Ինչպիսի՞ն կլինի թվային եվրոն
Եվրոպական խորհրդարանի կողմից թվային եվրոյի վերաբերյալ իր դիրքորոշման հաստատումը կարևոր հանգրվան է Եվրոպական կենտրոնական բանկի առաջարկած թվային արժույթի նախագծի համար։ UBS-ի գնահատմամբ՝ նախագիծն ընթանում է նախատեսված ժամանակացույցով, և դրա գործարկումը հնարավոր է արդեն 2029 թվականին։
Այս քվեարկությունը վերացնում է նախագծի առջև ծառացած ամենախոշոր օրենսդրական խոչընդոտներից մեկը։ Ակնկալվում է, որ այս տարվա վերջին բանակցություններ կանցկացվեն Եվրոպական խորհրդարանի, Եվրոպական հանձնաժողովի և Եվրոպական միության խորհրդի միջև, որից հետո ԵԿԲ-ն վերջնական որոշում կընդունի թվային արժույթի թողարկման վերաբերյալ։
Ըստ գործող ժամանակացույցի՝ պաշտոնական որոշումը կարող է ընդունվել 2026 թվականի վերջում, եթե անհրաժեշտ օրենսդրությունը վերջնականապես համաձայնեցվի։ Դրան կհաջորդի փորձնական փուլը՝ 2027 և 2028 թվականներին, իսկ հանրային գործարկումը կարող է սկսվել 2029 թվականին։
Թվային եվրոն նախատեսված է գործելու որպես կենտրոնական բանկի մանրածախ թվային արժույթ՝ առօրյա վճարումների, ոչ թե խնայողությունների կամ ներդրումների համար։ Այն կլրացնի կանխիկ դրամաշրջանառությունը։ Առևտրային բանկերն ու վճարային ծառայություններ մատուցողները կտրամադրեն թվային դրամապանակներ և հաճախորդների սպասարկում, մինչդեռ ԵԿԲ-ն կղեկավարի թվային եվրոյի թողարկումն ու հաշվարկները։
Բանկային ավանդների վրա ազդեցությունը սահմանափակելու նպատակով նախատեսվում է, որ յուրաքանչյուր անձի թվային եվրոյի մնացորդը կսահմանափակվի մոտ 3000 եվրոյով և տոկոսադրույք չի կուտակի։ Սահմանված շեմը գերազանցող գումարներն ավտոմատ կերպով կփոխանցվեն կցված բանկային հաշվին։
Գաղտնիության ապահովումը մնում է նախագծի հիմնական սկզբունքներից մեկը։ Առցանց գործարքները կապահովեն ներկայիս էլեկտրոնային վճարումների մակարդակին համարժեք պաշտպանություն, իսկ օֆլայն վճարումները կապահովեն ավելի բարձր գաղտնիություն՝ թույլ տալով իրականացնել գործարքներ առանց տվյալները վճարային ծառայություններ մատուցողների կամ Եվրոհամակարգի (Eurosystem) հետ փոխանակելու։
Փաստաթղթում նշվում է, որ նախագծի նպատակներն արդեն դուրս են գալիս միայն վճարային համակարգերի արդիականացման շրջանակներից։ Քաղաքականություն մշակողները թվային եվրոն increasingly դիտարկում են որպես Եվրոպայի ռազմավարական ինքնավարությունն ամրապնդելու, օտարերկրյա վճարային ծառայություններ մատուցողներից կախվածությունը նվազեցնելու և սթեյբլքոյնների ու թոքենացված ֆինանսական շուկաների աճող կիրառմանը նախապատրաստվելու միջոց։
Թեև թվային եվրոյի ներդրումը, ամենայն հավանականությամբ, կլինի աստիճանական, տնտեսագետները կարծում են, որ այն կդառնա ԵԿԲ-ի ավելի լայն ռազմավարության կարևոր բաղադրիչ՝ ուղղված եվրագոտում մանրածախ, մեծածախ և անդրսահմանային վճարումների համակարգերի համապարփակ արդիականացմանը։