Տնտեսական

OIL:  BRENT - 69.36+3.09 WTI - 66.28+3.00
COMEX:  GOLD - 1698.20+0.40 SILVER - 25.30-0.04
COMEX:  PLATINUM - 1133.30+0.78
LME:  ALUMINIUM - 2177.50-1.34 COPPER - 8757.00-5.10
LME:  NICKEL - 16191.00-9.37 TIN - 23700.00-2.99
LME:  LEAD - 2032.00-1.10 ZINC - 2751.50-1.99
FOREX:  USD/JPY - 108.34+0.33 EUR/GBP - 1.1917-0.34
FOREX:  EUR/USD - 1.1917-0.34 GBP/USD - 1.3841-0.41
STOCKS RUS:  RTSI - 1447.46-0.50
STOCKS US: DOW JONES - 31496.30+1.85 NASDAQ - 12920.15+1.55
STOCKS US: S&P 500 - 3841.94+1.95
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 28864.32-0.23 TOPIX - 1896.18+0.61
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 29098.29-0.47 SSEC - 3501.99-0.04
STOCKS EUR:  FTSE100 - 6630.52-0.31 CAC40 - 5782.65-0.82
STOCKS EUR:  DAX - 13920.69-0.97
05/03/2021  CBA:  USD - 525.46+0.48 GBP - 726.19-5.00
05/03/2021  CBA:  EURO - 626.82-4.89
05/03/2021  CBA:  GOLD - 28924.1+38.24 SILVER - 43848+43,399.29
05/03/2021  CBA:  PLATINUM - 19630.75-353.39
engрус
Մարտ, 2021
March 2021
M T W T F S S
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  
Կորուստները բավական լուրջ են. Արցախի գյուղնախարարը գնահատել է ոլորտի վնասներն ու ներկայացրել վերականգնման տեսլականը
15/01/2021 12:41

Կորուստները բավական լուրջ են. Արցախի գյուղնախարարը գնահատել է ոլորտի վնասներն ու ներկայացրել վերականգնման տեսլականը

Ինչպիսի վնասներ է կրել Արցախի գյուղատնտեսությունը պատերազմի հետևանքով: Ինչ խմբագրումներ  է կատարել պատերազմը՝  գյուղատնտեսության ռազմավարության մեջ. «Արմենպրես»-ի այս և այլ հարցերի պատասխանում է Արցախի Էկոնոմիկայի և գյուղատնտեսության նախարար Աշոտ Բախշիյանը:

– Պարոն նախարար, պատերազմի հետևանքով, համեմատաբար կրճատվել են Արցախի գյուղատնտեսական նշանակության հողատարածքները: Որքանո՞վ են կրճատվել:  Ընդհանուր առմամբ՝ ինչպե՞ս կգնահատեիք պատերազմի հետևանքով գյուղատնտեսության բնագավառի կրած վնասները:

– Տեղի ունեցած պատերազմը կարելի ասել աղետալի հետևանքներ է թողել Արցախի տնտեսության, մասնավորապես, գյուղատնտեսության վրա: Արցախում նախքան ռազմական գործողություններն առկա ավելի քան 130 հազար հա վարելահողերի շուրջ 75 տոկոսը մնացել է հակառակորդի վերահսկողության գոտում:

Կորսվել են նաև պտղատու այգիների, ոռոգման ջրի պաշարների, անասնագլխաքանակի, արոտների զգալի մասը և գյուղատնտեսական տեխնիկայի, նախնական հաշվարկներով, մոտ 20 տոկոսը:

Կորուստները բավականին լուրջ են և ինքնին վկայում են դրանց՝ տնտեսության վրա բացասական ազդեցության մասին:

Մասնավորապես, եթե նախկինում Արցախը հացահատիկային մշակբույսերի բերքի արտադրության մասով գերակատարում էր 1 բնակչի հաշվով նախանաշված շեմը՝ ստացված բերքի մի մասը արտահանելով Հայաստանի Հանրապետություն, ապա հիմա արտահանում չի նախատեսվում. առկա ամբողջ ներուժն առաջիկայում ուղղված կլինի տեղի բնակչության կարիքների ապահովմանը:

– Ինչպիսի՞ խմբագրումներ և փոփոխություններ է մտցրել այս հանգամանքը գյուղատնտեսության ռազմավարության մեջ: Կա՞ն նոր ծրագրեր, նախագծեր կամ տեսլական:   

