Տնտեսական

OIL:  BRENT - 42.08+0.86 WTI - 39.84+0.13
COMEX:  GOLD - 1777.50-1.36 SILVER - 18.20-2.47
COMEX:  PLATINUM - 837.20-2.26
LME:  ALUMINIUM - 1621.50+0.00 COPPER - 6043.50+0.00
LME:  NICKEL - 12837.00+0.00 TIN - 16777.00+0.00
LME:  LEAD - 1801.50+0.00 ZINC - 2067.00+0.00
FOREX:  USD/JPY - 107.43-0.16 EUR/GBP - 1.1262+0.36
FOREX:  EUR/USD - 1.1262+0.36 GBP/USD - 1.2493+1.02
STOCKS RUS:  RTSI - 1212.63+0.00
STOCKS US: DOW JONES - 25734.97-0.30 NASDAQ - 10154.63+0.95
STOCKS US: S&P 500 - 3115.86+0.50
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 22145.96+0.11 TOPIX - 1542.76+0.27
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 25124.19+2.85 SSEC - 3090.57+2.13
STOCKS EUR:  FTSE100 - 6157.96-0.19 CAC40 - 4926.94-0.18
STOCKS EUR:  DAX - 12260.57-0.41
02/07/2020  CBA:  USD - 483.36+0.84 GBP - 604.97+6.89
02/07/2020  CBA:  EURO - 545.47+4.71
02/07/2020  CBA:  GOLD - 27522.8+93.60 SILVER - 283.15+6.31
02/07/2020  CBA:  PLATINUM - 12789.74+161.85
engрус
Հուլիս, 2020
July 2020
M T W T F S S
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
Հրանտ Բագրատյան. ընթացիկ տարվա բյուջետային մուտքերի փոքրիկ ավելացումը ամենևին էլ արտառոց չէ
08/08/2019 19:04

Հրանտ Բագրատյան. ընթացիկ տարվա բյուջետային մուտքերի փոքրիկ ավելացումը ամենևին էլ արտառոց չէ

«Ինչպես նշել էի 2 օր առաջ հաջորդիվ անդրադառնալու եմ բյուջեին։

Եվ այսպես, օրերս Կառավարությունը և վարչապետ ՆՓ հայտարարեցին, որ 2019-ի առաջին կիսամյակում գրանցվել է բյուջետային եկամուտների աննախադեպ 25.1% աճ։ Վարչապետը նշեց նաև, որ ահա, տեսնում եք, բյուջեի եկամուտների 25-30% աճի մասին ասածս խոստումը իրականություն է դարձել։ Հակիրճ քննության առնենք խնդիրը։

1. Իրականությունը։ 2018-ի վերջին հաստատված 2019-ի բյուջեի եկամուտները նախատեսված են 1539.5 մլրդ դրամ, ինչը 2018-ի փաստացի կատարողականի նկատմամբ (1340.9 մլրդ դրամ, որն, ի դեպ, թերակատարվել է) ավել է 14.8%-ով։ Եթե 2019-ի բյուջեն կատարվի, ապա հարկեր/ՀՆԱ հարաբերակցությունը (20.95%, առանց տեղականի) պարզապես կկրկնվի։ Առաջընթաց 2019-ի բյուջեով նախատեսված չէ։ 2019-ի առաջին կիսամյակում ստացվել են 758.3 մլրդ դրամի եկամուտներ 2018-ի 606.4-ի փոխարեն։ Այսինքն, բյուջեի 152 մլրդ դրամով առաջընթացի մասին խոսելը սխալ է. 2019-ի 1-ին կիսամյակին, ըստ բյուջեի, եկամուտները պետք է լինեին 606.4×1.148=696.1 մլրդ դրամ։ Սա կնշանակի, որ, այո, իրականում ավել հավաքվել է՝ սոսկ 62 մլրդ դրամ կամ ավել է եղել 9%-ով։ Կարծում եմ, ճիշտ է այս մոտեցումը։

