OIL:  BRENT - 68.61+0.01% WTI - 63.57+0.60%
COMEX:  GOLD - 1331.10-0.04% SILVER - 17.03-0.12%
COMEX:  PLATINUM - 1013.20 +1.00%
LME:  ALUMINIUM - 2254.00+1.60% COPPER - 7120.00+0.38%
LME:  NICKEL - 12610.00+0.88% TIN - 20575.00+0.12%
LME:  LEAD - 2610.00+0.97% ZINC - 3432.00+1.42%
FOREX:  USD/JPY - 110.77-0.09% EUR/GBP - 0.8818+0.06%
FOREX:  EUR/USD - 1.2222-0.34% GBP/USD - 1.3858-0.41%
STOCKS RUS:  MICEX - 2286.33-0.48% RTSI - 1271.69 -0.54%
STOCKS US: DOW JONES - 26017.81+0.00% NASDAQ - 7336.38+0.55%
STOCKS US: S&P 500 - 2810.30 +0.44%
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 23808.06 +0.00% TOPIX - 1889.74 +0.00%
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 32254.89 +0.00% SSEC - 3487.86 +0.00%
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7730.79+0.39% CAC40 - 5526.51+0.58%
STOCKS EUR:  DAX - 13434.45+1.15%
21/01/2018  CBA:  USD - 481.96 AMD +0.00 GBP - 670.60 AMD +0.00
21/01/2018  CBA:  EURO - 591.90 AMD +0.00
21/01/2018  CBA:  GOLD - 20642.93 AMD +0.00 SILVER - 264.82 AMD +0.00
21/01/2018  CBA:  PLATINUM - 15541.86 AMD +0.00
17/05/2016  NASDAQ OMX ARMENIA:   USD/AVG - 477.75 AMD -2.70
ՃԳՆԱԺԱՄԻ ՀԱՂԹԱՀԱՐՄԱՆ ՃԻՇՏ ԲԱՆԱՁԵՎ. ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ ՍԵՐՈԲ ՏԵՐ-ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ ՀԵՏ
23/09/2009 19:00 • 4.5K

ՃԳՆԱԺԱՄԻ ՀԱՂԹԱՀԱՐՄԱՆ ՃԻՇՏ ԲԱՆԱՁԵՎ. ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ ՍԵՐՈԲ ՏԵՐ-ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ ՀԵՏ

Ներկայացնում ենք հարցազրույց Մեթըլ Փրինս Էլ Թի Դի. Կորպորացիայի խորհրդի նախագահ Սերոբ Տեր-Պողոսյանի հետ:

Պարոն Տեր-Պողոսյան, ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի և համաշխարհային շուկայում մետաղների գների կտրուկ անկման հետևանքով Հայաստանում հանքարդյունաբերության ոլորտի մի շարք ձեռնարկություններ վնասներ կրեցին, անգամ նրանցից մի քանիսին ՀՀ կառավարությունն աջակցություն տրամադրեց: «Ախթալայի լեռնահարստացուցիչ կոմբինատ» ՓԲԸ-ն կարծես բարեհաջող դիմագրավեց ճգնաժամին, շարունակեց իր աշխատանքը և չբարձրաձայնեց ֆինանսական դժվարությունների մասին: Իրականում ինչ է կատարվել:

