OIL:  BRENT - 74.53+0.00% WTI - 70.35+0.00%
COMEX:  GOLD - 1247.03+0.00% SILVER - 15.95+0.00%
COMEX:  PLATINUM - 841.75 +0.00%
LME:  ALUMINIUM - 2057.00+0.00% COPPER - 6192.00+0.00%
LME:  NICKEL - 14175.00+0.00% TIN - 19475.00+0.00%
LME:  LEAD - 2159.00+0.00% ZINC - 2574.00+0.00%
FOREX:  USD/JPY - 112.3550-0.03% EUR/GBP - 0.8836-0.11%
FOREX:  EUR/USD - 1.1689-0.09% GBP/USD - 1.3229-0.01%
STOCKS RUS:  MICEX - % RTSI - 1177.50 -0.75%
STOCKS US: DOW JONES - 24924.89+0.91% NASDAQ - 7823.92+1.39%
STOCKS US: S&P 500 - 2798.29 +0.87%
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 22597.35 +0.00% TOPIX - 1730.07 +0.00%
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 28539.66 +0.05% SSEC - 2814.04 -0.61%
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7651.33+0.78% CAC40 - 5405.90+0.97%
STOCKS EUR:  DAX - 12492.97+0.61%
16/07/2018  CBA:  USD - 480.80 AMD -0.37 GBP - 637.73 AMD +5.81
16/07/2018  CBA:  EURO - 562.73 AMD +2.89
16/07/2018  CBA:  GOLD - 19194.29 AMD -79.75 SILVER - 244.39 AMD -0.65
16/07/2018  CBA:  PLATINUM - 12845.66 AMD -118.18
17/05/2016  NASDAQ OMX ARMENIA:   USD/AVG - 477.75 AMD -2.70
Ադրբեջանում ճգնաժամը խորանում է. մանաթի արժեզրկում, բանկերի փակում, պահուստների կրճատում
22-12-2016 10:39 • 1.0K

Ադրբեջանում ճգնաժամը խորանում է. մանաթի արժեզրկում, բանկերի փակում, պահուստների կրճատում

Ադրբեջանում սպասվում է տնտեսական անկում, ընդ որում, օրեր առաջ հրապարակված կանխատեսման համաձայն, տնտեսական անկումը կլինի մոտ 3 տոկոս: Հաջորդ տարի էլ սպասվում է զրոյական տնտեսական աճ: Այս մասին «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում նշեց տնտեսագետ Հակոբ Սաֆարյանը՝ անդրադառնալով Ադրբեջանում գրանցված տնտեսական զարգացումներին:

-Պարոն Սաֆարյան, ինչպիսի՞ իրավիճակում է հայտնվել Ադրբեջանի տնտեսությունը, հրապարակված տնտեսական ցուցանիշները խոսում են այն մասին, որ անկումը, կարծես թե, շարունակվում է:

-Վերջին երկու, երեք տարիներին Ադրբեջանի տնտեսական վիճակը գնալով վատթարանում է: Դա միայն հայ փորձագետների կամ հայկական դաշտից այնտեղի իրադարձություններին հետևողների կարծիքը չէ: Նույնը բարձրաձայնում են հենց ադրբեջանցի փորձագետները, միջազգային կազմակերպությունները: Եթե դիտարկենք տնտեսական աճի ցուցանիշները, ապա դրանք այս տարի բացասական են: Ադրբեջանում սպասվում է տնտեսական անկում, ընդ որում, օրեր առաջ հրապարակված կանխատեսման համաձայն, տնտեսական անկումը կլինի մոտ 3 տոկոս: Հաջորդ տարի էլ սպասվում զրոյական տնտեսական աճ, միայն 2019 թվականից հնարավոր է Ադրբեջանի տնտեսության վերականգնման գործընթացը:

-Արդյո՞ք դա պայմանավորված է նավթամթերքից ստացված եկամուտների նվազմամբ: Վերջին տվյալների համաձայն, նավթային եկամուտները նվազել են 30 տոկոսով:

-2014-2015 թվականներին Ադրբեջանում տնտեսական բոլոր անբարենպաստ իրադարձությունները կարելի էր կապել նավթի գների ցածր մակարդակի հետ, բայց հիմա դրան գումարվել են նաև երկրում առկա տնտեսական այլ խնդիրները: Մասնավորապես, բանկային համակարգի քայքայում, մանաթի փոխարժեքի անարդյունավետ կառավարման խնդիրներ, ամեն օր ռեկորդային ցուցանիշներով մանաթի արժեզրկում դոլարի նկատմամբ: Այսինքն` նավթի գները ազդում են, բայց ներսում արդեն սկսվել են տնտեսական ճգնաժամի նախանշաններ, որոնք իրենց հերթին ազդում են ամբողջ տնտեսական միջավայրի վրա:

-Խոսեցիք մանաթի արժեզրկման ռեկորդային ցուցանիշների մասին, դրանք ի՞նչ հետևանքներ կարող է ունենալ:

-Մանաթի արժեզրկումն առաջին հերթին ազդելու է գնաճի վրա: Այսինքն` առաջիկայում Ադրբեջանում լինելու է մեծ գնաճ: Այս պահի դրությամբ արդեն երկնիշ թիվ է, Ադրբեջանում 12 տոկոս ինֆլյացիա կա, ինչպես նախորդ տարի նույն ժամանակահատվածում, այս տարի ևս հավանականությունը շատ մեծ է, որ Ամանորին մանաթի մեծ տեմպերով արժեզրկում է տեղի ունենալու: Կրկնվելու է  նախորդ տարվա նույն սցենարը, երբ առևտրային խոշոր կենտրոնները գները վերանայելու են՝ դրանք բարձրացնելով: Մանաթի արժեզրկման, թերևս, հաջորդ բացասական կողմն այն է, որ այդ արժույթով խնայողություն ունեցող շարքային ադրբեջանցիների գնողունակությունը էապես նվազելու է:

-Նախորդ տարի Ադրբեջանում նման իրավիճակով պայմանավորված որոշ ընկերություններ փակվեցին, մի շարք խոշոր ընկերություններ զգալի թվով աշխատատեղեր կրճատեցին: Այդ տեսանկյունից այս տարի ինչպիսի՞ միտում է նկատվում:

-  Այս պահին բանկերի մասով կարող եմ ասել, որ 2016 թվականին 10 առևտրային բանկ է փակվել: Այսինքն` Ադրբեջանում կա լրջագույն բանկային ճգնաժամ, որն առաջիկայում, ենթադրաբար, կշարունակվի: Տարվա կարևոր իրողություններից մեկը Կենտրոնական բանկի պահուստների կրճատումն է: Այսինքն` մանաթի այս տարվա փոխարժեքը պահելու համար Կենտրոնական բանկն անընդհատ ինտերվենցիաների դիմեց: Հույս կար, որ նավթի գները կբարձրանային և դեպի երկիր դոլարային մուտքերը կավելանային: Եկավ դեկտեմբերը, կրկին նույն իրավիճակն է, ինչ նախորդ տարի: 2016 թ-ի նոյեմբերի 30-ի դրությամբ Ադրբեջանի ԿԲ-ի միջազգային պահուստները 4 մլրդ են: Եթե համեմատենք, ապա 2014 թվականի դեկտեմբերին դրանք 14 մլրդ էին: Երկու տարվա ընթացքում Ադրբեջանի հպարտության առարկա դարձած պահուստները, հիմա զգալիորեն կրճատվել են:

-Ի՞նչ կանխատեսումներ կան 2017 թվականի հետ կապված: Արդյո՞ք այդ բացասական միտումները կպահպանվեն:

-Միանշանակ, ինչպես նշեցի, շարքային քաղաքացիների գնողունակությունը նվազել է, կրճատվել է երկրի առևտրաշրջանառությունը: Այսինքն` ամբողջությամբ վերցրած, Ադրբեջանի տնտեսությունն անկումային է: 2016 թվականի 11 ամիսներին առևտրաշրջանառությունը նվազել է 18 տոկոսով, որը բավական մեծ ցուցանիշ է: Նույն ժամանակահատվածում արտահանումը կրճատվել է 22 տոկոսով: Դրան էլ գումարած մանաթի զգալի արժեզրկումը: Ադրբեջանի Կենտրոնական բանկը, մանաթն իրական շուկայական փոխարժեքին՝ 1,75-ին, հասցնելու համար, պետք է փորձի շուկայում դոլար առաջարկել: Քանի որ ԿԲ-ի պահուստները փոքրացել են, հետևաբար դրա հնարավորություն քիչ է: Մանաթի արժեզրկումը կհանգեցնի գնաճի, Ամանորին ընդառաջ լարվածություն կստեղծվի:

Ի դեպ, Ադրբեջանն այս տարի առաջին անգամ զգացնել տվեց, որ իր ներքին ռեսուրսները այլևս չեն բավարարում: Այս տարի Ադրբեջանի պետական պարտքը գերազանցեց 20 տոկոսը: Դա, իհարկե, ցածր ցուցանիշ է, սակայն մեկ, երկու տարի առաջ այդ ցուցանիշը  7 տոկոս էր: Ընդ որում, դեռ բանակցություններ կան միջազգային  բանկերի հետ, հետևաբար արտաքին պարտքն աճելու միտում ունի:

-Դուք խոսեցիք սոցիալական դժգոհություններից, այդ տեսանկյունից ներկայում նման միտումներ նկատվո՞ւմ են:

-Իհարկե, նկատվում են, այս պահին այդ դժգոհությունը կա: Մարդիկ խնայողություններ ունեն մանաթով, վտանգ են զգում և ցանկանում են դրանք փոխել դոլարով: Եթե տեսնեք, թե Բաքվի փոխանակման կետերի մոտ ինչ է կատարվում, կարծես, սովետական ժամանակների հացի հերթեր լինեն: Ադրբեջանի հասարակության շրջանում լարվածություն կա և դա ավելի կխորանա Ամանորին ընդառաջ:

Հարցազրույցը` Աննա Գզիրյանի

Beeline Հայաստան - Հեռահաղորդակցական ծառայություններ ձեր բիզնեսի համար:
Լրահոս
Արտարժույթ
10:11 14/07 Առք Վաճառք
AMD / USD 480.00 481.50
AMD / EUR 560.00 564.00
AMD / RUR 7.65 7.73
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
16/07/2018
Դոլար / Դրամ
480.80
-0.37
Եվրո / Դրամ
562.73
+2.89
Ռուբլի / Դրամ
7.73
+0.00
Ֆունտ / Դրամ
637.73
+5.81
ԿԲ Մետաղներ
16/07/2018
դրամ / գրամ
Ոսկի
19194.29
-79.75
Արծաթ
244.39
-0.65
Պլատին
12845.66
-118.18
Forex
10:11 14/07
EUR/USD
1.1689
-0.09%
GBP/USD
1.3229
-0.01%
USD/JPY
112.3550
-0.03%
EUR/GBP
0.8836
-0.11%
Նավթ
10:11 14/07
դոլար / բարել
Brent
74.53
+0.00%
Light Sweet
70.35
+0.00%
Comex
10:11 14/07
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1247.03
+0.00%
Արծաթ
15.95
+0.00%
Պլատին
841.75
+0.00%
LME / 3M
10:11 14/07
դոլար / տոննա
Ալյումին
2057.00
+0.00%
Պղինձ
6192.00
+0.00%
Նիկել
14175.00
+0.00%
Անագ
19475.00
+0.00%
Կապար
2159.00
+0.00%
Ցինկ
2574.00
+0.00%
Մոլիբդեն
26000.00
+0.00%
Կոբալտ
70500.00
+0.00%
Ինդեքսներ
10:11 14/07
կետ
Dow Jones
24924.89
+0.91%
S&P 500
2798.29
+0.87%
NASDAQ
7823.92
+1.39%
FTSE
7651.33
+0.78%
CAC 40
5405.90
+0.97%
DAX
12492.97
+0.61%
RTSI
1177.50
-0.75%
Nikkei
22597.35
+0.00%
Topix
1730.07
+0.00%
Hang Seng
28539.66
+0.05%
SSEC
2814.04
-0.61%
Թվային արժույթներ
10:50 16/07
BTC/AMD
3,071,274
+2.03%
BTC/USD
6382.93
+2.09%
ETH/USD
454.464
+4.13%
BCH/USD
727.16
+4.18%
XRP/USD
0.445459
+0.77%
LTC/USD
79.1185
+2.14%
ԿԱՊԻՏԱԼԻԶԱՑԻԱ
BTC
109,476,983,468
+2.12%
ETH
45,773,802,895
+4.19%
BCH
12,536,311,116
+4.21%
XRP
17,489,809,361
+0.77%
LTC
4,543,461,622
+2.22%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
16/07/2018
Վերաֆին.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
6.00
+0.00
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
7.50
+0.00
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
4.50
+0.00
Մակրոտնտեսական
04/2018
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+9.70%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
522.115
+5.20%
Արտահանում 1
Արտահանում
764.50
+25.50%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
1,457.3
+34.30%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+3.10%
Միջին աշխ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
166,150
+3.50%
Առևտրի շրջ. 3
Առևտրի շրջանառություն
787.571
+10.3%
Գյուղատնտ. 3
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
129.455
+2.20%
Ծառայութ. 3
Ծառայությունների ծավալ
487.108
+17.60%
Շինարար. 3
Շինարարության ծավալ
64.760
+21.80%
1 - միլիոն դոլար, 2 - դրամ, 3 - միլիարդ դրամ