ՄԷԳ-ը գնահատել է նավթի և գազի համաշխարհային շուկայի կորուստները
Մերձավոր Արևելքում հակամարտության հետևանքով նավթի և գազի համաշխարհային շուկան կորցրել է 2.8 մլրդ բարել նավթ և 60 մլրդ խորանարդ մետր բնական գազ։ Այս մասին նշվում է Միջազգային էներգետիկ գործակալության World Energy Outlook զեկույցում։
Գործակալության գնահատմամբ՝ Հորմուզի նեղուցով էներգակիրների մատակարարումների խափանումները դարձել են համաշխարհային էներգամատակարարման խոշորագույն ցնցումը։ Չնայած էներգետիկ համակարգը կարողացել է դիմակայել մատակարարումների զգալի կրճատմանը, ճգնաժամի հետևանքներն ավելի մեծ չափով են անդրադառնում սպառողների վրա՝ հատկապես բարձր գների պատճառով։
Պարսից ծոցի տարածաշրջանից էներգակիրների արտահանումը շարունակում է տատանվել՝ կախված անվտանգության իրավիճակից։ Շուկայի վրա լրացուցիչ ճնշում են գործադրում Կարմիր ծովով փոխադրումների հետ կապված ռիսկերը և Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակը։
Առանձնապես ծանր է դիզելային վառելիքի շուկայի վիճակը։ ՄԷԳ-ի տվյալներով՝ դիզելային վառելիքի գները հասել են ռեկորդային մակարդակի՝ գերազանցելով մեկ բարելի դիմաց 200 դոլարը։ Եվրոպայում դիզելային վառելիքը շարունակում է գրեթե 77%-ով ավելի թանկ լինել, քան հակամարտությունից առաջ։
Էներգետիկ ճգնաժամի հիմնական խնդիրներից մեկը ոչ միայն մատակարարումների կորուստն է, այլև պահուստների սպառումը։ ՄԷԳ-ի տվյալներով՝ նավթի համաշխարհային դիտարկվող պաշարները կրճատվել են 462 մլն բարելով, իսկ ցամաքային առևտրային պաշարները հասել են առնվազն վերջին տասնամյակի նվազագույն մակարդակին։
Գործակալությունը շեշտում է, որ նավթամթերքի մատակարարումների վերականգնումն ավելի բարդ է, քան հում նավթի արտահանման ավելացումը։ Մասնավորապես, դիզելային վառելիքի արտադրությունը մեծացնելու համար անհրաժեշտ են նավթավերամշակման գործարանների ազատ արտադրական հզորություններ։
Այսպիսով, նույնիսկ նավթի արտահանման վերականգնումը չի երաշխավորում էներգակիրների գների արագ վերադարձը նախկին մակարդակներին։ Սպառողների վրա գնային ճնշումը կարող է պահպանվել այնքան ժամանակ, քանի դեռ չեն վերականգնվել մատակարարման շղթաներն ու սպառված պահուստները։