2. Պատմությունը։ Եթե հետևենք Կառավարության և ՆՓ տրամաբանությանը, ի գիտություն ընդունենք 2019թ առաջին կիսամյակի բյուջետային եկամուտների 23.1% աճը (25.1% – 2% գնաճ), ապա ՀՀ նորագույն պատմության մեջ 1994-2018թթ (1990-1993թթ բյուջեները ռուբլիով են եղել և չենք դիտարկում) առնվազն 7 տարի ավելի մեծ աճ է եղել։ Այսպես, 1995-ին ՀՀ բյուջեի եկամուտները ավելի քան եռապատկվել են (աճ 321%)։ Հանելով այդ թվից գնաճը (176%), ապա ստանում ենք 145% ։ 1997-ին այդ աճը եղել է 24.6% (38.6% – 14%), 1998-ին՝ 37.2%, 2002-ին՝ 26.4%, 2003-ին՝ 24.4%, 2006-ին՝ 28.2%, 2007-ին՝ 26.5%։ ՍՍ-ի կառավարման տարիներին նման աճեր, ավաղ, չեն եղել։ Այսինքն, 23.1% բյուջեի եկամուտների աճը (գնաճը հանած) սոսկ 8-րդ ցուցանիշն է ՀՀ անկախության տարիներին և ավելի շուտ միջին կարգի ցուցանիշ է։

3. Հեռանկարը։ Բյուջեի նույնիսկ այդ միջին դինամիկան (որն, իհարկե, լավ է) երկար պահպանել չի հաջողվի ոչ միջնաժամկետ և ոչ էլ երկարաժամկետ ժամանակահատվածում։ Նախ, վերը նշած 62 մլրդ դրամ բյուջետային եկամուտների հավելաճը հիմնականում ստացվել է toxic ճյուղերից (ավտոմեքենաների առուծախ, խաղեր և այլն)։ Սրանք toxic են, սպեկուլյատիվ են, քանզի դրանց հիման վրա նոր աճ գեներացնելն անհնարին է։ Բացի այդ, շուտով դրանք չեն լինելու։ Երկրորդ, հարկային ռեֆորմներն ընթանում են սխալ ճանապարհով։ Ինչպես նշված է կառավարական փաստաթղթում, ստրատեգիան անուղղակի հարկերի ընդլայնումն է։ Անուղղակի հարկերը սպառման հարկեր են։ Դրանց վճարողը ժողովուրդն է։ Հետևաբար, երկարաժամկետ հատվածում դրանց անընդհատ ընդլայնումը հարաբերականորեն աղքատացնում է ժողովրդին։ Աղքատացնելով ժողովրդին մենք նեղացնում ենք բյուջեի ընդլայնման բազան։ Արդյունքում, անուղղակի հարկերի գերակայության պայմաններում հնարավոր չէ շտկել ամենակարևոր ցուցանիշը՝ հարկեր/ՀՆԱ հարաբերակցությունը։ ՆՓ-ի կառավարությունը դատապարտված է այս հարցերում ունենալ ՍՍ-ի “հաջողությունները”։

Այսպիսով, ընթացիկ տարվա բյուջետային մուտքերի փոքրիկ ավելացումը ամենևին էլ արտառոց չէ ՀՀ վերջին 25 տարիների համար։ Առնվազն 7 տարի վիճակն ավելի լավ է եղել։ Ավելին, այդ “հաջողությունը” երկար չի տևելու։ Այլ հարց է, որ նախկինում (չհաշված ՍՍ-ի անպտուղ ժամանակահատվածը), երբ շատ ավելի լուրջ աճեր են եղել, դա հանրային քննարկման առարկա չեն դարձրել։ Պետք է աշխատել հանրության գիտակցության, այլ ոչ թե ենթագիտակցուկթյան վրա։ Իսկ դա, հավատացեք, երկար տարիների կյանք ունենալ չի կարող», – իր ֆեյսբուքյան էջում գրում է ՀՀ նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը։

Ucom - Լայնաշերտ ինտերնետ՝ սկսած 6000 դրամից:
Արտարժույթ
10:50 02/07 Առք Վաճառք
AMD / USD 481.00 485.00
AMD / EUR 541.00 547.00
AMD / RUR 6.80 6.94
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
02/07/2020
Դոլար / Դրամ
483.36
+0.84
Եվրո / Դրամ
545.47
+4.71
Ռուբլի / Դրամ
6.88
+0.09
Ֆունտ / Դրամ
604.97
+6.89
ԿԲ Մետաղներ
02/07/2020
դրամ / գրամ
Ոսկի
27522.8
+93.60%
Արծաթ
283.15
+6.31%
Պլատին
12789.74
+161.85%
Ոսկու գին
02/07/2020
դրամ
999 հարգ
24k
27,522.80
958 հարգ
23k
26,376.02
916 հարգ
22k
25,229.23
720 հարգ
18k
20,642.10
625 հարգ
15k
17,201.75
585 հարգ
14k
16,054.97
500 հարգ
12k
13,761.40
417 հարգ
10k
11,467.83
375 հարգ
9k
10,321.05
FOREX
08:30 02/07
EUR/USD
1.1262
+0.36%
GBP/USD
1.2493
+1.02%
USD/JPY
107.43
-0.16%
EUR/GBP
0.9015
-0.65%
Նավթ
08:30 02/07
դոլար / բարել
Brent
42.08
+0.86%
Light Sweet
39.84
+0.13%
COMEX
08:30 02/07
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1777.50
-1.36%
Արծաթ
18.20
-2.47%
Պլատին
837.20
-2.26%
LME / 3M
08:30 02/07
դոլար / տոննա
Ալյումին
1621.50
+0.00%
Պղինձ
6043.50
+0.00%
Նիկել
12837.00
+0.00%
Անագ
16777.00
+0.00%
Կապար
1801.50
+0.00%
Ցինկ
2067.00
+0.00%
Մոլիբդեն
16380.00
+1.36%
Կոբալտ
28500.00
+0.00%
Ինդեքսներ
08:30 02/07
կետ
Dow Jones
25734.97
-0.30%
S&P 500
3115.86
+0.50%
NASDAQ
10154.63
+0.95%
FTSE
6157.96
-0.19%
CAC 40
4926.94
-0.18%
DAX
12260.57
-0.41%
RTSI
1212.63
+0.00%
Nikkei
22145.96
+0.11%
Topix
1542.76
+0.27%
Hang Seng
25124.19
+2.85%
SSEC
3090.57
+2.13%
Թվային արժույթներ
10:50 02/07
Կրիպտոարժույթներ
BTC/AMD
4,449,076
+0.89%
BTC/USD
9220.50
+0.86%
ETH/USD
229.78
+1.47%
BCH/USD
224.14
+0.60%
XRP/USD
0.18
+0.00%
LTC/USD
41.71
+0.34%
ETH/BTC
0.02492089
+0.58%
BCH/BTC
0.02430573
-0.24%
XRP/BTC
0.00001925
+0.10%
LTC/BTC
0.00452305
-0.50%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
02/07/2020
Վերաֆին. տոկ.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
4.50
+0.00%
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
6.00
+0.00%
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
3.00
+0.00%
Մակրոտնտեսական
03/2020
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
-1.7
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
585.21
+4.20%
Արտահանում 1
Արտահանում
692.5
-8.10%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
1,323.4
-11.50%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+0.1
Աշխատ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
191,623
+9.30%
Առևտուր 3
Առևտրի շրջանառություն
816.09
-8.60%
Գյուղտնտ. 3,4
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
73.62
+4.50%
Ծառայ. 3
Ծառայությունների ծավալ
585.44
+0.1%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
54.03
-21.9%
1 - մլն Դրամ, 2 - Դրամ, 3 - մլրդ Դրամ, 4 - եռամսյակային