Ռուզաննա Հարությունյանի տեսլականը. Ինչպես ՎԶԵԲ-ի և ԵՄ-ի աջակցությունը մարտահրավերները վերածեց հաջողության
Ռուզաննա Հարությունյանին խորթ չեն մարտահրավերները կամ հաջողությունները. 2005 թվականին նա ապագա ամուսնու հետ հիմնել է «Կրադան» ծալքավոր ստվարաթղթե տուփերի արտադրության բիզնեսը: Սիրուց և ձեռներեցությունից ծնված նախաձեռնությունը Սիրիայից Հայաստան հայրենադարձության առիթ դարձավ՝ միահյուսելով նրանց անձնական և գործնական կյանքը: Այսօր այդ գործընկերությունը վերածվել է և՛ ծաղկող ընտանիքի, և՛ հաջող ձեռնարկության:
«Մինչ մեր բիզնեսը սկսելը մենք մանրակրկիտ ուսումնասիրել ենք շուկան»,- հիշում է Ռուզաննան, – «Մենք հասկացանք, որ Հայաստանում բացակայում է ծալքավոր ստվարաթղթե տուփերի տեղական արտադրությունը, թեև այս ոլորտում փորձ չունեինք, որոշեցինք հետամուտ լինել դրան»:
Մայրաքաղաքի փոխարեն Արմավիրի մարզում ընկերության հիմնումը ռազմավարական էր՝ նպատակ ունենալով տեղական լրացուցիչ արժեք ստեղծել։ Նրանց տեսլականը շահավետ էր՝ ավելի քան 50 աշխատատեղի ստեղծմամբ զբաղվածություն առաջարկել դրա կարիքն ունեցող տարածքում:
Անդրադառնալով անցած ճանապարհին՝ Ռուզաննան խոստովանում է՝ հեշտ չէր:
«2005 թվականից մենք երկար ու դժվար ճանապարհ ենք անցել: Միասին սովորեցինք ու աճեցինք, քանի որ ոլորտը մեզ համար բոլորովին նոր էր: Այժմ՝ 20 տարի անց մեր ջանքերը զգալի արդյունք են տվել»:
Սկզբնական խոչընդոտները դարձել են հիշողություններ, որոնք նա այժմ պատմում է հպարտությամբ ու հումորով:
«Այլևս խնդիրներն անհաղթահարելի չենք համարում: Մենք ներմուծում և պահեստավորում ենք մեր սեփական հումքը՝ ապահովելով արտադրական գործընթացի անխափանությունը: Իսկ մրցակցությունը մեզ դրդում է ավելին սովորել, համարձակ ներդրումներ անել և անհրաժեշտ ռիսկերի դիմել»:
Ռուզաննան ընդգծում է արտաքին աջակցության և ներդրումների կարևորությունը: Նրա ընկերությունը զգալի խթան է ստացել Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկից և Եվրոպական միությունից՝ 200.2 կՎտ հզորությամբ ՖՎ կայան տեղադրելու համար, Ինեկոբանկի միջոցով ստացած վարկի շնորհիվ: EU4Business-ՎԶԵԲ Վարկային ծրագիրն օգնում է փոքր ընկերություններին բարելավել իրենց արտադրությունը միջազգային չափանիշներին համապատասխան, խթանել առողջության և անվտանգության պրակտիկան և բարձրացնել կայունությունը: 2021 թվականին Հայաստանում ծրագրի մեկնարկից ի վեր ավելի քան 220 ընկերություն օգտվել է աջակցությունից։
«Կրադան»-ի համար արևային վահանակներում ներդրումները հանգեցրել են առաջնային 645.64 ՄՎտժ/տարի էներգախնայողության` կտրուկ նվազեցնելով էլեկտրաէներգիայի ծախսերը:
«Հաշվի առնելով Արմավիրի հիմնականում արևոտ եղանակը՝ արևային էներգիան իդեալական լուծում էր։ Մի քանի տարվա ընթացքում մենք ամբողջությամբ կվերացնենք մեր էլեկտրաէներգիայի ծախսերը»,- նշում է գործարարը։
Արևային կայանի տեղադրման բարեհաջող ավարտից հետո ընկերությունը ստացել է խրախուսական դրամաշնորհ՝ ԵՄ կողմից ֆինանսավորվող EU4Business նախաձեռնության շրջանակներում, որը նշանակալի աջակցություն էր բիզնեսի զարգացման համար։
Ռուզաննայի համար շարունակական կրթությունը, ճկունությունը, համարձակությունը և համբերատարությունը կայուն հաջողության հիմնաքարերն են:
«Մի վախեցեք նորարարությունից կամ անհայտից: Ուշադիր ուսումնասիրեք շուկան, բացահայտեք չբավարարված կարիքները և մտածեք շրջանակից դուրս: Մեզնից շուրջ մեկ տասնամյակ պահանջվեց, որպեսզի սկսենք շահույթ ունենալ: Բայց անհաջողությունները պետք է հաստատակամություն ներշնչեն: Ոչ մի արժեքավոր բան հեշտությամբ չի ստացվում, բայց վճռականությունը միշտ հանգեցնում է հաջողության»:
Ռուզաննան նաև անձնական փորձով խրախուսում է ձեռնարկատերերին օգտագործել առկա համաֆինանսավորման և վարկային ծրագրերը:
«EU4Business-ՎԶԵԲ վարկային ծրագրի նման ծրագրերը զգալիորեն պարզեցնում են բիզնեսի արդիականացումը, ընդլայնումը և արտահանման հնարավորությունները՝ ապահովելով կայունություն և մրցակցային առավելություն շուկայում»:
EU4Business-ՎԶԵԲ վարկային ծրագիրը համատեղում է վարկային և լիզինգային ֆինանսավորումը գործընկեր ֆինանսական հաստատությունների միջոցով անվճար տեխնիկական աջակցության և ԵՄ կողմից ֆինանսավորվող ներդրումային խթանների հետ, որոնք նվազեցնում են ներդրումային ծախսերը և, ի վերջո, հեշտացնում են բիզնեսի արդիականացումն ու աճը:
EU4Business-ՎԶԵԲ վարկային ծրագիրը նախատեսված է օգնելու ՓՄՁ-ներին համապատասխանեցնել ԵՄ դիրեկտիվներին, բարելավել արտադրանքի և ծառայությունների որակը և բարձրացնել բնապահպանական պատասխանատվությունը: Այն ՄՓՄՁ-ներին տրամադրում է մրցունակությունը բարձրացնելու և արտահանման հնարավորություններից օգտվելու անհրաժեշտ գործիքները՝ արդյունավետ մրցակցելու ԵՄ և տարածաշրջանային շուկաներում: ԵՄ-ի կողմից ֆինանսավորվող 10-15%-ի չափով ներդրումային խթանները նախատեսված են ավելի առաջադեմ և թանկ տեխնոլոգիաներում ներդրումներին աջակցելու համար:
