Համաշխարհային բանկը սպասում է, որ 2026 թվականին էներգակիրների համաշխարհային գները կաճեն 24%-ով
Համաշխարհային բանկի զեկույցի համաձայն՝ ընթացիկ տարում էներգակիրների համաշխարհային գները կաճեն 24%-ով՝ հասնելով 2022 թվականից ի վեր առավելագույն մակարդակին՝ Մերձավոր Արևելքում պատերազմի պատճառով։
Հումքային ապրանքների ընդհանուր գների աճը կկազմի 16%, ինչը կնպաստի գնաճի արագացմանը և ամբողջ աշխարհում տնտեսական աճի դանդաղմանը։
Էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա հարձակումները և Հորմուզի նեղուցում նավագնացության սահմանափակումը առաջացրել են պատմության մեջ ամենախոշոր նավթային ճգնաժամը, որի հետևանքով հում նավթի մատակարարումները կրճատվել են օրական մոտ 10 մլն բարելով։ Նույնիսկ առավելագույն ցուցանիշների նվազումից հետո Brent տեսակի նավթի գինը ապրիլի կեսերին տարվա սկզբի մակարդակից ավելի քան 50%-ով բարձր էր։
ՀԲ-ի փորձագետներն ակնկալում են, որ 2026 թվականին Brent-ի միջին գինը կկազմի 86 դոլար՝ մեկ բարելի համար՝ 2025 թվականի 69 դոլարի դիմաց։ Այս կանխատեսումը ենթադրում է, որ Հորմուզի նեղուցում պայմանները կբարելավվեն արդեն մայիսին, իսկ մատակարարումները մինչև 2026 թվականի վերջը աստիճանաբար կվերականգնվեն նախապատերազմյան մակարդակներին։
Գունավոր մետաղների գները, ներառյալ ալյումինը, պղինձը և անագը, ըստ կանխատեսումների, կհասնեն պատմական առավելագույն ցուցանիշների՝ այդ թվում տվյալների մշակման կենտրոնների և էլեկտրամոբիլներ արտադրողների կողմից պահանջարկի աճի հաշվին։
Թանկարժեք մետաղների արժեքը 2026 թվականին միջինում կաճի 42%-ով՝ աշխարհաքաղաքական անորոշության պայմաններում «ապահով ապաստանի» ակտիվների նկատմամբ պահանջարկի ավելացման պատճառով։
Պատերազմը ալիքներով հարվածում է համաշխարհային տնտեսությանը. սկզբում աճում են էներգակիրների գները, ապա՝ սննդամթերքի, ինչից հետո տեղի է ունենում գնաճի արագացում, որը կենտրոնական բանկերին մղում է տոկոսադրույքների բարձրացման։
ՀԲ-ի նոր կանխատեսման համաձայն՝ զարգացող երկրներում 2026 թվականին գնաճի միջին տեմպը կկազմի 5.1%, ինչն ամբողջ մեկ տոկոսային կետով բարձր է հունվարյան կանխատեսումից։ 2025 թվականին ցուցանիշը կազմել է 4.7%։ Այս երկրների խմբում տնտեսական աճի կանխատեսումը նվազեցվել է 0.4 տոկոսային կետով՝ մինչև 3.6%։
Հումքային ապրանքների գները ևս կարող են աճել ավելի ուժեղ, եթե Մերձավոր Արևելքում հակամարտությունը սրվի կամ դրա հետևանքների վերացումը մատակարարումների համար տևի ավելի երկար, քան ենթադրվում է։
Նավթագազային ենթակառուցվածքների վրա նոր հարվածների և էներգակիրների արտահանման ավելի դանդաղ վերականգնման դեպքում 2026 թվականին Brent-ի միջին գինը կարող է հասնել 115 դոլարի՝ մեկ բարելի համար։
Բացասական սցենարի շրջանակում զարգացող երկրներում գնաճն այս տարի կարող է կազմել 5.8%, ինչը կլինի 2022 թվականից ի վեր առավելագույն ցուցանիշը։