Հորմուզի ճգնաժամի պատճառով Պանամայի ջրանցքի եկամուտներն աճել են 15%-ով
Պանամայի ջրանցքը արձանագրում է տարանցման և եկամուտների զգալի աճ՝ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ռազմական հակամարտության ֆոնին, որը հանգեցրել է Հորմուզի նեղուցի փաստացի շրջափակման: Այս մասին հայտնում է Financial Times-ը։
Ինչպես Financial Times-ին հայտնել է Պանամայի պետական գործակալության ֆինանսական տնօրեն Վիկտոր Վիալը, ջրանցքով նավագնացություններն աճել են մոտ 20%-ով։ Փետրվարի վերջում սրացումից առաջ ջրանցքով օրական միջինում անցնում էր 34 նավ, ներկայում այդ ցուցանիշը հասել է մինչև 38, իսկ որոշ օրերին հասնում է 40-41 նավի։ Ամենանշանակալի աճը գրանցվել է ԱՄՆ-ից դեպի Ասիայի երկրներ նավթի, վառելիքի և չոր բեռների փոխադրման հատվածում։ Չինաստան, Ճապոնիա և Հարավային Կորեա ուղևորվող նավթատարների թիվը գրեթե կրկնապատկվել է՝ օրական յոթ տարանցումից հասնելով 12-14-ի։
Բեռնվածության աճը ջրանցքի վարչակազմից պահանջել է լրացուցիչ ծախսեր, մասնավորապես՝ անձնակազմի արտաժամյա աշխատանքի վճարման համար։ Ինչպես ընդգծել է Վիկտոր Վիալը, նավերի թվի աճի և աճուրդային սակագների բարձրացման համատեղ ազդեցությունը թույլ է տալիս կանխատեսել եկամուտների 10-15% աճ։ Ջրանցքով անցնելու համար աճուրդային սլոթի միջին արժեքն աճել է մինչև 385 հազար դոլար՝ հակամարտության մեկնարկից առաջ եղած 135 հազար դոլարի համեմատ։ Գրանցված դեպքերից մեկում գազատար նավը տարանցման համար վճարել է 4 մլն դոլար, թեև տնօրենի խոսքով՝ նավերի մեծ մասը շարունակում է ջրանցքով անցնել 1 մլն դոլարից պակաս վճարով։
Չնայած դրական դինամիկային՝ ջրանցքի ղեկավարությունը պահպանողական է մնում կանխատեսումների հարցում։
«Երբ շուկայում նման խափանումներ են տեղի ունենում, ամեն ինչ շատ արագ է փոխվում, այդ պատճառով մենք դեռ չենք շտապում հաշվել եկամուտներն ու վերանայել տարվա կանխատեսումները», – պարզաբանել է Վիալը։
2025 ֆինանսական տարում Պանամայի ջրանցքն արդեն ստացել է 4.1 մլրդ դոլար մաքուր շահույթ՝ 5.71 մլրդ դոլար եկամտի պայմաններում։ 2026 ֆինանսական տարվա պաշտոնական կանխատեսումը կազմում է 5.8 մլրդ դոլար։ Վարչակազմը չի բացառում, որ ներկայիս աճը կարող է կարճաժամկետ լինել, եթե աշխարհաքաղաքական իրավիճակը կայունանա սպասվածից արագ։
Թեհրանը հայտարարել է Հորմուզի նեղուցի շրջափակման մասին փետրվարի 28-ին՝ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից Իրանի դեմ համատեղ ռազմական գործողության մեկնարկից հետո։ Մինչ այդ նեղուցով անցնում էր աշխարհի նավթի, կոնդենսատի և նավթամթերքի ընդհանուր ծավալների 15-20%-ը, ինչպես նաև հեղուկացված բնական գազի մատակարարումների ավելի քան 30%-ը։ Վիկտոր Վիալը նշել է, որ նույնիսկ հնարավոր խաղաղությունից հետո վերաուղղված բեռնահոսքերի մի մասը կարող է պահպանվել նոր երթուղու վրա, քանի որ ընկերությունները ձգտում են դիվերսիֆիկացնել լոգիստիկան և նվազեցնել կախվածությունը Մերձավոր Արևելքի անկայուն տարածաշրջանից։