Ս. Տեր-Պողոսյան - Շատ տրամաբանական է, որ բիզնեսով զբաղվողները միշտ մտածում են շահույթի մասին: Եթե հիմնարկի նպատակը միայն շահ հետապնդելն է, ապա ճգնաժամի ժամանակ պետք է դիմեն մասնագետներին` ֆինանսական լավագույն որոշում ընդունելու համար: Իսկ լավագույն ֆինանսական որոշումն այն պետք է լինի, որ պետք է քննարկեն և սպասեն մինչև պղնձի գները նորմալանան, որպեսզի վնասներ չկրեն: Ես խոսեցի իմ գործընկերների հետ, նրանք ասացին, որ մենք հավանաբար պետք է փակենք ձեռնարկությունը, ինչպես վարվել են մյուսները: Ես ասացի, որ փակելը նպատակահարմար չէ, որովհետև մենք ի սկզբանե այս հիմնարկը միայն շահ հետապնդելու համար չենք ստեղծել, այլ նաև կարևորել ենք աշխատատեղերի ստեղծման գաղափարը: Իմ կարծիքով, եթե մենք ձեռնարկության գործունեությունը դադարեցնեինք և սպասեինք մինչև համաշխարհային շուկայում պղնձի գները բարձրանային, մեր աշխատակազմը, որն Ախթալայի բնակչության մեծամասնությունն է կազմում, պետք է տուժեր, որովհետև մարդիկ պետք է սովի մատնվեին: Եթե մենք այդ բանվորների շնորհիվ շահույթ ենք ստանում, ապա նաև պետք է մտածենք, թեկուզ վնասով աշխատելու պայմանով, նրանց աշխատատեղերով ապահովելու մասին: Երեք տարբերակ կար` ձեռնարկությունը փակել, արտադրամասում չաշխատող աշխատակիցներին հարկադիր պարապուրդի մատնել և երրորդ տարբերակով առաջարկվում էր կրճատել աշխատավարձերը: Մենք միաձայն որոշում կայացրինք և 20 տոկոսով իջեցրինք աշխատավարձերը, իսկ տնօրեններինը` 25 տոկոսով: Ավելի լավ է աշխատավարձերը կրճատել, քան մարդկանց տուն ուղարկել: Գործընկերներիս հետ խոսեցի և ասացի, որ մետաղի գները պետք է բարձրանան, և մեր վնասները մենք ետ կստանանք: Նրանք էլ ասացին, որ ռիսկը մեծ է, բոլոր մասնագետները կանխատեսում են, որ մետաղի գները 3-4 տարի կարող են ցածր մնալ: Մեր կրած վնասը կազմում էր օրական 5-8 հազար ԱՄՆ դոլար: Ես ռիսկը վերցրի ինձ վրա` ասելով, որ կրած վնասները կփոխհատուցեմ: Գործընկերներս համաձայնվեցին, և  մենք սկսեցինք աշխատել: Իմ սպասումներն արդարացան, մետաղի գները ճիշտ ժամանակին սկսեցին բարձրանալ: Հիմա մեր եկամուտներն ավելի շատ են, քան ծախսերը: Սակայն շուրջ 4-5 ամիս վնաս կրած ձեռնարկությունը դեռևս լիովին չի վերականգնվել: Հույս ունենք, որ այս տարվա առաջին 5 ամիսներին կրած վնասները մինչև տարեվերջ կփակենք: Քանի որ մեր որոշումը միայն շահ հետապնդելը չէր, այլ հանրապետության այդ բնակավայրի բանակչությանն աշխատատեղերով ապահովելը, այդ պատճառով չդադարեցրինք մեր աշխատանքը:

Արտադրության հզորացման մասով կորպորացիայի ընկերություններում մի շարք միջոցառումներ են իրականացվում: Առաջիկայում ինչ ծրագրեր ունեք:

Ս. Տեր-Պողոսյան - Մեթըլ Փրինսի երեք սեփականությունները` «Ախթալայի ԼՀԿ» ՓԲԸ, «Սագամար» ՓԲԸ-ն և «Մոլիբեդնի Աշխարհ» ՍՊԸ-ն ունեն զարգացման ծրագրեր: Ախթալայի զարգացման ծրագիրն սկսվել է 2007 թ-ի սեպտեմբերին: Տասնհինգ ամսվա ընթացքում մենք ծախսել ենք 7 մլն ԱՄՆ դոլար և Ախթալայի պղնձի խտանյութի ամսական արտադրանքը նախկին 250 տոննայի փոխարեն հասցրել ենք ամսսկան մինչև 1000 տոննայի: Այս ամիս արդեն 1200 տոննա պետք է արտադրենք: Դա անելու համար մենք ֆաբրիկան հագեցրել ենք նոր տեխնիկայով, հանքերի օգտագործման ծրագիրն ենք ընդլայնել, Շամլուղի բաց հանքի մակաբացման գործընթացն ենք արագացրել: Նաև երկրորդ պոչամբարն ենք վերականգնել, արդեն երրորդ պոչամբարի վերականգնման աշխատանքներն ենք սկսել: Մեր ընդհանուր ծրագրի գրեթե 90 տոկոսը կատարված է: Երրորդ պոչամբարը 2010 թ-ի առաջին ամիսներին պետք է հանձնենք շահագործման: Այդտեղ մոտավորապես 800 հազ. ԱՄՆ դոլարի ներդրում ենք կատարում` 8 կմ երկարությամբ երեք խողովակ պետք է կառուցենք: Ամեն ինչ անում ենք, որ արտանետումներ չունենանք: Բացի այդ, մենք ունենք ծրագրեր, որոնք դադարեցրել ենք ճգնաժամի պատճառով: Պետք է Ախթալայի կոմբինատի տարածքում ցանկապատ, տրանսպորտի համար տարածք կառուցեինք և այլն:
Արմանիսի հանքի շահագործմամբ զբաղվող «Սագամար» ընկերության ծրագիրը նույնպես ընթացքի մեջ է, այստեղ մոտ 30 մլն ԱՄՆ դոլարի ներդրումային ծրագիր ենք իրականացնում: Ֆաբրիկայի կառուցման գործընթացն սկսել ենք 2008 թ-ի վերջին և պետք է շահագործման հանձնենք մինչև 2010 թ-ի սեպտեմբեր: Ֆաբրիկայի կառուցման համար մոտավորապես 25-26 մլն ԱՄՆ դոլարի ծախս է կատարվելու, որից 24 մլն ԱՄՆ դոլարը` այս տարի: Միաժամանակ շարունակում ենք Արմանիսի բաց հանքի աշխատանքը: Մենք որոշել էինք, որ նախքան Սագամարի ֆաբրիկայի կառուցումը, վերամշակելու նպատակով պետք է Արմանիսից հանքաքար բերեինք Ախթալա: Բայց քանի որ պղնձի գները միանգամից իջան, տրանսպորտային ծախսերով պայմանավորված` մենք որոշեցիք, որ այժմ հարմար ժամանակ չէ: Արմանիսի բաց հանքի հանքաքարը շուրջ 6 ամիս է` մենք կուտակում ենք: Դրանից առաջ մոտավորապես մեկ տարի հանքավայրի երեսի օքսիդացված հանքաքարն ենք հանել: Դա այլ մեթոդով պետք է մշակենք: Արմանիսի հանքաքարը բազմամետաղ հանքաքար է, միայն պղինձ չէ, այլ նաև` ցինկ, կապար, որոնց մեջ կա բարձր քանակությամբ ոսկի և արծաթ: Այն կոչվում է ոսկի-բազմամետաղ հանքավայր: Արմանիսի հարստացուցիչ ֆաբրիկան տարեկան 500 հազ. տոննա հանքաքար մշակելու հնարավորություն կունենա: Մենք նախատեսում ենք այդ 500 հազ.-ը կրկնապատկել և հասցնել 1 մլն տոննայի: Ախթալայի ֆաբրիկան տարեկան 240 հազ. տոննա պղնձի հանքաքար մշակելու հնարավորություն ուներ, այժմ այն հասցրել ենք 400 հազ. տոննայի: Եթե այստեղ բազմամետաղ մշակենք, տարեկան ծավալը կհասնի 280 հազ. տոննայի: Ախթալան ունի երկու հոսքագիծ, պղինձ վերամշակելիս միայն մեկ հոսքագիծն ենք օգտագործում, իսկ եթե բազմամետաղ մշակենք, պետք է 2 հոսքագիծն էլ օգտագործենք:
Ախթալայի Շամլուղ հանքում մեծամասնությամբ առկա է միայն պղինձ, երբեմն ցինկ է երևում: Մենք ունենք Ախթալա հանք, որը փակված է և դեռ չենք շահագործել: Երկրաբաններն այդ վայրում սկսել են հետազոտություններ իրականացնել: Դա ինքնին բազմազետաղ հանքավայր է, որտեղ կան բարիտ, պղինձ, ոսկի և այլ մետաղներ:

Ինչպես եք գնահատում Հայաստանում հանքարդյունաբերության ոլորտը: Այն զարգացման միտումներ դրսևորում է արդյոք:

Ս. Տեր-Պողոսյան - Հայաստանը շատ հարուստ հանքեր ունի, և իմ կարծիքով դրանց մեծամասնությունը չի օգտագործվում: ԽՍՀՄ տարիներին, քանի որ հետազոտման աշխատանքը բաց է եղել, մեծ գումարներ են ծախսել այդ հանքերը գտնելու համար: Դժբախտաբար ներկայումս մեծ գումարներ չեն ծախսվում հետազոտման աշխատանքների վրա: Կարծում եմ, որ Հայաստանի հանքերի մեծամասնությունը դեռ հայտնաբերված չեն, իսկ հանքարդյունաբերության աշխատանքը հին համակարգով է աշխատում: Սակայն ավելի կարևոր է, որպեսզի ավելի շատ մարդ աշխատի, քան շատ արդիական սարքավորումներ ներդրվեն, մեծ գումարներ ծախսվեն և ամբողջ ձեռնարկությունում ընդամենը 2 մասնագետ աշխատի: Այդ փորձը ես տեսել եմ Շվեդիայում, որտեղի ձեռնարկությունը մեր ձեռնարկությունից շուրջ 15 անգամ ավելի հզորություն ուներ, և այնտեղ աշխատում էր ընդամենը 2 մարդ: Սակայն ամեն հոսքագծի վրա 10-12 հատ թանկարժեք սարքավորումներ էին տեղադրված: Այն ինչ մենք ունենք,  լավ է և այս եղանակով կկարողանանք աշխատել ևս 30-40 տարի: Լավ մասնագետներ ունենք Հայաստանում, սակայն աշխատանքի կանոններին ենթարկվելու խնդիր ունենք: Մարդիկ դանդաղ են աշխատում` 1 ժամ աշխատում են, 2 ժամ հանգստանում: Դա է, որ մեզ խանգարում է:

