Հնդկաստանում ոսկու մաքսատուրքերի բարձրացումը վերակենդանացրել է մաքսանենգությունը
Հնդկաստանի կողմից ոսկու ներմուծման մաքսատուրքերի կտրուկ բարձրացումը նոր թափ է տվել մաքսանենգությանը։ Շուկայի մասնակիցների և թանկարժեք մետաղների առևտրով զբաղվողների գնահատմամբ՝ այս տարի անօրինական ներմուծման ծավալը կարող է գերազանցել 100 մետրիկ տոննան։ Պատճառը «սև շուկայում» աճող շահութաբերությունն է, որը մաքսանենգներին թույլ է տալիս ոսկին առաջարկել ավելի ցածր գներով, քան բանկերն ու պաշտոնական վերամշակող գործարանները։ Այդ մասին հայտնում է Reuters-ը։
Մայիսին Նյու Դելին ավելի քան կրկնապատկել է թանկարժեք մետաղի ներմուծման մաքսատուրքը՝ այն հասցնելով 15%-ի։ Իշխանությունները հույս ունեին այդ կերպ զսպել պահանջարկը, կրճատել առևտրային դեֆիցիտը և թուլացնել ճնշումը հնդկական ռուփիի վրա։ Սակայն, ինչպես նշում են գործակալության զրուցակիցները, այդ քայլը նոր հնարավորություններ է ստեղծել անօրինական մատակարարների համար, որոնք այժմ կարող են առաջարկել գներ, որոնք անհասանելի են օրինական ներմուծողների համար։
Ստվերային շուկայում զեղչն արդեն գերազանցել է մեկ ունցիայի դիմաց 200 դոլարը կամ ավելի քան 4%-ը, Reuters-ին հայտնել է Մումբայի մասնավոր բանկերից մեկի՝ թանկարժեք մետաղների բաժնի ղեկավարը՝ անանուն մնալու պայմանով։ Նրա խոսքով՝ բանկերը չեն կարող առաջարկել նույնիսկ 10 դոլարի զեղչ, էլ չասած հարյուրավոր դոլարների մասին։
Մյուս առևտրականի գնահատմամբ՝ ստվերային շուկայի վերջին ակտիվացումը վկայում է, որ 2026 թվականին անօրինական ներմուծումը կարող է գերազանցել 100 տոննան։ Reuters-ի կողմից հարցված ևս չորս դիլերներ կիսում են այդ տեսակետը։
Ներկայիս գներով 100 տոննա ոսկու արժեքը կկազմեր մոտ 14.35 միլիարդ դոլար։ Դա նշանակում է, որ պետությունը կարող է կորցնել մոտ 2.65 միլիարդ դոլար մաքսատուրքերի և վաճառքի հարկի տեսքով։
Առևտրականների խոսքով՝ մաքսանենգները կարող են նման խոշոր զեղչեր առաջարկել, քանի որ չեն վճարում ոսկու վրա կիրառվող հարկերը՝ ներառյալ ներմուծման մաքսատուրքը և ապրանքների ու ծառայությունների հարկը, որոնք միասին կազմում են 18.45%։
«Մեկ կիլոգրամանոց ձուլակտորի վրա, որի չափը մոտավորապես iPhone-ի չափ է, հավելավճարը գերազանցում է 2.5 միլիոն ռուփին (26121 դոլար)։ Բնականաբար, մարդիկ ձգտում են արագ գումար աշխատել», – ասել է առևտրականներից մեկը։
Նույնիսկ եթե ստվերային շուկայի մասնակիցները 4% զեղչով վաճառեն ոսկին, նրանք միևնույն է հսկայական շահույթ կստանան:
Մաքսանենգությունը հարվածում է օրինական շուկային։ Անօրինական ներմուծման ծավալները 2023 թվականի 156.1 տոննայից նվազել էին մինչև 69.2 տոննա հաջորդ տարի, իսկ 2025 թվականին՝ մինչև 20.4 տոննա։ Դա տեղի էր ունեցել այն բանից հետո, երբ Հնդկաստանը նվազեցրել էր ոսկու ներմուծման մաքսատուրքերը։
Ոսկու համաշխարհային խորհրդի տվյալներով՝ մինչ մաքսատուրքերի նվազեցումը նախորդ տասնամյակի ընթացքում տարվա միջինացված ցուցանիշով մաքսանենգ ճանապարհով ներմուծվել է 108 տոննա ոսկի։
Ապրիլին Հնդկաստանը ներմուծել էր 45.6 տոննա ոսկի, սակայն մայիսին ներմուծումը հավանաբար կրճատվել է գրեթե երկու անգամ։
Ստվերային շուկայում ձևավորված զգալի զեղչերը խաթարել են օրինական առևտուրը։ Ներքին շուկայում օրինական ոսկու զեղչերը գերազանցել են մեկ ունցիայի դիմաց 100 դոլարը։ Մաքսատուրքերի բարձրացումից առաջ ներմուծված պաշարները վաճառվում են խոշոր զեղչերով, ինչի հետևանքով վերամշակումը դարձել է ոչ շահավետ:
Նյու Դելիում կիսամշակ ոսկու համաձուլվածքների ներմուծման մաքսատուրքը 0.65%-ով ցածր է, քան զտված ոսկու համար սահմանված դրույքաչափը, սակայն սակագների փոփոխությունը ազդել է նաև այդ շուկայի վրա։