ՄԵՔԵՆԱՆԵՐԻ ՄԱՔՍԱՅԻՆ ՁԵՎԱԿԵՐՊՈՒՄՆԵՐԻ ՆՈՐ ՄԵԹՈԴ

Ինչու՞ են ավտոմեքենաների մաքսային արժեքի չափանիշները բացակայում կայքում. պարզաբանում է Պետական եկամուտների կոմիտեի սակագնային  կարգավորման բաժնի պետ Ալբերտ Հարությունյանը. նախ տեղեկացնում է, որ Ավտոմեքենաների մաքսային ձևակերպումների մասնագիտացված մաքսատանը ստեղծվել է "Մաքսային տեղեկատու" կենտրոն, որտեղ փակցված են ավտոմեքենաների  մաքսազերծման բազային արժեքների չափանիշները: Մինչ այդ դրանք տեղադրված էին մաքսային ծառայության պաշտոնական կայքէջում:
"Դա, իհարկե, նորություն էր Հայաստանի համար, բայց ժամանակի ընթացքում ի հայտ եկան մի շարք խնդիրներ: Ի՞նչ էր տեղի ունենում. ներմուծողները, կայքում տեսնելով մաքսային արժեքների չափանիշները, հաշիվ-ապրանքագրերը, որպես կանոն, ներկայացնում էին կայքում նշվածից առնվազն 50 տոկոսով ցածր թիվ: Այդ հանգամանքն էլ մեզ ստիպեց ավելի արդյունավետ տարբերակ մշակել ու ներդնել: Ի դեպ, աշխարհի ոչ մի երկրում մաքսային արժեքների չափանիշները կայքում չեն տեղադրվում",- ընդգծում է Ա.Հարությունյանը: Եվ համակագի ղեկավարությունը խնդիր դրեց` մշակել այնպիսի տարբերակ, որը հնարավորություն կտա և’ արտաքին տնտեսական գործունեություն իրականացնող անձին, և’ մաքսային մարմնին համատեղ ու տեսանելի կարգով, ճշգրիտ որոշել յուրաքանչյուր ավտոմեքենայի մաքսային արժեքը: Ոչ ցածր, ոչ բարձր. ավտոմեքենայի մաքսային արժեքը պետք է ստույգ լինի, այդ գործընթացում ևս, միանշանակ, պետք է բացառվեն կոռուպցիոն ռիսկերը, դուրս գալով Ավտոմեքենաների մաքսային ձևակերպումների մասնագիտացված մաքսատնից, ներմուծողը անպատասխան հարց չպետք է ունենա: ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի ղեկավարությունն ընտրեց  մոտեցումներից ամենաարդյունավետը` նշված բոլոր կետերը գործի վերածելու համար: Ինչ է ենթադրում մաքսատանն արդեն իսկ կիրառվող նոր մեթոդը: Առաջարկվող մեթոդն անհատական մոտեցում է ենթադրում յուրաքանչյուր ավտոմեքենայի դեպքում: Հատուկ այդ նպատակով արդեն իսկ Ավտոմեքենաների ձևակերպումների մասնագիտացված մաքսատանը գործում է տեղեկատվական նորաստեղծ ծառայություն: Այսինքն` այն դեպքերում, երբ ներմուծողը դժգոհ է կամ համամիտ չէ մաքսավորի մատնանշած մաքսային արժեքի հետ, նրան հնարավորություն է տրվում հենց տեղում` մասնագետի հետ, մեկ առ մեկ պարզել վիճահարույց բոլոր կետերը` համակարգչային հատուկ ծրագրի միջոցով: Այդտեղ` ներմուծողի ներկայությամբ, մտնում են եվրոպական ու ամերիկյան  երկրների կայք-էջեր, մուտքագրում տվյալ ավտոմեքենայի "վին" ծածկագիրը (VIN կոդ): Եվ ներմուծողի աչքի առջև բացվում է իր մեքենայի ամբողջ պատմությունը: Այդտեղ ֆիքսված է ամեն ինչ` երբ և որտեղ է արտադրվել այդ մեքենան, որ երկրից է ներմուծվել, քանի գնորդ է ունեցել, երբ և ինչ պարամետրեր են փոփոխվել, ու անգամ` ինչ գույնի է այն եղել: Այսինքն` մաքսավորը ձեռքի տակ է ունենում ցանկացած ավտոմեքենայի "կենսագրությունը": Եվ հենց այդ տվյալներն է նա համեմատում ներմուծողի ներկայացրած տվյալների հետ: Բացի այդ, կա նաև համապատասխան կայք, որտեղ նշված են բոլոր պարամետրերի արժեքները: Մասնագետը նաև այդ տվյալներն է տրամադրում տվյալ ավտոմեքենան ներմուծողին, այսինքն` գործընթացի սկզբից մինչև վերջին վայրկյանը ներմուծողը տեսնում է, թե ինչպես և որ տվյալների հիման վրա ձևավորվեց մաքսային արժեքը:  Մի խոսքով, առաջարկվող այս նոր մոտեցումը "դժգոհ կողմ"  արտահայտությանը թերևս վերջ կդնի: Ի վերջո, մասնագետների համոզմամբ, սա լավագույն տարբերակն է, որը կբացառի ամեն տեսակի չարաշահումները:
 
Հիշեցնե՛նք.
 մաքսատուն պետք է ներկայանալ` կատարված բոլոր ծախսերը` մեքենան ձեռք բերելու պահից մինչև ՀՀ սահման հասցնելը հիմնավորող փաստաթղթերով, քանի որ ըստ այդ տվյալների է ձևավորվում մաքսային արժեքը: