ՀԱՇՏՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՁԱՅՆԱԳԻՐ. ՀԱՐԿ ՎՃԱՐՈՂՆԵՐՆ ՈՒ ՀԱՐԿԱՅԻՆ ՄԱՐՄԻՆՆԵՐԸ ԵԿԵԼ ԵՆ ՀԱՄԱՁԱՅՆՈՒԹՅԱՆ

Տարբեր ժամանակահատվածներում առաջացած և չվճարված հարկային պարատվորությունների ընդհանուր գումարը կազմում է ավելի քան 200 միլիարդ դրամ, որից 104 միլիարդը հարկի մայր գումարն է, մնացած 96 միլիարդը` տույժ և տուգանքները (միայն  տույժերը 72 միլիարդ են կազմում): ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի տվյալներով` հարկային ապառքներ ունեցող կազմակերպությունների թիվը մի քանի տասնյակ հազարի է հասնում, սակայն դրանցից ընդամենը մի քանի տասնյակը խոշոր պարտքեր ունեն, մյուսների պարտքը նույնիսկ մի քանի հարյուրավոր դրամի չափով է: Նրանք հիմնականում մանր և միջին բզնեսի ներկայացուցիչներ են` ընդգրկված տնտեսության բոլոր բնագավառներում:

 

ՀՀ Աժ կողմից վերջերս ընդունված  «Կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի համար հարկային և այլ պարտադիր վճարների գծով արտոնություններ սահմանելու մասին» ՀՀ օրենքի համաձայն, այն հարկ վճարողները, ովքեր 2009 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ, ունեն կուտակած հարկային պարտավորություններ` շահութահարկի, հաստատագրված վճարի, տարեկան պետական տուրքի և պարտադիր սոցիալական ապահովության վճարների մասով, ապա մինչև ս/թ. օգոստոսի 20-ը կարող են դիմել իրենց հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն և կնքել հարկային պարտավորությունների մարման ժամանակացույց: Վերջինիս կնքման և ապառքի գումարի փաստացի վճարման դեպքում, տնտեսվարող սուբյեկտն ազատվում է հարկային օրենսդրությամբ այդ պարտավորության գծով արդեն իսկ հաշվարկված տույժերից և տուգանքներից: Օրենքն ուժի մեջ է մտնում հուլիսի 4-ից:

ՊԵԿ նախագահի տեղակալ Արմեն Ալավերդյանը լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ վստահեցրել է, որ Կոմիտեն արդեն իսկ պատրաստ է այդ կազմակերպությունների հետ կնքել պայմանագրերը: Այդ նպատակով իրավական դաշտի կարգավորման մի շարք միջոցառումներ են իրականացվել, այդ թվում` հաստատվել է ժամանակացույցի ձևը: «ՊԵԿ նախագահի  հանձնարությամբ բոլոր տարածքային հարկային տեսչություններում նշանակվել են պատասխանատուներ, ովքեր անմիջապես իրականացնելու են ամբողջ գործընթացը, այդ թվում գույքագրումը»,-հավելել է ՊԵԿ նախագահի տեղակալը: 

Ըստ Արմեն Ալավերդյանի, հարկային տեսչութուններում գույքագրման աշխատանքներն արդեն իսկ ավարտվել են և սկսվել է տնտեսվարող սուբյեկտների իրազեկման գործընթացը` անհատական կամ  թղթային կրիչի միջոցով: Հարկային պարտավորությունների մարման ժամանակացույցը հարկ վճարողի հետ կնքում է հարկային տեսչության պետը, իսկ առավելապես խոշոր գումարի դեպքում` ՊԵԿ նախագահի տեղակալի կողմից լիազորված պաշտոնյան: Հարկ վճարողի դիմումը ստանալուց հետո, հարկային մարմինը 10 աշխատանքային օրվա ընթացքում դիմումատուի հետ կազմում է տվյալ ժամանակացույցը` օրենսդրությամբ սահմանված կարգով: Իրենց բաժին հարկային ապառքը տնտեսվարող սուբյեկտները կարող են վճարել մաս-մաս. մինչև 50 միլիոն դրամ հարկային պարտավորություն ունեցող հարկ վճարողների հետ ժամանակացույցը կնքվում է 10 ամիս, իսկ 50 միլիոն և ավել գումարի դեպքում` 24 ամիս մարման ժամկետով, համամասնաբար` ապառքի գումարի առնվազն մեկ տասներորդ մասի և մեկ քսաներկուերորդ մասի չափով: Հարկային տեսչություններին հանձնարարվել է մինչև օգոստոսի 31-ը հարկ վճարողների հետ կազմել և կնքել հարկային պարտավորությունների մարման ժամանակացույց:

Այն կազմակերպությունները, որոնք չեն օգտվի հարկային արտոնությունների ժամանակացույցից,  նրանց նկատմամբ արդեն դատական գործընթաց կսկսվի` բռնագանձումից` ընդհուպ մինչև սնանկացում: 

Անդրադառնալով Աժ-ի կողմից վերջերս ընդունված մյուս օրենքին, որով լուծարվում են նույնպես տարբեր ժամանակահատվածներում` միայն փաստաթղթերում գրանցված, երբևիցէ հարկային հաշվետվություններ, տեղեկություններ չներկայացրած կազմակերպությունները, Արմեն Ալավերդյանը տեղեկացրել է, որ հարկային մարմինների կողմից այդ կազմակերպություններում արդեն իսկ ավարտվել են գույքագրման աշխատանքները, ցանկը պատրաստ է և մինչև հուլիսի 15-ը ՊԵԿ-ն այն կտրամադրի պետական ռեգիստրին: Խոսքը վերաբերում է շուրջ 40 հազար կազմակերպության. այս պարագայում էլ տնտեսվարող սուբյեկտներին  2 ամիս  ժամանակ է տրվում, իսկ եթե ցանկում ներառված են այնպիսի կազմակերպություններ, որոնք տարբեր պատճառներով չեն ցանկանում լուծարվել, օրենքով նրանց մտածելու 3 ամիս է տրվում, որից հետո միայն սկսվում է լուծարման գործընթացը: Ըստ ՊԵԿ նախագահի տեղակալի, 5-6 ամիս հետո միայն կարող ենք ասել, թե քանի կազմակերպություն է լուծարվել և  հանվել հաշվառումից:

 

Կարևորելով այս 2 գործընթանցերն` Արմեն Ալավերդյանն ընդդգծել է, որ այս 2 օրենքները հնարավորություն կտան գործ ունենալ իրական սուբյեկտների և իրական պարտքերի հետ, հստակություն մտցնել, որից հարկային մարնի գործողություններն ավելի նպատակային կդառնան, իսկ տնտեսվարող սուբյեկտները կարող են կարգավորել իրենց խնդիրները: «Մենք կարող ենք ասել, որ 2012-ին ՊԵԿ-ում, ըստ էության, հաշվառված կլինեն միայն գործող կազմակերպութններ, և մենք գործ կունենանք այն պարտքերի հետ, որոնք իսկապես բռնագանձման ենթական են», -շեշտել է ՊԵԿ նախագահի տեղակալը: