Brexit-ից հետո Մեծ Բրիտանիայի տնտեսական աճը մոտեցել է եվրոգոտու տեմպերին

Մեծ Բրիտանիայի տնտեսությունն այսօր մոտ 6%-ով փոքր է, քան կլիներ, եթե երկիրը մնար Եվրոպական միությունում, նշվում է Goldman Sachs-ի՝ Brexit-ի հանրաքվեի 10-ամյակին նվիրված վերլուծական զեկույցում։ Սա ավելի բարձր գնահատական է, քան բանկի երկու տարի առաջ ներկայացված 5%-ը։

Գնահատման համար Goldman Sachs-ը կիրառել է «Doppelgänger» մեթոդը, որի միջոցով ստեղծվում է Մեծ Բրիտանիայի տնտեսության սինթետիկ մոդել՝ հիմնված համադրելի երկրների տնտեսական ցուցանիշների կշռված համակցության վրա, և հաշվարկվում է Brexit-ի ազդեցությամբ առաջացած տարբերությունը։

Մինչև 2016 թվականի հանրաքվեն Մեծ Բրիտանիայի տնտեսական աճի տեմպերը մոտ էին ԱՄՆ-ի ցուցանիշներին, սակայն դրանից հետո դրանք ավելի շատ նմանվել են եվրոգոտու համեմատաբար դանդաղ աճին։ Goldman Sachs-ի տարբեր մոդելների համաձայն՝ արտադրության ծավալը 4-8%-ով հետ է մնում այն մակարդակից, որին կհասներ Brexit-ի բացակայության դեպքում։ Նույնիսկ ամենապահպանողական գնահատականներով այդ բացը կազմում է առնվազն 4%։

Այս եզրակացությունները համահունչ են նաև ակադեմիական այլ հետազոտություններին, որոնք միջինում գնահատում են Brexit-ի տնտեսական ազդեցությունը մոտ 5%, իսկ վերջին էմպիրիկ ուսումնասիրությունները՝ 6-8%։

Goldman Sachs-ը առանձնացնում է երեք հիմնական գործոն, որոնց միջոցով Brexit-ը բացասաբար է ազդել տնտեսության վրա։

Առաջինը՝ առևտուրը։ Ապրանքների առևտրի ծավալները գնահատվում են 10-15%-ով ցածր, քան կլինեին, եթե աճեին G7-ի մյուս տնտեսություններին համընթաց։ Ծառայությունների առևտուրը նույնպես տուժել է, թեև սկզբնական շրջանում ավելի դիմացկուն էր։ Առևտրային ակտիվության նվազումը, ըստ բանկի, ՀՆԱ-ն կրճատել է մոտ 2-4%-ով՝ արտադրողականության թուլացման հետևանքով։

Երկրորդը՝ բիզնես ներդրումները։ Հանրաքվեից հետո դրանք գրեթե դադարել են աճել և շարունակում են մոտ 10%-ով զիջել համադրելի երկրների մակարդակին։ Ընկերությունների հարցումները Brexit-ի շուրջ անորոշությունը շարունակում են նշել որպես ներդրումային ակտիվությունը սահմանափակող հիմնական գործոններից մեկը։ Goldman Sachs-ը գնահատում է, որ դրա ազդեցությունը տնտեսության վրա գերազանցում է 2%-ը։

Երրորդ գործոնը աշխատաշուկան է։ Եթե մինչ Brexit-ը ԵՄ երկրներից զուտ ներգաղթը տարեկան գերազանցում էր 300 հազար մարդը, ապա հետագայում այն վերածվել է արտահոսքի։ Թեև համավարակից հետո ԵՄ-ից դուրս գտնվող երկրներից ներգաղթը զգալիորեն աճել է, այդ փոփոխությունը նպաստել է աշխատուժի պակասի խորացմանը այն ոլորտներում, որոնք ավանդաբար հիմնվում էին ԵՄ աշխատողների վրա։

Միևնույն ժամանակ Goldman Sachs-ը նշում է, որ Brexit-ի ամենածանր տնտեսական հետևանքները, հավանաբար, արդեն անցյալում են։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ աճի վրա հիմնական բացասական ազդեցությունը կենտրոնացած է եղել առաջին տարիներին, իսկ ապրանքների առևտրի հետ կապված կորուստներն արդեն կայունացման նշաններ են ցույց տալիս։

Փոխվել է նաև հասարակական տրամադրությունը. այժմ բրիտանացիների 52%-ը կողմ է ԵՄ անդամակցությանը, իսկ կառավարությունը փորձում է վերականգնել և խորացնել հարաբերությունները Բրյուսելի հետ։

Goldman Sachs-ը կանխատեսում է, որ Մեծ Բրիտանիայի տնտեսության հիմնարար աճի տեմպը կբարձրանա 2016 թվականից ի վեր գրանցված 1.2%-ից մինչև 1.5% առաջիկա տարիներին։ Եթե Լոնդոնին հաջողվի ավելի սերտ տնտեսական համագործակցություն հաստատել ԵՄ-ի հետ՝ օրինակ, Միասնական շուկայի (Single Market) կամ Մաքսային միության (Customs Union) հետ ավելի խոր ինտեգրման միջոցով, ապա տնտեսական աճը կարող է արագանալ մինչև 1.7%։