Fitch-ը նվազեցրել է համաշխարհային տնտեսության աճի կանխատեսումը
Fitch Ratings-ը նվազեցրել է համաշխարհային տնտեսական աճի կանխատեսումը և բարձրացրել նավթի գների կանխատեսումը՝ նախազգուշացնելով, որ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հակամարտությամբ պայմանավորված նավթի գների կտրուկ աճով պայմանավորված ցնցումը լայնածավալ վնաս է հասցնում համաշխարհային տնտեսությանը։
Այժմ գործակալությունն ընթացիկ տարում համաշխարհային տնտեսության 2,4% աճ է ակնկալում՝ նախորդ գնահատականը նվազեցնելով 0,2 տոկոսային կետով։ «Կանխատեսումները համատարած վերանայվել են նվազման ուղղությամբ, քանի որ գնաճի աճը նվազեցնում է իրական աշխատավարձերը, ճնշում սպառումը և մեծացնում ընկերությունների ծախսերը»,— ասվում է Fitch-ի տնտեսագետների զեկույցում։
Այս նվազեցումը լրացնում է միջազգային կազմակերպությունների, այդ թվում՝ Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության (ՏՀԶԿ), համանման նախազգուշացումների շարքը։ Հակամարտությունն արդեն չորրորդ ամիսն է շարունակվում և շարունակում է ապակայունացնել էներգակիրների ու ապրանքահումքային շուկաները։
Fitch-ը 2026 թվականի համար Brent տեսակի նավթի միջին գնի կանխատեսումը նախկին 70 դոլարից բարձրացրել է մինչև մեկ բարելի դիմաց 87 դոլար՝ հաշվի առնելով համաշխարհային նավթային հոսքերի առանցքային հանգույց հանդիսացող Հորմուզի նեղուցի երկարատև փակումը։ Նեղուցն արդեն 14-րդ շաբաթն է փակ է, իսկ մինչև հուլիս նավագնացության վերականգնումը քիչ հավանական է՝ Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև բանակցությունների բարդության պատճառով։
Fitch-ն ընդգծել է, որ իր բազային սցենարը զգալիորեն ավելի մեղմ է, քան 1970-ականների նավթային ճգնաժամերը, երբ նավթի իրական գները հասնում էին մեկ բարելի դիմաց մոտ 170 դոլարի։ Գործակալությունը նաև նշել է, որ 1980 թվականից ի վեր համաշխարհային ՀՆԱ-ում նավթի մասնաբաժինը մոտ երկու անգամ նվազել է։
Ավելի անբարենպաստ սցենարի դեպքում՝ նավթի մեկ բարելի միջին գնի՝ 100 դոլարի հասնելու, ֆոնդային շուկաների 10% անկման և վարկավորման պայմանների խստացման պայմաններում, առաջիկա 12 ամիսների ընթացքում ԱՄՆ-ի տնտեսական աճը կարող է նվազել մինչև 0,8%, եվրագոտունը՝ մինչև 0,3%, իսկ Չինաստանինը՝ մինչև 3,4%, նշում է գործակալությունը։
Բազային սցենարով Fitch-ն ԱՄՆ-ի տնտեսության համար կանխատեսում է 1,9%, իսկ եվրագոտու համար՝ 0,9% աճ։ Երկու ցուցանիշն էլ նվազեցվել են նախորդ կանխատեսումների համեմատ։ Միևնույն ժամանակ Չինաստանի տնտեսական աճի կանխատեսումը բարձրացվել է մինչև 4,6%՝ սպասվածից ավելի ուժեղ առաջին եռամսյակի և կայուն արտահանման շնորհիվ։
Դրամավարկային քաղաքականության մասով Fitch-ն ակնկալում է, որ ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգը և Անգլիայի բանկն ընթացիկ տարում տոկոսադրույքները կպահպանեն անփոփոխ և դրանց նվազեցումը կվերսկսեն 2027 թվականին։ Եվրոպական կենտրոնական բանկը, ամենայն հավանականությամբ, հունիսին կբարձրացնի տոկոսադրույքները, ապա հաջորդ տարի կփոխի քաղաքականության ուղղությունը։
«Դրամավարկային քաղաքականության տոկոսադրույքները զգալիորեն ավելի բարձր են, քան 2021 թվականին, աշխատաշուկայի պայմաններն ու աշխատավարձային ճնշումները թուլացել են, իսկ հարկաբյուջետային քաղաքականությունը զգալիորեն պակաս ընդլայնողական է»,— նշել է գործակալությունը։
Բացասական կանխատեսումները մասամբ մեղմում է արհեստական բանականության ոլորտում ակտիվության կտրուկ աճը։ «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համաշխարհային ծախսերի զգալի աճը մեղմում է տնտեսական ակտիվության վրա կարճաժամկետ ազդեցությունը՝ հատկապես Ասիայում»,— հայտարարել է Fitch-ի գլխավոր տնտեսագետ Բրայան Քոուլթոնը։