Ասիան վերակառուցում է իր էներգետիկ ռազմավարությունները
Նավթի և գազի մատակարարումները աստիճանաբար վերադառնում են բնականոն հուն, իսկ գները նվազում են այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ն և Իրանը կնքեցին միջանկյալ համաձայնագիր։ Այդ պայմանավորվածությունը հնարավորություն տվեց ապաշրջափակել Հորմուզի նեղուցը և մեղմել ճգնաժամի ամենասուր փուլը։ Սակայն, ինչպես գրում է Bloomberg-ը, այս պատմական ցնցման երկարաժամկետ հետևանքները կարող են շատ ավելի խորքային լինել։
Աշխարհի տարբեր երկրների կառավարությունները շտապ վերանայում են իրենց էներգետիկ առաջնահերթությունները։ Այս հարցը հատկապես կարևոր է Ասիայի համար, որը Մերձավոր Արևելքի ածխաջրածինների ամենախոշոր սպառողն է։
Հնդկաստանն արդեն հայտարարել է հում նավթի, հեղուկացված գազի և բնական գազի ռազմավարական պաշարներ ստեղծելու ծրագրերի մասին։ Ինդոնեզիան և Մալայզիան ուսումնասիրում են դիզելային վառելիքում արմավենու յուղի մասնաբաժինը մեծացնելու հնարավորությունը՝ էներգետիկ անվտանգությունն ամրապնդելու և ներմուծումից կախվածությունը նվազեցնելու նպատակով։ Ճապոնիան մտադիր է արդիականացնել իր նավթավերամշակման գործարանները, որպեսզի դրանք կարողանան վերամշակել ավելի լայն շրջանակի մատակարարներից ստացվող հումքը։ Միաժամանակ, գրեթե բոլոր երկրներում արագացել է անցումը վերականգնվող էներգիայի աղբյուրներին։
«Իրանի հետ պատերազմը դարձավ խիստ հիշեցում, որ Ասիան շարունակում է չափազանց խոցելի մնալ էներգետիկ անվտանգության տեսանկյունից», – հայտարարել է Սինգապուրում ING Groep NV-ի հումքային շուկաների ռազմավարության բաժնի ղեկավար Ուորեն Փաթերսոնը։
«Կառավարությունները պետք է կենտրոնանան մատակարարումների դիվերսիֆիկացման, ռազմավարական պաշարների ստեղծման և էներգետիկ անցման արագացման վրա, և, ամենայն հավանականությամբ, հենց այդպես էլ կվարվեն։ Կայունությունն ապահովվում է ավելի բազմազան էներգետիկ համակարգի միջոցով», – նշել է նա։
Պատերազմի հետևանքները զգաց ամբողջ աշխարհը, սակայն Ասիան էներգակիրների մատակարարումների խափանումների բախվեց գրեթե անմիջապես այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ն և Իսրայելը առաջին հարվածները հասցրին Իրանի տարածքին։ Աշխարհագրական դիրքի պատճառով Ասիայի հիմնական մատակարարները Պարսից ծոցի երկրներն են։ Երբ Հորմուզի նեղուցը փակվեց, տարածաշրջանը հայտնվեց չափազանց բարդ իրավիճակում։
Ճգնաժամը մի շարք երկրներում՝ Հնդկաստանից և Պակիստանից մինչև Ավստրալիա, առաջացրեց էներգակիրների պակաս։ Լցակայաններում վառելիքի պաշարները սպառվում էին, ինչը ստիպեց շտապ փնտրել կարճաժամկետ այլընտրանքային մատակարարումներ։ Չինաստանը իրավիճակը համեմատաբար հեշտ հաղթահարեց՝ շնորհիվ իր զգալի ռազմավարական պաշարների և այլընտրանքային էներգիայի զարգացած համակարգի, սակայն նույնիսկ Պեկինը ստիպված եղավ սահմանափակել վառելիքի արտահանումը։
Ճապոնիայի տնտեսական հետազոտությունների կենտրոնի ավագ գիտաշխատող և Ճապոնիայի կառավարության նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյա Ձյուն Սայտոյի խոսքով՝ պատերազմը հստակ ցույց տվեց, թե որքան մեծ է Ճապոնիայի կախվածությունը Մերձավոր Արևելքից։
«Ճապոնիան ժամանակ շահեց՝ օգտագործելով իր ռազմավարական նավթային պաշարները և համակարգելով գործողությունները մյուս երկրների հետ: Այս համադրությունը, ըստ ամենայնի, բավական արդյունավետ էր։ Սակայն դրա հիմքում ընկած կառուցվածքային ռիսկը ոչ մի տեղ չի անհետացել», – նշել է Սայտոն։