Ինչի հաշվին է ԱՄՆ տնտեսությունը զարգացնում արհեստական բանականության ոլորտը
Արհեստական բանականության (ԱԲ) ոլորտում ներդրումների բումը խթանում է ԱՄՆ տնտեսության աճը, սակայն այդ աճն ունի նաև հակառակ կողմը․ այն կարող է դուրս մղել բնակարանաշինության, արդյունաբերության և այլ ոլորտներում կատարվող ներդրումները։ The Atlantic-ը վերլուծել է ԱԲ-ի զարգացման հետևանքները՝ Տեխաս նահանգի Դալաս քաղաքի օրինակով։
Հրապարակման համաձայն՝ վերջին չորս տարիների ընթացքում Դալասը վերածվել է ԱՄՆ-ում տվյալների կենտրոնների կառուցման խոշորագույն կենտրոններից մեկի։ Ներկայումս քաղաքի ագլոմերացիայում կա շուրջ 125 նման օբյեկտ, ևս 19-ը կառուցվում է, իսկ 53-ի շինարարությունը նախատեսվում է։ Այս ֆոնին աճում են շինարարական ոլորտի աշխատողների աշխատավարձերը, իսկ գործազրկության մակարդակը պահպանվում է 4.1%-ի սահմաններում։
Միևնույն ժամանակ, քաղաքում մասնավոր տների շինարարության մեկնարկների թիվը մեկ տարվա ընթացքում նվազել է 12%-ով, իսկ բազմաբնակարան շենքերում կառուցվող բնակարանների թիվը երեք տարվա ընթացքում կրճատվել է 43%-ով։ Գրասենյակային տարածքների շինարարությունը նույնպես շարունակում է մնալ ցածր մակարդակի վրա։
Ինչպես ընդգծում է պարբերականը, առայժմ բաց է մնում այն հարցը, թե արդյոք ԱԲ-ի զարգացումը կարող է փոխհատուցել մյուս ոլորտներում գրանցվող անկումը, թե ինքն է դառնում դրա պատճառներից մեկը։
The Atlantic-ի տվյալներով՝ Oracle-ը, Microsoft-ը, Amazon-ը, Meta-ն և Alphabet-ը 2026 թվականին կապիտալ ծախսերի համար նախատեսում են ուղղել 800 մլրդ դոլար՝ տասնամյա վաղեմության մակարդակը գերազանցելով ութ անգամ։ Ներկայումս ԱՄՆ-ում կառուցվում է 543 տվյալների կենտրոն, ևս 2513-ի կառուցումը նախատեսված է։
Միևնույն ժամանակ, տեխնոլոգիական ընկերությունները մեծացնում են փոխառու միջոցների, աշխատուժի, հողատարածքների և շինանյութերի նկատմամբ պահանջարկը, ինչի հետևանքով թանկանում են նաև այլ ոլորտների նախագծերը։ Անշարժ գույքի գնման և վարձակալության գործակալական ծառայություններ մատուցող Redfin ընկերության գլխավոր տնտեսագետ Դերիլ Ֆեյրվեզերը նշել է, որ ներդրումների բարձր եկամտաբերությունը «հիպոթեքային շուկայից դուրս է քաշում ամբողջ գումարը»։
The Atlantic-ը նաև նշում է, որ շինարարության ոլորտի վրա ազդում են առևտրային պատերազմը, ներգաղթի քաղաքականության խստացումը և Իրանի դեմ պատերազմը։
Պարբերականը նկատում է, որ գործարկումից հետո տվյալների կենտրոնները քիչ աշխատատեղեր են ստեղծում, սակայն սպառում են հսկայական քանակությամբ էլեկտրաէներգիա և ջուր։ Որքան ավելի շատ ռեսուրսներ է ԱՄՆ-ն ուղղում ԱԲ-ի զարգացմանը՝ ի վնաս մյուս ոլորտների, այնքան ավելի մեծ է դառնում երկրի տնտեսության կախվածությունն այդ ներդրումների արդյունավետությունից և դրանց ակնկալվող արդյունքների արդարացումից։
Ավելի վաղ Financial Times-ը գրել էր, որ ԱՄՆ-ում 10 տրլն դոլար գնահատվող արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների զարգացման բումը սկսել է «ճաքեր տալ»՝ բախվելով տվյալների կենտրոնների շինարարության ձգձգումներին, փոխառությունների արժեքի աճին և տեղի բնակիչների դժգոհությանը։ Սա վտանգի տակ է դնում հարյուրավոր նախագծերի իրականացումը և մեծացնում ներդրողների կասկածները խոշորածավալ ներդրումների հետգնման հնարավորության վերաբերյալ։
Վերջին տարիներին ամբողջ աշխարհում տեխնոլոգիական ընկերություններն ավելի ու ավելի ակտիվորեն ներդրումներ են կատարում արհեստական բանականության տարբեր մոդելների ուսուցման և զարգացման համար նախատեսված նոր տվյալների կենտրոնների ստեղծման գործում։ Այս միտման հետևանքով արդեն 2025 թվականին տվյալների կենտրոններում ներդրումները գերազանցել են նավթային ոլորտում կատարված ներդրումները։ Այս մասին նշվել է Միջազգային էներգետիկ գործակալության (ՄԷԳ)՝ համաշխարհային էներգետիկայի զարգացման վերաբերյալ տարեկան զեկույցում։
Տեխնոլոգիական հրապարակումներն իրականացվում են Իդրամի աջակցությամբ։