OIL:  BRENT - 57.75+0.75% WTI - 51.84+0.82%
COMEX:  GOLD - 1280.50-0.43% SILVER - 17.08-0.76%
COMEX:  PLATINUM - 923.84 +0.09%
LME:  ALUMINIUM - 2166.00+1.29% COPPER - 7035.00+1.01%
LME:  NICKEL - 12100.00+3.07% TIN - 19800.00-0.75%
LME:  LEAD - 2513.00+0.64% ZINC - 3150.00+1.35%
FOREX:  USD/JPY - 113.52+0.34% EUR/GBP - 0.8931-0.94%
FOREX:  EUR/USD - 1.1784-0.30% GBP/USD - 1.3190+0.62%
STOCKS RUS:  MICEX - 2071.83-0.04% RTSI - 1134.45 -0.41%
STOCKS US: DOW JONES - 23328.63+0.71% NASDAQ - 6629.06+0.36%
STOCKS US: S&P 500 - 2575.21 +0.51%
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 21457.64 +0.04% TOPIX - 1730.64 +0.03%
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 28487.24 +1.17% SSEC - 3378.65 +0.25%
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7523.23+0.00% CAC40 - 5372.38+0.08%
STOCKS EUR:  DAX - 12991.28+0.01%
20/10/2017  CBA:  USD - 481.93 AMD +0.20 GBP - 633.83 AMD +0.11
20/10/2017  CBA:  EURO - 569.16 AMD +0.19
20/10/2017  CBA:  GOLD - 19932.01 AMD +104.30 SILVER - 263.79 AMD +1.27
20/10/2017  CBA:  PLATINUM - 14270.35 AMD -9.57
17/05/2016  NASDAQ OMX ARMENIA:   USD/AVG - 477.75 AMD -2.70
Ադրբեջանում ճգնաժամը խորանում է. մանաթի արժեզրկում, բանկերի փակում, պահուստների կրճատում
22/12/2016 10:39

Ադրբեջանում ճգնաժամը խորանում է. մանաթի արժեզրկում, բանկերի փակում, պահուստների կրճատում

Ադրբեջանում սպասվում է տնտեսական անկում, ընդ որում, օրեր առաջ հրապարակված կանխատեսման համաձայն, տնտեսական անկումը կլինի մոտ 3 տոկոս: Հաջորդ տարի էլ սպասվում է զրոյական տնտեսական աճ: Այս մասին «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում նշեց տնտեսագետ Հակոբ Սաֆարյանը՝ անդրադառնալով Ադրբեջանում գրանցված տնտեսական զարգացումներին:

-Պարոն Սաֆարյան, ինչպիսի՞ իրավիճակում է հայտնվել Ադրբեջանի տնտեսությունը, հրապարակված տնտեսական ցուցանիշները խոսում են այն մասին, որ անկումը, կարծես թե, շարունակվում է:

-Վերջին երկու, երեք տարիներին Ադրբեջանի տնտեսական վիճակը գնալով վատթարանում է: Դա միայն հայ փորձագետների կամ հայկական դաշտից այնտեղի իրադարձություններին հետևողների կարծիքը չէ: Նույնը բարձրաձայնում են հենց ադրբեջանցի փորձագետները, միջազգային կազմակերպությունները: Եթե դիտարկենք տնտեսական աճի ցուցանիշները, ապա դրանք այս տարի բացասական են: Ադրբեջանում սպասվում է տնտեսական անկում, ընդ որում, օրեր առաջ հրապարակված կանխատեսման համաձայն, տնտեսական անկումը կլինի մոտ 3 տոկոս: Հաջորդ տարի էլ սպասվում զրոյական տնտեսական աճ, միայն 2019 թվականից հնարավոր է Ադրբեջանի տնտեսության վերականգնման գործընթացը:

-Արդյո՞ք դա պայմանավորված է նավթամթերքից ստացված եկամուտների նվազմամբ: Վերջին տվյալների համաձայն, նավթային եկամուտները նվազել են 30 տոկոսով:

-2014-2015 թվականներին Ադրբեջանում տնտեսական բոլոր անբարենպաստ իրադարձությունները կարելի էր կապել նավթի գների ցածր մակարդակի հետ, բայց հիմա դրան գումարվել են նաև երկրում առկա տնտեսական այլ խնդիրները: Մասնավորապես, բանկային համակարգի քայքայում, մանաթի փոխարժեքի անարդյունավետ կառավարման խնդիրներ, ամեն օր ռեկորդային ցուցանիշներով մանաթի արժեզրկում դոլարի նկատմամբ: Այսինքն` նավթի գները ազդում են, բայց ներսում արդեն սկսվել են տնտեսական ճգնաժամի նախանշաններ, որոնք իրենց հերթին ազդում են ամբողջ տնտեսական միջավայրի վրա:

-Խոսեցիք մանաթի արժեզրկման ռեկորդային ցուցանիշների մասին, դրանք ի՞նչ հետևանքներ կարող է ունենալ:

-Մանաթի արժեզրկումն առաջին հերթին ազդելու է գնաճի վրա: Այսինքն` առաջիկայում Ադրբեջանում լինելու է մեծ գնաճ: Այս պահի դրությամբ արդեն երկնիշ թիվ է, Ադրբեջանում 12 տոկոս ինֆլյացիա կա, ինչպես նախորդ տարի նույն ժամանակահատվածում, այս տարի ևս հավանականությունը շատ մեծ է, որ Ամանորին մանաթի մեծ տեմպերով արժեզրկում է տեղի ունենալու: Կրկնվելու է  նախորդ տարվա նույն սցենարը, երբ առևտրային խոշոր կենտրոնները գները վերանայելու են՝ դրանք բարձրացնելով: Մանաթի արժեզրկման, թերևս, հաջորդ բացասական կողմն այն է, որ այդ արժույթով խնայողություն ունեցող շարքային ադրբեջանցիների գնողունակությունը էապես նվազելու է:

-Նախորդ տարի Ադրբեջանում նման իրավիճակով պայմանավորված որոշ ընկերություններ փակվեցին, մի շարք խոշոր ընկերություններ զգալի թվով աշխատատեղեր կրճատեցին: Այդ տեսանկյունից այս տարի ինչպիսի՞ միտում է նկատվում:

-  Այս պահին բանկերի մասով կարող եմ ասել, որ 2016 թվականին 10 առևտրային բանկ է փակվել: Այսինքն` Ադրբեջանում կա լրջագույն բանկային ճգնաժամ, որն առաջիկայում, ենթադրաբար, կշարունակվի: Տարվա կարևոր իրողություններից մեկը Կենտրոնական բանկի պահուստների կրճատումն է: Այսինքն` մանաթի այս տարվա փոխարժեքը պահելու համար Կենտրոնական բանկն անընդհատ ինտերվենցիաների դիմեց: Հույս կար, որ նավթի գները կբարձրանային և դեպի երկիր դոլարային մուտքերը կավելանային: Եկավ դեկտեմբերը, կրկին նույն իրավիճակն է, ինչ նախորդ տարի: 2016 թ-ի նոյեմբերի 30-ի դրությամբ Ադրբեջանի ԿԲ-ի միջազգային պահուստները 4 մլրդ են: Եթե համեմատենք, ապա 2014 թվականի դեկտեմբերին դրանք 14 մլրդ էին: Երկու տարվա ընթացքում Ադրբեջանի հպարտության առարկա դարձած պահուստները, հիմա զգալիորեն կրճատվել են:

-Ի՞նչ կանխատեսումներ կան 2017 թվականի հետ կապված: Արդյո՞ք այդ բացասական միտումները կպահպանվեն:

-Միանշանակ, ինչպես նշեցի, շարքային քաղաքացիների գնողունակությունը նվազել է, կրճատվել է երկրի առևտրաշրջանառությունը: Այսինքն` ամբողջությամբ վերցրած, Ադրբեջանի տնտեսությունն անկումային է: 2016 թվականի 11 ամիսներին առևտրաշրջանառությունը նվազել է 18 տոկոսով, որը բավական մեծ ցուցանիշ է: Նույն ժամանակահատվածում արտահանումը կրճատվել է 22 տոկոսով: Դրան էլ գումարած մանաթի զգալի արժեզրկումը: Ադրբեջանի Կենտրոնական բանկը, մանաթն իրական շուկայական փոխարժեքին՝ 1,75-ին, հասցնելու համար, պետք է փորձի շուկայում դոլար առաջարկել: Քանի որ ԿԲ-ի պահուստները փոքրացել են, հետևաբար դրա հնարավորություն քիչ է: Մանաթի արժեզրկումը կհանգեցնի գնաճի, Ամանորին ընդառաջ լարվածություն կստեղծվի:

Ի դեպ, Ադրբեջանն այս տարի առաջին անգամ զգացնել տվեց, որ իր ներքին ռեսուրսները այլևս չեն բավարարում: Այս տարի Ադրբեջանի պետական պարտքը գերազանցեց 20 տոկոսը: Դա, իհարկե, ցածր ցուցանիշ է, սակայն մեկ, երկու տարի առաջ այդ ցուցանիշը  7 տոկոս էր: Ընդ որում, դեռ բանակցություններ կան միջազգային  բանկերի հետ, հետևաբար արտաքին պարտքն աճելու միտում ունի:

-Դուք խոսեցիք սոցիալական դժգոհություններից, այդ տեսանկյունից ներկայում նման միտումներ նկատվո՞ւմ են:

-Իհարկե, նկատվում են, այս պահին այդ դժգոհությունը կա: Մարդիկ խնայողություններ ունեն մանաթով, վտանգ են զգում և ցանկանում են դրանք փոխել դոլարով: Եթե տեսնեք, թե Բաքվի փոխանակման կետերի մոտ ինչ է կատարվում, կարծես, սովետական ժամանակների հացի հերթեր լինեն: Ադրբեջանի հասարակության շրջանում լարվածություն կա և դա ավելի կխորանա Ամանորին ընդառաջ:

Հարցազրույցը` Աննա Գզիրյանի

Ucom - Լայնաշերտ ինտերնետ սկսած 6000 դրամից:
Լրահոս
09:49 21/10 Առք Վաճառք
AMD / USD 480.00 483.50
AMD / EUR 566.00 574.00
AMD / RUR 8.23 8.50
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
20/10/2017
Դոլար / Դրամ
481.93
+0.20
Եվրո / Դրամ
569.16
+0.19
Ռուբլի / Դրամ
8.37
+0.00
Ֆունտ / Դրամ
633.83
+0.11
ԿԲ Մետաղներ
20/10/2017
դրամ / գրամ
Ոսկի
19932.01
+104.30
Արծաթ
263.79
+1.27
Պլատին
14270.35
-9.57
Forex
09:49 21/10
EUR/USD
1.1784
-0.30%
GBP/USD
1.3190
+0.62%
USD/JPY
113.52
+0.34%
EUR/GBP
0.8931
-0.94%
Նավթ
09:49 21/10
դոլար / բարել
Brent
57.75
+0.75%
Light Sweet
51.84
+0.82%
Comex
09:49 21/10
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1280.50
-0.43%
Արծաթ
17.08
-0.76%
Պլատին
923.84
+0.09%
LME / 3M
09:49 21/10
դոլար / տոննա
Ալյումին
2166.00
+1.29%
Պղինձ
7035.00
+1.01%
Նիկել
12100.00
+3.07%
Անագ
19800.00
-0.75%
Կապար
2513.00
+0.64%
Ցինկ
3150.00
+1.35%
Մոլիբդեն
16000.00
+0.00%
Կոբալտ
61000.00
+1.24%
Ինդեքսներ
09:49 21/10
կետ
Dow Jones
23328.63
+0.71%
S&P 500
2575.21
+0.51%
NASDAQ
6629.06
+0.36%
FTSE
7523.23
+0.00%
CAC 40
5372.38
+0.08%
DAX
12991.28
+0.01%
RTSI
1134.45
-0.41%
Micex
2071.83
-0.04%
Nikkei
21457.64
+0.04%
Topix
1730.64
+0.03%
Hang Seng
28487.24
+1.17%
SSEC
3378.65
+0.25%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
20/10/2017
Վերաֆին.
6.00
+0.00
Լոմբ. ռեպո
7.50
+0.00
Միջ. ներգր.
4.50
+0.00
Մակրոտնտեսական
08/2017
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+5.5%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
1,038.734
+12.4%
Արտ. 1
Արտահանում
1,383.2
+21.7%
Ներմ. 1
Ներմուծում
2,497.4
+26.0%
ՍԳԻ
Սպառողական գների ինդեքս
+0.6%
Մջն. Աշխ. 2
Միջին Աշխատավարձ
190,005
+2.5%
Ծառ. 3
Ծառայությունների Ծավալ
904,143
+12.4%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
179,927
-8.0%
1 - միլիոն դոլար, 2 - դրամ, 3 - միլիարդ դրամ