Պարոն Տեր-Պողոսյան, չնայած հայտնի է, որ ձեր արտադրությունը կազմակերպում եք` հաշվի առնելով բնապահպանական բոլոր նորմերը, բայց այդուհանդերձ զանազան կարծիքներ են հնչում:


Ս. Տեր-Պողոսյան - Հանքարդյունաբերության ոլորտը պղնձաձուլարանների կամ զտարանների նման չէ, և արտադրության ընթացքում քիմիական թթուներ չենք գործածում: Մենք հիմնականում կիր և փրփրիչ ենք օգտագործում, որոնք բնական նյութեր են: Բնապահպանական լուրջ խնդիր ունի Ալավերդու ձուլարանը, որը պոչամբար չունի: Այդ տարածաշրջանում բնապահպանական խնդիր է առաջացել, իսկ Ալավերդու հիմնարկն ամեն ինչ արել է, որպեսզի այս հարցում Ախթլայի անունը շոշափվի: Մենք մոնիտորինգ իրականացնելու համար հրավիրել ենք ՀՀ բնապահպանության նախարարության «Շրջակա միջավայրի վրա ներգործության մոնիտորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի մասնագետներին, խնդրել ենք, որպեսզի ամեն ամիս ջրերի օրինակներ վերցնեն և ցույց տան, թե ինչ ազդեցություն ունի Ախթալայի ԼՀԿ-ն Դեբեդ գետի վրա: Իրենք պաշտոնապես ասում են, որ ազդեցությունն ավելի շուտ դրական է, քան բացասական: Շատ ժամանակ լրագրողները հայտարարում են, որ Ախթալայի կոմբինատը ջուրն աղտոտում է, անասուններ են սատկել, ծառեր են չորացել և այլն: Սուտ տեղեկատվություն են տարածում, թե Ախթալան բնապահպանական խնդիրներ ունի, չունի պոչամբար: Մենք ունենք փոշու խնդիր. երբ քարերը ճաքում են, փոշի է բարձրանում: Այդ պատճառով մեր աշխատակիցները հատուկ դիմակներով են աշխատում, տեղադրվել են վակումային համակարգեր, որոնք փոշին դուրս են հանում:

Հայտնի է, որ ճգնաժամի պայմաններում կտրուկ նվազել են արտահանման ծավալները: Այս պայմաններում ձեր առջև ինչ խնդիրներ են ծառացել, որքանով է նվազել ձեր արտահանման ծավալը:


Ս. Տեր-Պողոսյան - Երբ որ պղնձի գներն իջան և 8 400 ԱՄՆ դոլարից հասան 2 700 դոլարի, մենք մեր արտադրանքը շարունակեցինք, սակայն կուտակեցինք: Այդ ուղղությամբ շուրջ 1.5 մլն ԱՄՆ դոլար հավելյալ ներդրում ենք կատարել: Երբ գները կայունացան և 4 000-4 500 ԱՄՆ դոլարի հասան, մենք պայմանագիր կնքեցինք «Տրաֆիգուրա» ընկերության հետ, ըստ որի` այս տարվա ընթացքում մենք պետք է 9000-10 000 տոննա խտանույթ վաճառենք նրանց: Մեր կուտակած քանակությունը հունիսի տվյալներով 4 000 տոննա է կազմել` մոտ 3 մլն ԱՄՆ դոլար արժեքով: Պայմանավորվածություն ունենք, որ առաջիկա 6 ամիսների ընթացքում 5 000 տոննա ևս պետք է վաճառենք այդ ընկերությանը: Նախորդ տարի մենք ֆաբրիկան վերականգնելու և զարգացնելու աշխատանքով ենք հիմնականում զբաղվել, այդ պատճառով էլ ընդամենը 2 800-2 850 տոննա արտադրանք ենք վաճառել: Իսկ այս տարվա առաջին կիսամյակում արդեն այդ թիվը կազմում է 4 000 տոննա: Այսինքն` այս տարի 3 անգամ ավելացրել ենք մեր արտադրության ծավալը:

Հիշեցնենք, որ Մեթըլ Փրինս Էլ Թի Դի. կորպորացիան հանրապետության հանքարդյունաբերական երեք ընկերությունների 100 տոկոս բաժնետերն է` «Ախթալայի լեռնահարստացման կոմբինատ» ՓԲԸ, «Սագամար» ՓԲԸ, «Մոլիբդենի աշխարհ» ՍՊԸ: Այս ընկերությունների միջոցով կորպորացիան Հայաստանում զբաղվում է պղնձի եւ բազմամետաղ հանքավայրերի շահագործմամբ, հանքաքարի վերամշակմամբ, խտանյութիարտահանմամբ, ինչպես նաեւ մի շարք հանքավայրերի երկրաբանահետախուզական աշխատանքների իրականացմամբ:

Beeline Հայաստան - Հեռահաղորդակցական ծառայություններ ձեր բիզնեսի համար:
Լրահոս
Արտարժույթ
09:59 20/01 Առք Վաճառք
AMD / USD 480.50 482.50
AMD / EUR 588.00 593.00
AMD / RUR 8.48 8.56
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
21/01/2018
Դոլար / Դրամ
481.96
+0.00
Եվրո / Դրամ
591.90
+0.00
Ռուբլի / Դրամ
8.52
+0.00
Ֆունտ / Դրամ
670.60
+0.00
ԿԲ Մետաղներ
21/01/2018
դրամ / գրամ
Ոսկի
20642.93
+0.00
Արծաթ
264.82
+0.00
Պլատին
15541.86
+0.00
Forex
09:59 20/01
EUR/USD
1.2222
-0.34%
GBP/USD
1.3858
-0.41%
USD/JPY
110.77
-0.09%
EUR/GBP
0.8818
+0.06%
Նավթ
09:59 20/01
դոլար / բարել
Brent
68.61
+0.01%
Light Sweet
63.57
+0.60%
Comex
09:59 20/01
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1331.10
-0.04%
Արծաթ
17.03
-0.12%
Պլատին
1013.20
+1.00%
LME / 3M
09:59 20/01
դոլար / տոննա
Ալյումին
2254.00
+1.60%
Պղինձ
7120.00
+0.38%
Նիկել
12610.00
+0.88%
Անագ
20575.00
+0.12%
Կապար
2610.00
+0.97%
Ցինկ
3432.00
+1.42%
Մոլիբդեն
16000.00
+0.00%
Կոբալտ
80500.00
+3.87%
Ինդեքսներ
09:59 20/01
կետ
Dow Jones
26017.81
+0.00%
S&P 500
2810.30
+0.44%
NASDAQ
7336.38
+0.55%
FTSE
7730.79
+0.39%
CAC 40
5526.51
+0.58%
DAX
13434.45
+1.15%
RTSI
1271.69
-0.54%
Micex
2286.33
-0.48%
Nikkei
23808.06
+0.00%
Topix
1889.74
+0.00%
Hang Seng
32254.89
+0.00%
SSEC
3487.86
+0.00%
Թվային արժույթներ
09:59 20/01
BTC/AMD
5,597,225
+3.31%
BTC/USD
11595.9
+3.37%
ETH/USD
1048.57
+6.23%
BCH/USD
1820.38
+2.86%
XRP/USD
1.63871
+20.47%
BTG/USD
232.589
+23.45%
LTC/USD
193.958
+6.87%
DASH/USD
844.946
+9.61%
ԿԱՊԻՏԱԼԻԶԱՑԻԱ
BTC
194,945,632,440
+3.39%
ETH
101,786,046,585
+6.25%
BCH
30,799,873,901
+2.88%
XRP
63,482,220,716
+20.47%
BTG
3,901,200,432
+23.46%
LTC
10,632,973,099
+6.90%
DASH
6,613,122,378
+9.63%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
21/01/2018
Վերաֆին.
6.00
+0.00
Լոմբ. ռեպո
7.50
+0.00
Միջ. ներգր.
4.50
+0.00
Մակրոտնտեսական
11/2017
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+7.3%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
1,491.375
+12.3%
Արտ. 1
Արտահանում
2,013.8
+23.5%
Ներմ. 1
Ներմուծում
3,770.4
+28.0%
ՍԳԻ
Սպառողական գների ինդեքս
+0.8%
Մջն. Աշխ. 2
Միջին Աշխատավարձ
189.631
+2.6%
Ծառ. 3
Ծառայությունների Ծավալ
1,311.188
+14.2%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
324.558
+0.3%
1 - միլիոն դոլար, 2 - դրամ, 3 - միլիարդ դրամ