– Պատերազմի հետևանքով անհրաժեշտություն է ստեղծվել վերանայել գյուղատնտեսության ոլորտում տարվող քաղաքականությունը՝ համապատասխանեցնելով այն ներկա իրողություններին: Այսպես, Արցախում ինտենսիվ գյուղատնտեսության վարումը կլինի առաջնահերթային. կորուսյալ ռեսուրսները կլրացվեն  ջերմատնային տնտեսությունների կառուցման, ինտենսիվ այգիների հիմնման և բարձրարժեք կուլտուրաների մշակության, տոհմային անասունների բուծման միջոցով:

Ներկա պահի դրությամբ, նախնական հաշվարկներով, Արցախում առկա է  մոտ 35 հազար հա վարելահող: Այդ ռեսուրսի ճիշտ ու գրագետ կառավարումը թույլ կտա մեզ ժամանակի ընթացքում լիարժեք ապահովել Արցախի ժողովրդի պարենային անվտանգությունը:

– Ինչպիսի՞ կորուստներ է կրել այգեգործության ճյուղը: 

– Այստեղ կորուստները բավականին մեծ են: Մինչև պատերազմը Արցախում առկա 7000 հա բազմամյա տնկարկներից մեզ են մնացել շուրջ 2500 հա այգիներ, ընդ որում՝ 500 հա նորատունկ և բերքատու նռան այգիներ, 900 հա խաղողի այգիներ, 650 հա թթայգիներ, 450 հա հնդավոր, կորիզավոր, ընկուզավոր պտղատեսակների այգիներ:

Զգալի կորուստներ ունեցել ենք նաև պտղատու այգիների բերքի մասով: Ռազմական գործողություններով պայմանավորված` անցած աշնանը բերքահավաքի աշխատանքներ չեն իրականացվել պտղատու այգիներում: Հիմնական կորուստները եղել են նռան մասով, այնուհետև արևաելյան խուրմայի, խաղողի և այլ պտղատեսակների:

– Ինչպիսի՞ կորուստներ է կրել անասնապահության ճյուղը: Ինչ աշխատանքներ կան այս ոլորտում և ինչ է նախատեսվում:

– Պատերազմի հետևանքով Արցախում առկա անասնագլխաքանակը կրճատվել է ավելի քան 50 տոկոսով:  Այսպես, նախքան պատերազմը ունեինք հետևյալ ցուցանիշները. խոշոր եղջերավոր անասուններ՝ 49 600 գլուխ, մանր եղջերավոր անասուններ ՝ 64 000 գլուխ, խոզ՝ 30 000 գլուխ, թռչուններ՝ 500 000 թև:  Արդեն պատերազմից հետո անասնագլխաքանակի պատկերը հետևյալն է. ԽԵԿ՝ 18 հազ.500 գլուխ, ՄԵԿ՝ 25 հազ. 500 գլուխ, խոզ՝ 11 500 գլուխ, թռչուններ՝ 114 500 թև:

Դեկտեմբեր-հունվար ամիսներին ԱՀ էկոնոմիկայի և գյուղատնտեսության նախարարությունը Ղազախստանի Հանրապետությունից Արցախ է ներկրել, ընդհանուր առմամբ, 1050 գլուխ ցեղային ոչխար:

Ներկրված գլխաքանակը անվճար տրամադրվել է  Արցախի Հանրապետության Ասկերանի, Մարտունու և Մարտակերտի շրջանների ֆերմերներին՝ առաջիկայում անասունների ապահոված ծնի 25 տոկոսի հետ վերադարձի պայմանով: Հետ վերադարձված անասնագլխաքանակը ևս անհատույց կտրամադրվի մեր ֆերմերներին:

Անասնաբուծության զարգացման ծրագրերն ընթացիկ տարում մեծ թափ կստանան և ուղղված կլինեն անասնագլխաքանակի աճի և կենդանիների մթերատվության բարձրացման ապահովմանը:

– Ինչպիսի՞ աշխատանքներ են ընթանում ներկայում գյուղատնտեսության՝ մասնավորապես  հողագործության  բնագավառում: Որքանո՞վ հաջողվեց ավարտին հասցնել աշնանացանը և ի՞նչ է նախատեսվում գարնանացանի համար:

– Ներկայումս ընթանում են հողի՝ գարնանացանի նախապատրաստման միջոցառումներ: Մեղմ եղանակային պայմանները թույլ են տալիս որոշ տարածքներում այգիներում իրականացնել նաև պտղատու ծառերի էտի և ձևավորման աշխատանքներ:

Ինչ վերաբերում է աշնանացանին, ապա այստեղ կարևոր է ֆիքսել, որ աշնանացանի իրականացման օպտիմալ ժամկետները համընկնել են պատերազմական գործողությունների ընթացքի հետ, այդ իսկ պատճառով այդ աշխատանքների իրականացումը երկարաձգվել է մինչև դեկտեմբերի վերջ: Այսպես, այսօրվա դրությամբ Արցախում իրականացվել է շուրջ 12 հազար 600 հեկտար  աշնանացան, ընդ որում՝ 7 հազար 750 հա ցորեն, 4850 հա գարի:

Գարնանացան մշակաբույսերի մշակության խթանման նպատակով ԱՀ Էկոնոմիկայի և գյուղատնտեսության նախարարությունը հողօգտագործողներին առաջարկում է գարնանացան մշակաբույսերի սերմերի գների մասնակի սուբսիդավորում և ստացված բերքի մթերման դիմաց լրավճարի տրամադրում:

Նախատեսվում է սերմի արժեքի 50-ից 70 տոկոսի սուբսիդավորում և 10-50 դրամ լրավճարի տրամադրում:

Հատկանշական է, որ սերմերի ձեռքբերումը պետք է իրականացնեն հողօգտագործողները:

– Աջակցության ինչպիսի՞ ծրագրեր են գործում և ինչպիսի՞ք են նախատեսվում հողօգտագործողների և անասնապահության ճյուղով զբաղվողների համար:

– Հողագործության ոլորտում, բացի գարնանացանին վերաբերող սուբսիդավորման ծրագրից, նախատեսվում է աջակցություն այգիների հիմնման և ոռոգման բնագավառներում:

Այսպես, պտղաբուծության զարգացումը խթանելու նպատակով նռան, խաղողի, ընկուզենու, ազնվամորու և այլ պտղատու և հատապտղատու այգիների 1 հեկտարի հիմնադրման համար նախատեսվում է մասնակի փոխհատուցում՝ ավանդական եղանակով մշակության պարագայում 100 հազարից մինչև 1 մլն դրամի և ինտենսիվ եղանակով մշակության պարագայում 150 հազարից մինչև 2 մլն դրամի սահմաններում:

Ոռոգման ոլորտում ևս կիրականացվեն զգալի փոխհատուցումներ. մինչև 3 տարեկան բազմամյա տնկարկների, ծխախոտի, տնկարանների մշակության համար ոռոգման արդի համակարգերի տեղադրման դեպքում Էկոնոմիկայի և գյուղատնտեսության նախարարությունն առաջարկում է համակարգերի արժեքի 75 տոկոսի չափով անհատույց միջոցների տրամադրում: Անձրևացման շարժական և ստացիոնար համակարգերի ձեռքբերման համար առաջարկվում է համակարգի արժեքի 50 տոկոսի չափով անհատույց աջակցություն:

Ինչպես արդեն նշել ենք, անասնաբուծության բնագավառը կլինի մեր հատուկ ուշադրության կենտրոնում:

Ոլորտը զարգացնելու համար կկիրառվեն սուբսիդավորման ճկուն մեխանիզմներ: Մասնավորապես, խոշոր և մանր եղջերավոր տոհմային կենդանիների ձեռքբերման դեպքում նախատեսվում է դրանց արժեքի 50 տոկոսի չափով սուբսիդավորում:

Անասնաշենքերի էլեկտրաֆիկացման և ջրաֆիկացման ծրագրի շրջանակում՝ ծախսերի 90 տոկոսի սուբսիդավորում:

Անասնաբուծական մթերքների և հումքի վերամշակման արտադրամասերի կառուցման ծրագրով նախատեսվում է արժեքի 50 տոկոսի չափով փոխհատուցում կամ անտոկոս վարկի տրամադրում:

Անասնաշենքերի կառուցման ծրագրով կիրականացվի ծախսերի 50 տոկոսի չափով փոխհատուցում կամ անտոկոս վարկի տրամադրում: Անասնաշենքերի վերակառուցման և վերանորոգման ծրագրով՝ ծախսերի արժեքի 30 տոկոսի չափով փոխհատուցում կամ անտոկոս վարկի տրամադրում:

Սպանդանոցների կառուցման ծրագրով ևս նախատեսվում է ծախսերի 50 տոկոսի չափով փոխհատուցում կամ անտոկոս վարկի տրամադրում:

Ինչպես նախորդ տարիներին, կշարունակեն գործել անասնապահության կանոնակարգման և արոտների կառավարման, ինչպես նաև գյուղատնտեսական կենդանիների հակահամաճարակային միջոցառումների իրականացման, գյուղատնտեսական կենդանիների արհեստական սերմնավորման ծրագրերը:

Հարցազրույցը` Վան Նովիկովի

Beeline Հայաստան - Հեռահաղորդակցական ծառայություններ ձեր բիզնեսի համար:
Արտարժույթ
10:50 06/03 Առք Վաճառք
AMD / USD 523.00 525.75
AMD / EUR 624.00 121.00
AMD / RUR 7.03 7.16
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
05/03/2021
Դոլար / Դրամ
525.46
+0.48
Եվրո / Դրամ
626.82
-4.89
Ռուբլի / Դրամ
7.03
-0.08
Ֆունտ / Դրամ
726.19
-5.00
ԿԲ Մետաղներ
05/03/2021
դրամ / գրամ
Ոսկի
28924.1
+38.24
Արծաթ
43848
+43,399.29
Պլատին
19630.75
-353.39
Ոսկու գին
05/03/2021
դրամ
999 հարգ
24k
28,924.10
958 հարգ
23k
27,718.93
916 հարգ
22k
26,513.76
720 հարգ
18k
21,693.08
625 հարգ
15k
18,077.56
585 հարգ
14k
16,872.39
500 հարգ
12k
14,462.05
417 հարգ
10k
12,051.71
375 հարգ
9k
10,846.54
FOREX
10:43 06/03
EUR/USD
1.1917
-0.34%
GBP/USD
1.3841
-0.41%
USD/JPY
108.34
+0.33%
EUR/GBP
0.8607
+0.02%
Նավթ
10:43 06/03
դոլար / բարել
Brent
69.36
+3.09%
Light Sweet
66.28
+3.00%
COMEX
10:43 06/03
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1698.20
+0.40%
Արծաթ
25.30
-0.04%
Պլատին
1133.30
+0.78%
LME / 3M
10:43 06/03
դոլար / տոննա
Ալյումին
2177.50
-1.34%
Պղինձ
8757.00
-5.10%
Նիկել
16191.00
-9.37%
Անագ
23700.00
-2.99%
Կապար
2032.00
-1.10%
Ցինկ
2751.50
-1.99%
Մոլիբդեն
27117.00
-0.80%
Կոբալտ
52610.00
+0.00%
Ինդեքսներ
10:43 06/03
կետ
Dow Jones
31496.30
+1.85%
S&P 500
3841.94
+1.95%
NASDAQ
12920.15
+1.55%
FTSE
6630.52
-0.31%
CAC 40
5782.65
-0.82%
DAX
13920.69
-0.97%
RTSI
1447.46
-0.50%
Nikkei
28864.32
-0.23%
Topix
1896.18
+0.61%
Hang Seng
29098.29
-0.47%
SSEC
3501.99
-0.04%
Թվային արժույթներ
10:50 06/03
Կրիպտոարժույթներ
BTC/AMD
25,682,493
+3.71%
BTC/USD
48876.21
+3.61%
ETH/USD
1577.04
+6.70%
BCH/USD
501.16
+3.38%
XRP/USD
0.47
+2.17%
LTC/USD
183.74
+6.39%
ETH/BTC
0.03232123
+3.15%
BCH/BTC
0.01026512
+0.01%
XRP/BTC
0.00000954
-1.95%
LTC/BTC
0.00376967
+3.03%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
05/03/2021
Վերաֆին. տոկ.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
5.50
+0.00%
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
7.00
+0.00%
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
4.00
+0.00%
Մակրոտնտեսական
12/2020
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
-7.5
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
2,070.3
-0.9%
Արտահանում 1
Արտահանում
2,544.5
-4.9%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
4,559.4
-17.7%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+1.2
Աշխատ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
189,758
+3.90%
Առևտուր 3
Առևտրի շրջանառություն
2,858.1
-14.0%
Գյուղտնտ. 3,4
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
819.31
+1.4%
Ծառայ. 3
Ծառայությունների ծավալ
1,708.4
-15.7%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
413.83
-9.5%
1 - մլն Դրամ, 2 - Դրամ, 3 - մլրդ Դրամ, 4 - եռամսյակային