ԱՄՆ-ն պատրաստում է ռուսական նավթի դեմ նոր պատժամիջոցներ
ԱՄՆ Կոնգրեսի քննարկմանը ներկայացված է ռուսական էներգակիրների դեմ նոր պատժամիջոցների մասին օրինագիծը (Sanctioning Russia Act)։ Այն ԱՄՆ նախագահին իրավունք է տալիս միանձնյա որոշմամբ մինչև 100% մաքսատուրքեր սահմանել Ռուսաստանի նավթի և գազի խոշորագույն հինգ գնորդ երկրների ցանկացած ապրանքի նկատմամբ։
Այս օրինագիծը հաճախ անվանում են «մեղմացված» կամ «փոխզիջումային», քանի որ դրա նախնական տարբերակում նախատեսվում էին մինչև 500% մաքսատուրք։ Սակայն գործնականում, երբ մաքսատուրքի չափը գերազանցում է 50%-ը, դրա ճշգրիտ տոկոսն արդեն մեծ նշանակություն չունի։ Նման դրույքաչափը փաստացի արգելող սակագին է, որի կիրառման դեպքում տվյալ ապրանքը կորցնում է մուտքը դեպի ԱՄՆ շուկա՝ աշխարհի խոշորագույն սպառողական շուկաներից մեկը, որը կարևոր նշանակություն ունի ասիական և եվրոպական երկրների մեծ մասի համար։
Սակայն հարցը միայն մաքսատուրքերի չափը չէ։ Գլխավորն այն է, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը փաստացի հնարավորություն կստանա միանձնյա որոշումներ ընդունել առևտրային պատերազմներ սկսելու և դադարեցնելու վերաբերյալ՝ առանց Սենատի կամ Ներկայացուցիչների պալատի համաձայնության անհրաժեշտության։
Այս համատեքստում Ռուսաստանը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատժամիջոցների թիրախ, այլև որպես երրորդ երկրների վրա ճնշում գործադրելու գործիք։ Նման մեխանիզմը կարող է օգտագործվել ինչպես ամերիկյան տնտեսության շահերի, այնպես էլ առանձին բիզնես շահերի կամ իշխանությանը մոտ կանգնած շրջանակների օգտին։ Այդ պատճառով օրինագիծը, ըստ հոդվածի, հակասական է թվում մի երկրի համար, որն իրեն ներկայացնում է որպես «ժողովրդավարության հենարան»։
Ռուսաստանի նավթային եկամուտների դեմ պայքարի անվան տակ ԱՄՆ-ն ստեղծում է երրորդ երկրների վրա ճնշման մեխանիզմ:
Կարևոր հանգամանքն այն է, որ օրինագծի ընդունումը չի նշանակում պատժամիջոցների ավտոմատ ուժի մեջ մտնել։ Ըստ հոդվածի՝ Ռուսաստանի նավթային եկամուտների դեմ պայքարի պատրվակով Կոնգրեսի միջոցով իրականում ընդլայնվում են ԱՄՆ նախագահի լիազորությունները համաշխարհային տնտեսության ոլորտում։
Եթե օրինագիծն ընդունվի, նախագահը կկարողանա իր ստորագրությամբ որոշել, թե որ երկրներն են կարողանալու միաժամանակ շարունակել գնել ռուսական նավթն ու գազը և առևտուր անել ԱՄՆ-ի հետ, իսկ որոնք՝ ոչ։