Տնտեսական

USD BUY - 360.00+0.00 USD SELL - 361.00+0.00
EUR BUY - 395.00-2.50 EUR SELL - 398.50-1.00
OIL:  BRENT - 91.62-4.85 WTI - 85.01-4.01
COMEX:  GOLD - 3870.50-0.24 SILVER - 46.79-4.57
COMEX:  PLATINUM - 1471.30-1.24
LME:  ALUMINIUM - 3030.50-1.17 COPPER - 13588.00-2.22
LME:  NICKEL - 16226.00+0.01 TIN - 46652.00+0.46
LME:  LEAD - 1886.50+0.03 ZINC - 3716.00-0.40
FOREX:  USD/JPY - 159.36-0.19 EUR/GBP - 1.1004-0.15
FOREX:  EUR/USD - 1.1004-0.15 GBP/USD - 1.3191-0.18
STOCKS RUS:  RTSI - 942.37-2.13
STOCKS US: DOW JONES - 51608.17-1.41 NASDAQ - 24509.76-2.49
STOCKS US: S&P 500 - 7416.59-1.92
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 59662.02-2.42 TOPIX - 3901.37-1.02
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 23753.84+0.49 SSEC - 3602.57-0.87
STOCKS EUR:  FTSE100 - 10881.55-0.19 CAC40 - 8352.00-0.20
STOCKS EUR:  DAX - 26598.64-0.57
16/11/2026  CBA:  USD - 360.44-0.1 GBP - 475.35-1.46
16/11/2026  CBA:  EURO - 396.7-1.7
16/11/2026  CBA:  GOLD - 45089+227 SILVER - 579.94-10.36
Ֆրանսիայի տնտեսությունը հայտնվել է խոր ճգնաժամի եզրին
17/11/2026 11:44
Կիսվել

Ֆրանսիայի տնտեսությունը հայտնվել է խոր ճգնաժամի եզրին

Տարեսկզբից Ֆրանսիայի տնտեսությունը գործնականում կանգ է առել։ Առաջին երեք եռամսյակներում ՀՆԱ-ի աճը կազմել է համապատասխանաբար՝ -0.2%, 0% և -0.1%։ Եթե անկումը շարունակվի երկու եռամսյակ անընդմեջ, երկրում տեխնիկական ռեցեսիա կսկսվի, հայտնում է Santé-Environnement-Politique-ը։

Իրավիճակը հնարավոր չէ բացատրել Մերձավոր Արևելքում ընթացող պատերազմով, որը հանգեցրել է նավթի և գազի գների աճին։ Եվրոպական մյուս երկրները նույնպես բախվել են նույն հետևանքներին, սակայն նրանց տնտեսություններն ավելի լավ ցուցանիշներ են արձանագրում։ ԵՄ-ում ՀՆԱ-ի միջին աճը առաջին երեք եռամսյակներում կազմել է համապատասխանաբար 0.1%, 0.7% և 0.5%։ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) եվրոպական դեպարտամենտի տնօրեն Մատեուշ Շուրեկը հաստատում է, որ 2026 թվականին Ֆրանսիայի տնտեսության ցուցանիշներն ավելի վատ են եղել, քան մյուս երկրներինը։

Ինչպես հաղորդում է Santé-Environnement-Politique-ը, ներկայիս իրավիճակն ավելի է խորացնում արդեն երկար տարիներ նկատվող միտումը։ 2014 թվականից ի վեր Ֆրանսիայի տնտեսությունն ավելի դանդաղ է աճում, քան հարևան երկրների տնտեսությունները։ Արդյունքում նրա ցուցանիշներն աստիճանաբար վատթարանում են եվրոպական միջին մակարդակի համեմատ։ 1995 թվականին Ֆրանսիայում մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն ԵՄ միջին ցուցանիշից 16%-ով բարձր էր, իսկ այժմ 2%-ով ցածր է։

BNP Paribas-ի տնտեսագետ Իզաբել Մատեոս-ի-Լագոն այսպիսի հետընթացը համարում է անսովոր և առանձնացնում դրա մի քանի պատճառ։ Երաշտն ու շոգը բացասաբար են ազդել գյուղատնտեսության և էլեկտրաէներգիայի արտադրության վրա։ Բացի այդ, Ազգային ժողովում քաղաքական տարաձայնությունները դժվարացնում են պետական բյուջեի ընդունումը։ Համաշխարհային տոկոսադրույքների աճի ֆոնին ֆրանսիական պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունն աճել է 1.5 տոկոսային կետով՝ հասնելով գրեթե 5%-ի։ Համեմատության համար նշենք, որ գերմանական պարտատոմսերի եկամտաբերությունն աճել է ընդամենը մեկ տոկոսային կետով։

Շուրեկի խոսքով՝ այս գործոնները զսպում են տնտեսական աճը, սակայն իրավիճակը հնարավոր է շտկել։ Դրա համար Ֆրանսիան պետք է հնարավորինս արագ ընդունի պետական բյուջեն։

