Տնտեսական

USD BUY - 484.00-1.00 USD SELL - 488.00-2.00
EUR BUY - 568.00-4.00 EUR SELL - 574.00-4.00
OIL:  BRENT - 75.50-0.15 WTI - 72.45-0.44
COMEX:  GOLD - 1758.80-1.87 SILVER - 22.94-3.94
COMEX:  PLATINUM - 932.60-0.86
LME:  ALUMINIUM - 2893.00+0.17 COPPER - 9420.00-0.89
LME:  NICKEL - 19485.00-1.79 TIN - 34000.00+1.27
LME:  LEAD - 2248.00+0.94 ZINC - 3075.00+0.26
FOREX:  USD/JPY - 109.83+0.50 EUR/GBP - 1.1771-0.32
FOREX:  EUR/USD - 1.1771-0.32 GBP/USD - 1.3797-0.27
STOCKS RUS:  RTSI - 1755.64-0.62
STOCKS US: DOW JONES - 34751.32-0.18 NASDAQ - 15181.92+0.13
STOCKS US: S&P 500 - 4473.75-0.16
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 30500.05+0.58 TOPIX - 2100.17+0.48
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 24920.76+1.03 SSEC - 3613.97+0.19
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7027.48+0.16 CAC40 - 6622.59+0.59
STOCKS EUR:  DAX - 15651.75+0.23
17/09/2021  CBA:  USD - 484.93-1.44 GBP - 668.43-3.64
17/09/2021  CBA:  EURO - 571.39-1.07
17/09/2021  CBA:  GOLD - 27252.04-847.15 SILVER - 365.92-6.79
17/09/2021  CBA:  PLATINUM - 14608.64-105.92
engрус
Սեպտեմբեր, 2021
September 2021
M T W T F S S
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  
ՀՀ նոր ԱԷԿ-ի կառուցման ակնարկ
18/05/2021 13:00

ՀՀ նոր ԱԷԿ-ի կառուցման ակնարկ

Պետական անվտանգության տեսանկյունից ռազմավարական նշանակություն ունեցող արդյունաբերության, մասնավորապես՝ էներգետիկայի ոլորտի արդիականացումն ազգային անվտանգության կարևորագույն մարտահրավերներից է և առաջիկայում մրցակցային տնտեսության զարգացման կարևոր նախապայման:

Հայաստանի նոր կառավարության կողմից տնտեսության զարգացմանն ուղղված առաջնահերթ միջոցառումների ցանկում անհրաժեշտ է ընդգրկել hայկական նոր ատոմային էլեկտրակայանի (ԱԷԿ-ի) կառուցման ծրագիրը:

Հայտնի է, որ ներկայումս շահագործվում է ՀԱԷԿ-ի 407,5 ՄՎտ հզորությամբ N2 էներգաբլոկը: «ՀԱԷԿ» ՓԲԸ կողմից առաքված էլեկտրական էներգիան կազմում  է մոտ 2.55 մլրդ կՎտԺ, ինչը ՀՀ-ում առաքված էլեկտրական էներգիայի մոտ 36%-ն է: Ըստ ՀԱԷԿ-ի 2-րդ էներգաբլոկի շահագործման ժամկետի երկարաձգման ծրագրի՝ այն կգործի մինչ 2026թ.։

Նշեմ նաև, որ ներկայումս ԱԷԿ-ի 600 Մվտ հզորությամբ 1 մոդուլային բլոկի կառուցման արժեքը կազմում է մոտ 3.5 – 4 մլրդ ԱՄՆ դոլար՝ ներառյալ ենթակռուցվածքները, իսկ կառուցման ժամկետը մոտ 5 տարի է:

Հայաստանն ունի նաև արևային էներգիայի մեծ ներուժ (1 մ2 հորիզոնական մակերևույթի վրա արևային էներգիայի հոսքի միջին տարեկան արժեքը կազմում է 1720 կվտժ/մ2, իսկ հանրապետության տարածքի մեկ քառորդն օժտված է տարեկան 1850 կՎտԺ/մ2  ինտենսիվությամբ արևային էներգիայի պաշարներով)։

Անհրաժեշտ է փաստել, որ վերջին  5 տարիների ընթացքում  վերականգնվող էներգետիկայի, մասնավորապես՝ արևային և հողմային էներգետիկայի  զարգացման ուղղությամբ կատարվել են օրենսդրական և նորմատիվ բավարար կարգավորումներ։

ՀՀ-ում տնտեսապես շահավետ հողմաէլեկտրակայանների ընդհանուր հզորությունը գնահատվում է մոտ 450 ՄՎտ և պոտենցիալ 1.26 մլրդ. կվտժ էլ. էներգիայի տարեկան արտադրանքով: Չնայած այդ հսկա պոտենցիալին, ներկայումս արևային և հողմային էլեկտրակայանների, ինչպես նաև ինքնավար արտադրողների կողմից առաքվել է էլեկտրաէներգետիկական համարգի 1%-ից պակաս էլեկտրաէներգիա:

Հարկ է նշել, որ արևային և հողմային էլեկտրակայանների զարգացումն ամբողջությամբ չի կարող կոմպենսացնել ՀԱԷԿ-ի առաքած էլեկտրաէներգիան, հատկապես հաշվի առնելով միջազգային տրենդերը՝ մինչև 2030թ. ավտոտրանսպորտային միջոցների մինչ 30% կանխատեսվող փոխարկումն էլեկտրոմոբիլների, 5G ցանցերի ներդրումը, ինչպես նաև էլեկտրական սարքավորումների տարածման տենդենցները։

Համադրելով թվերը կարող ենք փաստել, որ նոր ԱԷԿ-ը 1 ՄՎտ հզորության հաշվարկով կարտադրի է մոտ 8 մլն կՎտժ էլեկտրաէներգիա: Պետության կողմից գնման սակագինը կազմում է 7 ՀՀ դրամ՝ համեմատած 24,2 դրամ արևային կայանների կողմից առաքված Էլեկտրաէներգիայի։ Արևային էլեկտրակայանի 1 Մվտ հզորության կտրվածքով ցանցին միջինում առաքվում է 1,7 մլն կՎտժ էլեկտաէներգիա, իսկ կառուցման ինքնարժեքը կազմում է մոտ 600 հզ ԱՄՆ դոլար։ Առաջին հայացքից կարելի է ենթադրել, որ ԱԷԿ-ի 1 միավորի հաշվարկով դրվածքային հզորությունը 2-2.5 անգամ կապիտալ ինտենսիվ է (թանկ է): Սակայն, հաշվի առնելով արևային վահանակների առավելագույնը 20 տարի շահագործման ժամկետը և ԱԷԿ-ի 40 տարվա շահագործման հեռանկարը՝ միավորի հաշվարկով նման ներդումները կարելի է ընդունել համարժեք։

Ավելին, հաշվի առնելով ԱԷԿ-ի հավասարաչափ գեներացիան՝ ի հակադրություն արևային կայանների (ցերեկը՝ պիկային գեներացիա, գիշերը՝ 0),  այն ավելի նախընտրելի է: Իսկ միջուկային էներգետիկայի ոլորտի մասնագետները միանշանակ կփաստեն ԱԷԿ-ի նշանակությունը երկրի զարգացման ռազմավարական առումով, ինչպես նաև գիտության և երիտասարդ մասնագետների կրթության ասպեկտներում ԱԷԿ-ի կարևորությունը:

Արդյունավետության առումով մրցունակ այլընտրանք կարող է համարվել ժամանակակից, բնական գազի համակցման ցիկլով աշխատող ՋԷԿ-ը՝ բնական գազ արդյունահանող երկրների դեպքում կամ երկարաժամկետ ու կայուն մրցունակ գնով բնական գազի մատակարարման պարագայում:

Հարց է առաջանում է, իսկ որտեղի՞ց գումար հայթայթել նոր ՀԱԷԿ-ի կառուցման համար: Վիճակագրական տվյալները վկայում են, որ աշխարհում առկա է դրամական միջոցների բավականաչափ ավելցուկ, որը դժվար է կիրառություն գտնում մասշտաբային ներդումային ծրագրերի ֆինանսավորման նախագծերում, քանի որ դրանց քանակը նվազել է: Վերջին տարիներին ԱՄՆ, Չինաստանի և ԵՄ երկրների կառավարությունների տնտեսության խթանիչ փաթեթների և դրամավարկային «Քանակական մեղմացումների» (Quantitave easing monetary policy) հետևանքով ձևավորված միջազգային ավելցուկ միջոցները հնարավոր է ուղղել ՀՀ տնտեսության զարգացմանը՝ նմանատիպ մասշտաբային ծրագրերի իրականացման ձևաչափով: Անհրաժեշտ է բանակցել ոչ թե սուվերեն երաշխիքի դիմաց վարկավորում ստանալու և պետական պարտքը ավելացնելու ձևաչափով, այլ խոշոր երկրների կառավարությունների և/կամ միջուկային էներգետիկայի խոշորագույն ռուսական, ֆրանսիական և ամերիկյան ընկերությունների հետ (օրինակ՝ «Ռոսատոմ» կամ «AREVA») EPCM պայամանգրի (այն է՝ նախագծման, մատակարարման, շինարարության և կառավարման պայմանագրի) շրջանակներում՝ հստակ նախանշելով ծրագրի գործունեության ընթացքում հիմնական ցուցանիշները (KPI)։

Այս ամենն իրականություն դարձնելու համար անհրաժեշտ է ընդամենը հետևյալը․

ունենալ տնտեսական զարգացման հայեցակարգ՝ համալիր և հետևողական մոտեցումներով,  որոնց  արդյունավետ իրագործման համար անհրաժեշտ է հավաքագրել գրագետ ու փորձառու բանակցողների և խորաթափանց որոշում կայացնողների թիմ։

Սրանք են տնտեսական զարգացման արդի հիմնախնդիրները,  որոնց լուծման պարագայում երկրում կգրանցվի բեկումնային դրական արդյունք և միայն այդ դեպքում արժանի կլինենք մնալ միջուկային երկրների ակումբում, հետ չընկնել միջազգային տենդենցներից, մշտապես խրախուսել մեր երկրի կրթության և գիտության զարգացումը՝ դաստիարակելով բարձր որակավորում ունեցող մրցունակ մասնագետներ:

Կարեն Ղազարյան. Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, մագիստրոսի որակավորում է ստացել Նյու Յորքի Սիրաքուզի համալսարանի Մաքսվելի դպրոցում: Վերապատրաստվել է Հարվարդի բիզնես դպրոցում։ Դանիայում, Ռուսաստանում, ԱՊՀ երկրներում ճանաչված է ընկերությունների ձեռքբերման իր հաջողակ գործարքներով, իսկ Հայաստանում՝ որպես արդյունաբերության ոլորտ խոշորագույն ներդրումներ ներգրաված հակաճգնաժամային կառավարիչ: 2019թից սկսած ներդրումներ է իրականացնում ՀՀ էներգետիկայի և միջազգային ֆինանսական ոլորտներում։

Beeline Հայաստան - Հեռահաղորդակցական ծառայություններ ձեր բիզնեսի համար:
Արտարժույթ
10:50 17/09 Առք Վաճառք
AMD / USD 484.00 488.00
AMD / EUR 568.00 574.00
AMD / RUR 6.65 6.79
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
17/09/2021
Դոլար / Դրամ
484.93
-1.44
Եվրո / Դրամ
571.39
-1.07
Ռուբլի / Դրամ
6.68
-0.04
Ֆունտ / Դրամ
668.43
-3.64
ԿԲ Մետաղներ
17/09/2021
դրամ / գրամ
27252.04
-847.15
Արծաթ
365.92
-6.79
Պլատին
14608.64
-105.92
Ոսկու հարգեր
17/09/2021
դրամ
999 հարգ
24k
27,252.04
958 հարգ
23k
26,116.54
916 հարգ
22k
24,981.04
720 հարգ
18k
20,439.03
625 հարգ
15k
17,032.53
585 հարգ
14k
15,897.02
500 հարգ
12k
13,626.02
417 հարգ
10k
11,355.02
375 հարգ
9k
10,219.52
FOREX
09:19 17/09
EUR/USD
1.1771
-0.32%
GBP/USD
1.3797
-0.27%
USD/JPY
109.83
+0.50%
EUR/GBP
0.853
-0.07%
Նավթ
09:19 17/09
դոլար / բարել
Brent
75.50
-0.15%
Light Sweet
72.45
-0.44%
COMEX
09:19 17/09
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1758.80
-1.87%
Արծաթ
22.94
-3.94%
Պլատին
932.60
-0.86%
LME / 3M
09:19 17/09
դոլար / տոննա
Ալյումին
2893.00
+0.17%
Պղինձ
9420.00
-0.89%
Նիկել
19485.00
-1.79%
Անագ
34000.00
+1.27%
Կապար
2248.00
+0.94%
Ցինկ
3075.00
+0.26%
Մոլիբդեն
46250.00
+0.00%
Կոբալտ
51500.00
+0.00%
Ինդեքսներ
09:19 17/09
կետ
Dow Jones
34751.32
-0.18%
S&P 500
4473.75
-0.16%
NASDAQ
15181.92
+0.13%
FTSE
7027.48
+0.16%
CAC 40
6622.59
+0.59%
DAX
15651.75
+0.23%
RTSI
1755.64
-0.62%
Nikkei
30500.05
+0.58%
Topix
2100.17
+0.48%
Hang Seng
24920.76
+1.03%
SSEC
3613.97
+0.19%
Թվային արժույթներ
10:50 17/09
Կրիպտոարժույթներ
BTC/AMD
23,318,849
-1.11%
BTC/USD
47944.67
-0.98%
ETH/USD
3549.88
-2.43%
BCH/USD
637.20
-0.95%
XRP/USD
1.09
-2.68%
LTC/USD
185.74
-2.61%
BNB/USD
419.90
-2.57%
DOGE/USD
0.25
+0.00%
ETH/BTC
0.07402995
-1.40%
BCH/BTC
0.01330602
+0.21%
XRP/BTC
0.00002274
-1.86%
LTC/BTC
0.00387521
-1.78%
BNB/BTC
0.00876420
-1.63%
DOGE/BTC
0.00000530
+4.13%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
17/09/2021
Վերաֆին. տոկ.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
7.25
+0.00%
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
8.75
+0.00%
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
5.75
+0.00%
Մակրոտնտեսական
07/2021
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+5.20%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
1,225.7
+2.10%
Արտահանում 1
Արտահանում
1,641.5
+23.2%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
2,664.9
+10.6%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+6.10%
Աշխատ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
197,881
+5.4%
Առևտուր 3
Առևտրի շրջանառություն
1,771.8
+7.50%
Գյուղտնտ. 3,4
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
277.99
+6.80%
Ծառայ. 3
Ծառայությունների ծավալ
1,025.6
+4.40%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
160.60
+8.80%
1 - մլն Դրամ, 2 - Դրամ, 3 - մլրդ Դրամ, 4 - եռամսյակային