OIL:  BRENT - 66.25+2.05% WTI - 55.79+2.09%
COMEX:  GOLD - 1325.00+0.72% SILVER - 15.76+1.42%
COMEX:  PLATINUM - 808.40 +2.88%
LME:  ALUMINIUM - 1863.00+0.65% COPPER - 6183.50+0.07%
LME:  NICKEL - 12200.00-2.01% TIN - 21020.00-0.10%
LME:  LEAD - 2073.00+2.07% ZINC - 2638.50+0.48%
FOREX:  USD/JPY - 110.48+0.18% EUR/GBP - 0.8755-0.11%
FOREX:  EUR/USD - 1.1293-0.13% GBP/USD - 1.2893-0.08%
STOCKS RUS:  MICEX - % RTSI - 1177.50 +1.83%
STOCKS US: DOW JONES - 25883.25+1.74% NASDAQ - 7472.41+0.61%
STOCKS US: S&P 500 - 2775.60 +1.09%
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 20900.63 -1.13% TOPIX - 1577.29 -0.79%
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 27900.84 -1.87% SSEC - 2682.39 -1.37%
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7236.68+0.55% CAC40 - 5153.19+1.79%
STOCKS EUR:  DAX - 11299.80+1.89%
15/02/2019  CBA:  USD - 487.51 AMD -0.48 GBP - 624.60 AMD -1.69
15/02/2019  CBA:  EURO - 550.11 AMD +0.05
15/02/2019  CBA:  GOLD - 20555.42 AMD -41.42 SILVER - 244.2 AMD -2.04
15/02/2019  CBA:  PLATINUM - 12256.92 AMD -106.20
17/05/2016  NASDAQ OMX ARMENIA:   USD/AVG - 477.75 AMD -2.70
Հայաստանի Հանրապետություն. Ի՞նչ դեր կունենա սղաճը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում
31-05-2018 10:43 • 0.8K

Հայաստանի Հանրապետություն. Ի՞նչ դեր կունենա սղաճը Թուրքիայի նախագահական ընտրություններում

Հունիսի 24-ին Թուրքիայում տեղի են ունենալու խորհրդարանական ու նախագահական վաղաժամկետ ընտրություններ՝ նախատեսվածից 17 ամիս շուտ։ Փաստորեն դրանք երկրի 2017թ. Սահմանադրության փոփոխությունից հետո առաջին ընտրություններն են։

Թեեւ իշխանությունները բազմիցս շեշտել էին, թե ընտրությունները տեղի կունենան նախատեսված ժամկետում, սակայն պայմանավորված ներքին եւ արտաքին որոշ զարգացումներով, դրանք անցկացվում են վաղաժամկետ։ Սիրիայում Թուրքիայի ռազմական որոշ հաջողությունները իշխող կուսակցությունը կարող էր որպես ձեռքբերում ներկայացնել ընտրողներին, մյուս կողմից, թեպետ պաշտոնական տվյալների համաձայն 2017թ. տնտեսական լուրջ աճ է արձանագրվել, սակայն սղաճն օր օրի ավելի նկատելի դառնալով՝ բնականաբար բացասաբար է անդրադառնում իշխող կուսակցության վարկանիշի վրա, ինչը չի կարող չանդրադառնալ ընտրությունների արդյունքներին։

Այժմ Թուրքիայում, թեեւ ոչ հավասար պայմաններում, հաշվի առնելով, որ ընտրությունները տեղի են ունենում երկրում հաստատված արտակարգ իրավիճակում, բայցեւայնպես բուռն քարոզարշավը շարունակվում է։ Սակայն իշխող կուսակցության ու Էրդողանի հաշվարկները այս առնչությամբ, թերեւս, կարելի է ասել, ձախողվել են, քանի որ նրանք կարծում էին, թե վաղաժամկետ ընտրություններով կարող են խույս տալ խորացող սղաճի հետեւանքներից։ Բայց ըստ երեւույթին նրանց կանխատեսումները չիրականացան, քանի որ դեռեւս տարեսկզբին սկսված սղաճը սրընթաց խորանալու միտում ունի, ինչը հանկարծակիի է բերել իշխանություններին։ Էրդողանը ստեղծված իրավիճակի մեղքը բարդում է ընդդիմադիր կուսակցությունների, եվրոպական երկրների ու ԱՄՆ-ի վրա։ Նա Սպարտայում ընտրողների առջեւ ունեցած ելույթում հայտարարել է, թե արտարժույթի շուկայում տիրող իրավիճակը ստոր դավադրության հետեւանք է, որի հեղինակները նպատակ ունեն տապալելու Թուրքիայում իշխող կառավարությունը, սակայն դա նրանց չի հաջողվի։ Նա նաեւ խիստ քննադատելով ընդդիմադիր թեկնածուներին, շեշտել է, թե արդյոք կարելի՞ է երկիրը հանձնել այնպիսի ուժերի, որոնք Թուրքիայի հեղինակությունը բարձրացնող նախագծերը մտադիր են հանել օրակարգից, ինչպիսին Ստամբուլի ջրանցքն է։ Նա առաջիկա ընտրությունները համարել է Թուրքիայի պատմության մեջ ամենակարեւորը, շեշտելով, որ դրանց արդյունքում վերջին 16 տարիների ձեռքբերումները կամ կհասնեն իրենց գագաթնակետին, կամ էլ կհանձնվեն երկիրն ու կառավարությունը թիրախ դարձրած դաշնակիցներին։

Մայիսի 23-ի դրությամբ թուրքական լիրան տարեսկզբի համեմատությամբ 27 տոկոս, իսկ եվրոն՝ 22 տոկոս արժեզրկում են արձանագրել։ Իրավիճակը կայունացնելու նպատակով կենտրոնական բանկը հայտարարել է, թե շտապ կարգով արտարժույթի շուկա է ներարկելու 2,2 միլիարդ, իսկ տարվա ընթացքում՝ շուրջ 10 միլիարդ  դոլար։ Այսուհանդերձ բնակչությունը, ուշադրության չարժանացնելով Էրդողանի՝ բարձի տակի դոլարներն ու եվրոները լիրայի վերածելու հորդորները եւ վարչապետի պնդումները, թե արտարժույթի գների տատանումները ժամանակավոր բնույթ են կրում, շարունակում է ոսկի գնել եւ լիրան արտարժույթի վերածել, ինչը եւս նպաստում է դրա արժեքի բարձրացմանը, քանի որ մտավախություն ունեն լիրայի արժեզրկման շարունակական լինելու առնչությամբ։ Այլ կերպ ասած՝ ներքին հարցերով Էրդողանն ու իր կուսակցությունը հայտնվել են արտարժույթի շուկայի տատանումների հորձանուտում, եւ առայժմ փրկության հույսը տեսանելի չէ։ Մանավանդ եթե հաշվի առնենք, որ օտարերկրյա ներդրումները ոչ միայն կտրուկ կրճատվել են, այլեւ կապիտալը դուրս է գալիս Թուրքիայից։ Ստեղծված իրավիճակի համար ընդդիմադիր կուսակցություններն ու նախագահի թեկնածուները մեղադրում են կառավարությանը։

AKP-ն ու Էրդողանն իրենց ընտրարշավի սկզբում խոստացել են լուրջ պայքար մղել աղքատության դեմ, ալեվիներին խոստացել են աղոթատեղիներին օրինական կարգավիճակ շնորհել, թեեւ Էրդողանը նախկինում դրանց մասին խոսում էր ծաղրանքով ու արհամարհանքով, իսկ AKP-ն փաստորեն մերժել էր ալեվիների այդ պահանջը։ Խոստացել են նաեւ դատական իշխանությունը դարձնել լիովին անկախ կառույց, մինչդեռ սահմանադրական փոփոխություններով այն զգալիորեն զրկվել է անկախությունից։ Միաժամանակ խոստացել են ազգային եկամուտներն արդարացի բաշխել, սղաճը վերացնել ու բանկերում վարկերի տոկոսը կրճատել։ Մինչդեռ իշխանությունները սղաճը կասեցնելու նպատակով համաձայնել են այդ տոկոսները բարձրացնել եւ արդեն կրկնապատկել են։

Հետեւաբար, կարելի է ենթադրել, որ նախընտրական խոստումները եւս հույս չեն ներշնչում ընտրողին։ Մանավանդ լիրայի արժեզրկումը հիմնականում հարված է փոքր բիզնեսին ու միջին խավին, որոնք Էրդողանի օգտին քվեարկող ընտրազանգվածն են, որոնց վրա էլ առ այսօր նա հենվել է։ Եթե նախորդ ընտրություններում Էրդողանն ու նրա կուսակցությունն ընտրարշավին խոսում էին տնտեսական աճի ու կայուն իրավիճակի մասին, ապա այսօր մտահոգված են իրավիճակով։ Էրդողանի թիմը, ինչպես նշում են վերլուծաբանները, ջանք ու եռանդ չի խնայում մինչեւ ընտրությունները որեւէ ժամանակավոր լուծում գտնել։ Նման իրավիճակում բացառված չէ, որ նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլ լինի, ինչից Էրդողանը դժվարին վիճակում է հայտնվելու, քանի որ ընդդիմությունը միավորվելու է մեկ թեկնածուի շուրջ։

