսգրքով, մասնավորապես 98-րդ հոդվածով, տեղեկացնում ենք, որ գործող կարգավորմամբ՝ աշխատանքի վայրը համարվում է աշխատանքային պայմանագրի էական պայման, որի փոփոխման դեպքում գործատուն պարտավոր է նախապես ծանուցել աշխատողին կախված նրա ստաժից համապատասխան օր առաջ (Աշխատանքային օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 1-ին մաս): Հաշվի առնելով, որ արտակարգ դրության պայմաններում գործատուն պետք է արագ արձագանքի ստեղծված մարտահրավերներին և հնարավորության դեպքում աշխատանքները կազմակերպի հեռավար եղանակով, նախագծով առաջարկվում է, որ այս իրավիճակում հեռավար եղանակով աշխատանքների կազմակերպումը չհամարվի աշխատանքի վայրի փոփոխություն:

Ինչ վերաբերվում է հեռավար աշխատանքի՝ Աշխատանքային օրենսգրքի 98-րդ հոդվածով արդեն իսկ կարգավորված լինելուն, ապա նշենք, որ այդ հոդվածը վերաբերում է այն դեպքերին, երբ ի սկզբանե, աշխատանքի բնույթից ելնելով, գործատուի և աշխատողի միջև կնքվել է աշխատանքային պայմանագիր աշխատանքները տանից կատարելու վերաբերյալ:

Արտակարգ դրության պայմաններում ոչ թե կնքվում է աշխատանքային պայմանագիր՝ աշխատանքները հեռավար իրականացնելու համար, այլ ուղղակի փոփոխվում է աշխատանքի վայրը: Հետևաբար՝ ճիշտ չէ որևէ կերպ նույնականացնել տնաշխատների համար նախատեսված կարգավորումը՝ հեռավար եղանակով աշխատանք կատարելու կարգավորման հետ:

Միաժամանակ տեղեկացնում ենք, որ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը աշխատողի և գործատուի միջև ծագած խնդիրնեըը իրավասու է լուծելու համապատասխան օրենսդրական կարգավորումներ մշակելու և պարզաբանումներ տրամադրելու շրջանակներում միայն: Նախարարությունը, իր լիազորութունների շրջանակներում, աշխատողի և գործատուի աշխատանքային հարաբերութուններին միջամտելու իրավասություն չունի:

Ucom - տան ամենաարագ ինտերնետը՝ սկսած 6,500 դրամից:
Արտարժույթ
10:30 03/12 Առք Վաճառք
AMD / USD 395.00 397.00
AMD / EUR 408.00 417.00
AMD / RUR 6.27 6.55
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
02/12/2022
Դոլար / Դրամ
395.20
-0.15
Եվրո / Դրամ
416.07
+4.15
Ռուբլի / Դրամ
6.39
-0.07
Ֆունտ / Դրամ
485.11
+5.08
ԿԲ Մետաղներ
02/12/2022
դրամ / գրամ
22910.78
+622.40
Արծաթ
281.25
+7.21
Կրիպտոարժույթներ
10:30 03/12
BTC/AMD
6,702,493
+0.00%
BTC/USD
16959.75
+0.04%
ETH/USD
1271.42
-0.31%
BCH/USD
111.10
+0.97%
BIT/USD
0.308931
+0.00%
XRP/USD
0.394477
+1.22%
LTC/USD
77.03
+0.52%
BNB/USD
290.46
+0.43%
DOGE/USD
0.099511
+0.19%
ETH/BTC
0.07496671
-0.35%
BCH/BTC
0.006550571
+0.93%
BIT/BTC
0.006550571
-0.03%
XRP/BTC
0.00002326
+1.19%
LTC/BTC
0.004541876
+0.48%
BNB/BTC
0.017126489
+0.39%
DOGE/BTC
0.000005867
+0.14%
Ոսկու հարգեր
02/12/2022
դրամ
999 հարգ
24k
22,910.78
958 հարգ
23k
21,956.16
916 հարգ
22k
21,001.55
720 հարգ
18k
17,183.09
625 հարգ
15k
14,319.24
585 հարգ
14k
13,364.62
500 հարգ
12k
11,455.39
417 հարգ
10k
9,546.16
375 հարգ
9k
8,591.54
FOREX
11:06 03/12
EUR/USD
1.0538
+0.17%
GBP/USD
1.2287
+0.35%
USD/JPY
134.30
-0.64%
EUR/GBP
0.857
-0.23%
Նավթ
11:06 03/12
դոլար / բարել
Brent
85.57
-1.82%
Light Sweet
80.34
-1.25%
COMEX
11:06 03/12
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1811.40
-0.04%
Արծաթ
23.36
+2.14%
Պլատին
1025.30
-2.65%
LME / 3M
11:06 03/12
դոլար / տոննա
Ալյումին
2545.50
+2.43%
Պղինձ
8450.00
+1.37%
Նիկել
28862.00
+4.57%
Անագ
23255.00
-0.33%
Կապար
2202.50
+1.33%
Ցինկ
3079.00
-0.02%
Մոլիբդեն
44841.97
+1.09%
Կոբալտ
51955.00
+0.00%
Ինդեքսներ
11:06 03/12
կետ
Dow Jones
34429.88
+0.10%
S&P 500
4071.70
-0.12%
NASDAQ
11461.50
-0.18%
FTSE
7556.23
-0.03%
CAC 40
6742.25
-0.17%
DAX
14529.39
+0.27%
RTSI
1107.55
-1.43%
Nikkei
27777.90
-1.59%
Topix
1953.98
-1.64%
Hang Seng
18675.35
-0.33%
SSEC
3156.14
-0.29%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
02/12/2022
Վերաֆին. տոկ.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
9.25
+0.00%
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
10.75
+0.00%
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
7.75
+0.00%
Մակրոտնտեսական
10/2022
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+14.5%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
2,128.5
+9.9%
Արտահանում 1
Արտահանում
4,129.4
+71.2%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
6,755.8
+63.5%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+8.70%
Աշխատ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
226,621
+14.0%
Առևտուր 3
Առևտրի շրջանառություն
3,423.8
+15.50%
Գյուղտնտ. 3,4
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
672.82
-0.7%
Ծառայ. 3
Ծառայությունների ծավալ
2,074.3
+27.90%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
360,764
+14.4%
1 - մլն Դրամ, 2 - Դրամ, 3 - մլրդ Դրամ, 4 - եռամսյակային