Եվրոպական մյուս երկրները լրացուցիչ տնտեսական աջակցություն են ստացել, որից Ֆրանսիան զրկված է։ Գերմանիան իրականացնում է ենթակառուցվածքների և պաշտպանության ոլորտներում ներդրումների լայնածավալ ծրագիր, իսկ Իսպանիան և Իտալիան ստանում են տնտեսական վերականգնման եվրոպական հիմնադրամից նախատեսված վերջին վճարումները։ Crédit Agricole-ի տնտեսագետ Մարիան Պիկարը նշել է, որ բյուջեի մեծ դեֆիցիտի պատճառով Ֆրանսիայի իշխանությունները չեն կարողացել էապես ավելացնել պետական ծախսերը։

Վերլուծաբանների կարծիքով՝ ներկայիս դժվարությունները հիմնականում ժամանակավոր բնույթ ունեն և չեն ազդում ֆրանսիական տնտեսության երկարաժամկետ աճի ներուժի վրա։ Fitch վարկանիշային գործակալությունն այն գնահատում է տարեկան 1.1%։ Համեմատության համար նշենք, որ 2015-2024 թվականներին միջին տարեկան աճը կազմել է 1.2%։ Այս ցուցանիշով Ֆրանսիան եվրոպական խոշորագույն տնտեսությունների վարկանիշային աղյուսակի մոտավորապես միջին հատվածում է։

Այնուամենայնիվ, ներկայիս իրավիճակը շարունակում է բարդ մնալ։ Կանխատեսումների համաձայն՝ 2026 թվականի արդյունքներով Ֆրանսիայի ՀՆԱ-ի աճը կկազմի ընդամենը շուրջ 0.4%։ Տնային տնտեսությունների գնողունակությունը երկրորդ տարին անընդմեջ կնվազի՝ մոտ 0.7%-ով։ 2027 թվականին այն կարող է նվազել ևս 0.1%-ով։ ԱՄՀ-ն 2027 թվականին Ֆրանսիայի տնտեսության համար կանխատեսում է 0.7% աճ։ Սա Եվրոպայում երկրորդ ամենացածր ցուցանիշն է՝ Իտալիայից հետո, որի համար կանխատեսվում է 0.6% աճ։

Մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ի չափով Ֆրանսիան եվրոպական 37 երկրների շարքում 1995 թվականին զբաղեցրել է 13-րդ, 2005 և 2015 թվականներին՝ 14-րդ, իսկ 2025 թվականին՝ 16-րդ տեղը։ Պիկարն ընդգծում է, որ խոսքը հարաբերական հետընթացի մասին է. Ֆրանսիայում մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն շարունակում է աճել։ Դիրքերի որոշակի վատթարացումը պայմանավորված է նաև նրանով, որ Կենտրոնական Եվրոպայի երկրները, որոնք նախկինում զիջում էին ավելի զարգացած պետություններին, աստիճանաբար կրճատում են այդ տարբերությունը։

Դորի կարծիքով՝ Ֆրանսիայի հետընթացի հիմնական պատճառը ֆրանսիացիների աշխատանքային գործունեության համեմատաբար կարճ տևողությունն է։ Երկրի բնակիչները համեմատաբար ուշ են սկսում աշխատել և ավելի վաղ են անցնում կենսաթոշակի։ 20-64 տարեկան բնակչության մասնաբաժինը կազմում է ընդամենը 55%, ինչը ԵՄ-ում ամենացածր ցուցանիշն է։ 25-65 տարեկան քաղաքացիների զբաղվածության մակարդակը 77% է, ինչով Ֆրանսիան Եվրամիության երկրների շարքում զբաղեցնում է յոթերորդ տեղը՝ վերջից։ 60-64 տարեկանների շրջանում աշխատում է ընդամենը 44%-ը։ Պիկարը հավելում է, որ անցյալ տարի կենսաթոշակային բարեփոխման կասեցումը հակասում է բնակչության աշխատանքային գործունեության ընդհանուր տևողությունը մեծացնելու անհրաժեշտությանը։

Աշխատանքային ժամանակի պակասը հնարավոր է փոխհատուցել աշխատանքի բարձր արտադրողականության հաշվին։ Այս ցուցանիշով Ֆրանսիան ԵՄ առաջատար երկրների շարքում է՝ հինգերորդ տեղում, եթե չհաշվենք Լյուքսեմբուրգն ու Իռլանդիան։ Սակայն նույնիսկ դա բավարար չէ ֆրանսիական տնտեսության՝ եվրոպական մյուս երկրների համեմատ հարաբերական հետընթացը կասեցնելու համար։

16/11/2026
դրամ
Դոլար (USD)
360.44
-0.1
Եվրո (EUR)
396.7
-1.7
Ռուբլի (RUR)
4.3693
-0.0234
Լարի (GEL)
138.95
+0.01
45089
+227
Արծաթ
579.94
-10.36