Տնտեսական

USD BUY - 462.00+5.00 USD SELL - 463.00+1.00
EUR BUY - 480.00+1.00 EUR SELL - 487.00+0.00
OIL:  BRENT - 110.22-1.90 WTI - 110.08-2.84
COMEX:  GOLD - 1813.70+0.40 SILVER - 21.39-0.70
COMEX:  PLATINUM - 914.40-2.43
LME:  ALUMINIUM - 2857.50+0.90 COPPER - 9235.00-0.04
LME:  NICKEL - 26159.00-1.47 TIN - 33019.00-2.50
LME:  LEAD - 2054.00-1.96 ZINC - 3620.00+1.59
FOREX:  USD/JPY - 128.68-0.25 EUR/GBP - 1.0495-0.35
FOREX:  EUR/USD - 1.0495-0.35 GBP/USD - 1.2365-0.83
STOCKS RUS:  RTSI - 1212.57+0.98
STOCKS US: DOW JONES - 31490.07-3.57 NASDAQ - 11418.15-4.73
STOCKS US: S&P 500 - 3923.68-4.04
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 26911.20+0.94 TOPIX - 1884.69+0.96
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 20644.28+0.20 SSEC - 3085.98-0.25
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7438.09-1.07 CAC40 - 6352.94-1.20
STOCKS EUR:  DAX - 14007.76-1.26
18/05/2022  CBA:  USD - 457.49+2.63 GBP - 567.15+0.08
18/05/2022  CBA:  EURO - 481.19+2.90
18/05/2022  CBA:  GOLD - 26843.27+380.98 SILVER - 320.35+10.76
engрус
Մայիս, 2022
May 2022
M T W T F S S
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  
Ժողովուրդ․ Տնտեսական ռիսկերը գնալով ավելի վտանգավոր բնույթ են ստանում
18/11/2021 11:46

Ժողովուրդ․ Տնտեսական ռիսկերը գնալով ավելի վտանգավոր բնույթ են ստանում

«Համաճարակային իրավիճակը և անցած տարվա պատերազմն Արցախում ծանր տնտեսական հետևանքներ են ունեցել Հայաստանի տնտեսության վրա։ Եվ չնայած, ըստ պաշտոնական վիճակագրության, անցած տարվա խոր անկման ֆոնին տնտեսությունը փոքր-ինչ աճի միտումներ է ցույց տալիս, այնուամենայնիվ, այդ աճը շատ փխրուն է ու դյուրաբեկ։ Եվ ուշագրավն այն է, որ ներկա պայմաններում անգամ խոսք չկա նախաճգնաժամային փուլի տնտեսության վիճակի՝ 2019 թվականի մակարդակին հասնելու մասին։ Այս տարվա հունվար-սեպտեմբերին Հայաստանի տնտեսական ակտիվության ցուցանիշն աճել է ընդամենը 4,4 %-ով, այն դեպքում, երբ 2020 թվականին 7,6 % անկում ենք ունեցել։ Ստացվում է, որ դեռ մեկ տարի ևս պետք է, որպեսզի կարողանանք հասնել նախաճգնաժամային մակարդակին։

Այսինքն, մեկ տարվա անկումը հաղթահարելու համար մեզ երկու տարի է պետք։ Սակայն 2022 թվականին նշված նպատակակետին հասնելը նույնպես հարցականի տակ է դրվում։ Խնդիրն այն է, որ ինչքան 2021 թվականը մոտենում է ավարտին, այնքան մեր տնտեսական ցուցանիշները նվազում են։ Դրանով է պայմանավորված, որ այս տարվա վերջին ամիսներին նկատվող տնտեսական ակտիվության աճը ապրիլից սկսած բարձր աճի համեմատությամբ մի քանի անգամ դանդաղել է։ Օրինակ՝ արդեն 2021թ. սեպտեմբերին անցած տարվա նույն ամսվա համեմատ ցուցանիշն ավելացել է ընդամենը 2,4%-ով, ինչը տնտեսության վերականգնման տեսանկյունից շատ փոքր ցուցանիշ է։ Այսինքն՝ տնտեսական ակտիվության շարունակ նվազող տեմպը լուրջ անհանգստության առարկա է, քանի որ շարունակվելու դեպքում կարող ենք արդեն բացասական ցուցանիշներ ունենալ։

Ու այս ֆոնին ավելի ու ավելի անհավանական է թվում այն, որ կառավարությունը 2022 թվականի բյուջեի համար ընտրել է 7 տոկոս տնտեսական աճի նշաձողը։ Ու հետաքրքիրն այն է, որ ԱԺ-ում 2022 թվականի բյուջեի նախնական քննարկումների ժամանակ Փաշինյանն այս մասին հատուկ համոզվածությամբ էր հայտարարում։ Թե ինչո՞վ է բացատրվում իշխանությունների չափից դուրս լավատեսությունը, դժվար է ասել։ Չնայած իշխանությունների համար արդեն ավանդույթ է դարձել անհիմն հույսեր ներշնչել, իսկ հետո բազում պատճառներ վկայակոչել, թե ինչու իրենց նախատեսածը տեղի չունեցավ։ Իրենց համար կարևորը սկզբնական էյֆորիան է, իսկ հետո միշտ էլ կարելի է մեղավորներ գտնել։ Միևնույն ժամանակ, պետք է նկատել, որ ժամանակի ընթացքում Հայաստանի առաջ ծառացած տնտեսական ռիսկերն ավելի վտանգավոր բնույթ են ստանում, քան կարելի էր մի քանի ամիս առաջ պատկերացնել։

Հայաստանում համաճարակային իրավիճակը շարունակում է մնալ ծայրահեղ, ինչը լրացուցիչ բեռ է դնում առողջապահական համակարգի, հետևաբար՝ նաև տնտեսության վրա։ Սրան գումարվում է նաև շուկայում անասելի չափերի հասած գնաճային ճնշումը։ Նկատենք, որ 2021 թ. հոկտեմբերին 2020 թ. հոկտեմբերի համեմատ արձանագրվել է սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքի 16 % գնաճ: Իսկ բանջարեղենի ապրանքախմբում նույն համեմատականությամբ գնաճը կազմել է 69,3%: Հիմա ինչպե՞ս է հնարավոր, որ գնաճի այսպիսի տեմպերը չազդեն բնակչության սոցիալական վիճակի վրա, երբ քաղաքացիների եկամուտները չեն աճել։ Այսպիսի իրադրությունը նաև սպառման ծավալի նվազման է հանգեցնելու։ Տնտեսության համար լուրջ սպառնալիքներ են ստեղծում նաև Ադրբեջանի կողմից ագրեսիվ գործելակերպն ու Հայաստանի սահմաններին ռազմական բախումները։

Նախ սահմաններում նկատվող լարվածությունն ազդում է տնտեսվարող սուբյեկտների գործունեության վրա։ Օրինակ՝ Գեղարքունիքի մարզում Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված սահմանային լարվածության արդյունքում Սոթքի ոսկու հանքավայրի աշխատանքը ժամանակավորապես կանգնեցվեց, իսկ աշխատակիցները տարհանվեցին։ Իսկ սա նշանակում է, որ հանքը շահագործող ընկերությունը վնասներ է կրում, իսկ այս հանգամանքը նկատվելու է նաև նրա կողմից վճարվող հարկերի մասնաբաժնում։ Ու այսպիսի անկայուն վիճակի ֆոնին, երբ Ադրբեջանը կարող է իրեն իրավունք վերապահել փակել Գորիս-Կապան ճանապարհը ու որտեղ ցանկանալ, մաքսակետեր տեղադրել, տարանցիկության առումով Հայաստանով անցնող ուղին դառնում է ռիսկային ու ոչ նպատակահարմար։

Օրինակ՝ Իրանից դեպի Վրաստան կամ հակառակ ուղղությամբ տարվող բեռները տեղ հասցնելու համար այդ խնդիրն իր վրա վերցրած սուբյեկտը ավելի շատ շահագրգռված կլինի շրջանցել Հայաստանը։ Բացի դրանից, մեծանում է երկրից կապիտալի արտահոսքի վտանգը, և բազմաթիվ ներդրողներ ուղղակի կկորցնեն Հայաստանում գործունեություն ծավալելու իրենց շահագրգռվածությունը։

Իսկ երկրի բնակչության շրջանում նկատվող համընդհանուր հուսահատության ալիքը խթանում է արտագաղթը։ Եվ սահմանամերձ շրջանների ու Արցախի բնակիչների՝ իրենց բնակավայրերից հեռանալու իրողությունը էլ ավելի խոր անվտանգային և տնտեսական սպառնալիքի է վերածվելու։ Ուստի շատ հավանական է, որ շարունակ վատացող սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը և համընդհանուր հուսալքության զգացումը սոցիալական բունտերի ու դժգոհության սուր դրսևորումների պատճառ դառնան», – գրում է Ժողովուրդ օրաթերթը։

Արտարժույթ
10:30 19/05 Առք Վաճառք
AMD / USD 462.00 463.00
AMD / EUR 480.00 487.00
AMD / RUR 6.88 7.25
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
18/05/2022
Դոլար / Դրամ
457.49
+2.63
Եվրո / Դրամ
481.19
+2.90
Ռուբլի / Դրամ
7.22
+0.04
Ֆունտ / Դրամ
567.15
+0.08
ԿԲ Մետաղներ
18/05/2022
դրամ / գրամ
26843.27
+380.98
Արծաթ
320.35
+10.76
Ոսկու հարգեր
18/05/2022
դրամ
999 հարգ
24k
26,843.27
958 հարգ
23k
25,724.80
916 հարգ
22k
24,606.33
720 հարգ
18k
20,132.45
625 հարգ
15k
16,777.04
585 հարգ
14k
15,658.57
500 հարգ
12k
13,421.64
417 հարգ
10k
11,184.70
375 հարգ
9k
10,066.23
FOREX
06:48 19/05
EUR/USD
1.0495
-0.35%
GBP/USD
1.2365
-0.83%
USD/JPY
128.68
-0.25%
EUR/GBP
0.8487
+0.51%
Նավթ
06:48 19/05
դոլար / բարել
Brent
110.22
-1.90%
Light Sweet
110.08
-2.84%
COMEX
06:48 19/05
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1813.70
+0.40%
Արծաթ
21.39
-0.70%
Պլատին
914.40
-2.43%
LME / 3M
06:48 19/05
դոլար / տոննա
Ալյումին
2857.50
+0.90%
Պղինձ
9235.00
-0.04%
Նիկել
26159.00
-1.47%
Անագ
33019.00
-2.50%
Կապար
2054.00
-1.96%
Ցինկ
3620.00
+1.59%
Մոլիբդեն
41623.23
-0.68%
Կոբալտ
75000.00
+0.00%
Ինդեքսներ
06:48 19/05
կետ
Dow Jones
31490.07
-3.57%
S&P 500
3923.68
-4.04%
NASDAQ
11418.15
-4.73%
FTSE
7438.09
-1.07%
CAC 40
6352.94
-1.20%
DAX
14007.76
-1.26%
RTSI
1212.57
+0.98%
Nikkei
26911.20
+0.94%
Topix
1884.69
+0.96%
Hang Seng
20644.28
+0.20%
SSEC
3085.98
-0.25%
Թվային արժույթներ
10:30 19/05
Կրիպտոարժույթներ
BTC/AMD
13,359,737
-1.90%
BTC/USD
29202.25
-2.47%
ETH/USD
1959.48
-4.05%
BCH/USD
188.80
-6.87%
XRP/USD
0.404999
-5.29%
LTC/USD
68.12
-6.07%
BNB/USD
298.31
-0.62%
DOGE/USD
0.084834
-4.70%
ETH/BTC
0.06710017
-1.62%
BCH/BTC
0.00646513
-4.52%
XRP/BTC
0.00001387
-2.87%
LTC/BTC
0.0023328
-3.68%
BNB/BTC
0.01021535
+1.89%
DOGE/BTC
0.00000291
-2.02%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
18/05/2022
Վերաֆին. տոկ.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
9.25
+0.00%
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
10.75
+0.00%
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
7.75
+0.00%
Մակրոտնտեսական
02/2022
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+12.0%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
365.28
+9.70%
Արտահանում 1
Արտահանում
503.7
+40.1%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
917.00
+60.2%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+6.80%
Աշխատ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
205,418
+7.0%
Առևտուր 3
Առևտրի շրջանառություն
489.50
+8.20%
Գյուղտնտ. 3,4
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
933.0
-1.10%
Ծառայ. 3
Ծառայությունների ծավալ
316.30
+20.1%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
32.73
+4.90%
1 - մլն Դրամ, 2 - Դրամ, 3 - մլրդ Դրամ, 4 - եռամսյակային