Էմմա ԲԵԳԻՋԱՆՅԱՆ,

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՕՐԱԹԵՐԹ

Ucom - Լայնաշերտ ինտերնետ՝ սկսած 6000 դրամից:
Լրահոս
Արտարժույթ
10:37 16/02 Առք Վաճառք
AMD / USD 486.00 488.00
AMD / EUR 547.00 552.00
AMD / RUR 7.28 7.37
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
15/02/2019
Դոլար / Դրամ
487.51
-0.48
Եվրո / Դրամ
550.11
+0.05
Ռուբլի / Դրամ
7.32
+0.01
Ֆունտ / Դրամ
624.60
-1.69
ԿԲ Մետաղներ
15/02/2019
դրամ / գրամ
Ոսկի
20555.42
-41.42
Արծաթ
244.2
-2.04
Պլատին
12256.92
-106.20
Ոսկու գին
15/02/2019
դրամ
999 հարգ
24k
20,555.42
958 հարգ
23k
19,698.94
916 հարգ
22k
18,842.47
720 հարգ
18k
15,416.57
625 հարգ
15k
12,847.14
585 հարգ
14k
11,990.66
500 հարգ
12k
10,277.71
417 հարգ
10k
8,564.76
375 հարգ
9k
7,708.28
Forex
10:37 16/02
EUR/USD
1.1293
-0.13%
GBP/USD
1.2893
-0.08%
USD/JPY
110.48
+0.18%
EUR/GBP
0.8755
-0.11%
Նավթ
10:37 16/02
դոլար / բարել
Brent
66.25
+2.05%
Light Sweet
55.79
+2.09%
Comex
10:37 16/02
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1325.00
+0.72%
Արծաթ
15.76
+1.42%
Պլատին
808.40
+2.88%
LME / 3M
10:37 16/02
դոլար / տոննա
Ալյումին
1863.00
+0.65%
Պղինձ
6183.50
+0.07%
Նիկել
12200.00
-2.01%
Անագ
21020.00
-0.10%
Կապար
2073.00
+2.07%
Ցինկ
2638.50
+0.48%
Մոլիբդեն
26000.00
+0.00%
Կոբալտ
31000.00
+0.00%
Ինդեքսներ
10:37 16/02
կետ
Dow Jones
25883.25
+1.74%
S&P 500
2775.60
+1.09%
NASDAQ
7472.41
+0.61%
FTSE
7236.68
+0.55%
CAC 40
5153.19
+1.79%
DAX
11299.80
+1.89%
RTSI
1177.50
+1.83%
Nikkei
20900.63
-1.13%
Topix
1577.29
-0.79%
Hang Seng
27900.84
-1.87%
SSEC
2682.39
-1.37%
Թվային արժույթներ
10:50 16/02
BTC/AMD
1,774,725
-0.12%
BTC/USD
3640.38611682
+0.15%
ETH/USD
123.453102928
+0.23%
BCH/USD
122.995003922
-0.39%
XRP/USD
0.3023859501
-0.68%
LTC/USD
43.8404000732
+4.67%
ԿԱՊԻՏԱԼԻԶԱՑԻԱ
BTC
63,855,692,521
+0.17%
ETH
12,948,046,176
+0.25%
BCH
2,167,796,169
-0.37%
XRP
12,460,748,369
-0.68%
LTC
2,652,063,616
+4.73%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
15/02/2019
Վերաֆին.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
5.75
+0.00
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
7.25
+0.00
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
4.25
+0.00
Մակրոտնտեսական
12/2018
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+5.80%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
1,737.7
+4.30%
Արտահանում 1
Արտահանում
2,411.9
+7.80%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
4,963.2
+21.1%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+2.50%
Միջին աշխ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
172,357
+3.80%
Առևտրի շրջ. 3
Առևտրի շրջանառություն
2,931.5
+8.70%
Գյուղատնտ. 3
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
889.709
-7.6%
Ծառայութ. 3
Ծառայությունների ծավալ
1,764.7
+18.80%
Շինարար. 3
Շինարարության ծավալ
422.3
+4.50%
1 - միլիոն դոլար, 2 - դրամ, 3 - միլիարդ դրամ