Իրանը ցանկանում է մինչև 2 մլն դոլար գանձել նավերի՝ Հորմուզով անցնելու համար
Իրանի խորհրդարանը մշակում է աննախադեպ օրինագիծ, որը պաշտոնապես կսահմանի վճար՝ ռազմավարական նշանակություն ունեցող Հորմուզի նեղուցով առևտրային նավերի անվտանգ անցման համար։ Այս քայլը կարող է վերջնականապես քանդել ծովագնացության ազատության միջազգային համակարգը և օրինականացնել նավթատար տանկերներից ստվերային գանձումների սխեման: Այս մասին հայտնում է Bloomberg-ը։
Հաղորդվում է, որ օրինագծի վրա աշխատանքը կավարտվի արդեն հաջորդ շաբաթ։ Փաստաթուղթը նպատակ ունի օրենսդրորեն ամրագրել Իրանի բացառիկ վերահսկողությունը Հորմուզի նկատմամբ՝ կենսական նշանակություն ունեցող ջրային միջանցքի, որը աշխարհի խոշորագույն նավթի և գազի արտադրողներին կապում է գլոբալ շուկաների հետ։
Հորմուզի նեղուցը փաստացի փակ է ազատ նավարկության համար արդեն գրեթե մեկ ամիս։ Վերջին շաբաթներին միայն եզակի նավերի է հաջողվել անցնել նեղուցով, և որպես կանոն դրանք եղել են Իրանի կամ Չինաստանի հետ կապ ունեցող տանկերներ, կամ այն քչերը, որոնք կարողացել են անվտանգության երաշխիքներ ստանալ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսից։
Թեհրանի նոր օրենքը պարզապես կձևակերպի այն սխեման, որի մասին արդեն բացահայտ խոսում են նավագնացության ոլորտի ներկայացուցիչները։ Ինսայդերների տվյալներով՝ նավատերերից արդեն պահանջում են ոչ պաշտոնական «տուրք»՝ մինչև 2 մլն դոլար մեկ անցման համար։ Միջնորդների միջոցով անձնակազմերից պահանջվում է մանրամասն տեղեկություն՝ թիմի կազմի, բեռի բնույթի և երթուղու վերաբերյալ, իսկ որոշ դեպքերում ուղղակիորեն ներկայացվում է հաշիվ «անվտանգության» համար։ Առայժմ այս փորձերը կրում են անկանոն բնույթ, սակայն օրենքը նախատեսված է դրանք համակարգված հոսքի վերածելու համար։
Պաշտոնական սակագների սահմանումն ու Իրանի կողմից «անվտանգ տարանցման» խոստումները գլոբալ նավագնացության ոլորտը կանգնեցնում են ծանրագույն բարոյական և իրավական դիլեմայի առաջ։ Մի կողմից՝ ընկերությունները ցանկանում են դուրս բերել իրենց անձնակազմերին և Պարսից ծոցում մնացած բեռները, որոնցից յուրաքանչյուրը կարող է արժենալ տասնյակ միլիոնավոր դոլարներ։ Մյուս կողմից՝ իրանական պետական կառույցներին կամ հեղափոխության պահապաններին ուղղակի վճարումը գրեթե երաշխավորված կերպով կհանգեցնի Վաշինգտոնի կողմից երկրորդային պատժամիջոցների, ինչպես նաև անընդունելի անվտանգության ռիսկերի։
Միջազգային իրավունքի համաձայն՝ միջազգային նավարկության համար օգտագործվող նեղուցներով անցնելու ազատությունը երաշխավորված է բոլոր պետությունների համար, իսկ հենց տարանցման փաստի համար վճար գանձելը անօրինական է։