«Էլ Նինյոն» համաշխարհային տնտեսությանը սպառնում է տրիլիոնավոր դոլարների կորուստներով
Կլիմայագետները կանխատեսում են, որ «Էլ Նինյոն» կշարունակվի մինչև 2027 թվականը և կհանգեցնի տրիլիոնավոր դոլարների տնտեսական կորուստների։ Ռիսկի գոտում են արևադարձային գոտու երկրները, նավափոխադրող ընկերությունները և պղինձ արտադրողները, որոնք արդեն զգում են երաշտի և փոթորիկների հետևանքները։
Օվկիանոսը տաքացել է ռեկորդային մակարդակի, և դա համաշխարհային տնտեսությանը սպառնում է տրիլիոնավոր դոլարների կորուստներով։ The Wall Street Journal-ի լրագրողները վերլուծել են, թե ինչպես է ուժգնացող կլիմայական «Էլ Նինյո» երևույթը փոխում նավափոխադրումների, հանքարդյունաբերության և գյուղատնտեսության սովորական գործունեությունն ամբողջ աշխարհում։
Արբանյակներն ու օվկիանոսային լողանները «Էլ Նինյոյի» սկիզբը գրանցել են դեռևս հունիսին։ Այժմ գիտնականները նշում են, որ այս երևույթը կարող է դառնալ վերջին տասնամյակների ամենահզորներից մեկը, իսկ օվկիանոսի ջրի ջերմաստիճանն արդեն գերազանցել է պատմական բոլոր ռեկորդները։
«Բավական հստակ ազդանշան կա, որ սա կլինի բացառիկ ուժգնության երևույթ, և, հետևաբար, այն կունենա համապատասխանաբար լուրջ տնտեսական հետևանքներ», – հայտարարել է Ինդիանայի համալսարանի կլիմայագետ Քրիստոֆեր Քալահանը։
Առաջինը ահազանգել են Պանամայի ջրանցքով աշխատող նավափոխադրող ընկերությունները։ Ջրային այս ուղին վերածվում է նեղ «շշի վզիկի»․ ջրանցքի փականներով անցնող յուրաքանչյուր նավի համար ջրանցքը ստիպված է Գատուն լճից բաց թողնել մոտ 50 մլն գալոն քաղցրահամ ջուր։ Երաշտի պայմաններում դա լուրջ խնդիր է։ Իրավիճակն ավելի է բարդանում տեղումների պակասի պատճառով․ մայիսից օգոստոս Պանամայում տեղումները սովորականից մեկ երրորդով պակաս են եղել։
Երաշտը հարվածել է նաև Զամբիային։ 2023-2024 թվականներին տեղական հիդրոէլեկտրակայաններում ջրի մակարդակն այնքան էր նվազել, որ հիդրոէներգետիկայի հզորությունները զգալիորեն կրճատվել էին։ Դա խաթարել էր պղինձ արտադրողների աշխատանքը։ Ընթացիկ տարում չոր եղանակը պահպանվում է՝ լրացուցիչ խնդիրներ ստեղծելով գետային փոխադրումների համար։
Իսկ Չիլիում իրավիճակը հակառակն է․ տեղական ընկերությունները տուժում են խոնավության ավելցուկից։ Պղնձի խոշոր արտադրող Antofagasta-ն ստիպված է եղել նվազեցնել իր կանխատեսումներն այն բանից հետո, երբ հուլիսին հզոր փոթորիկը հարվածել է ընկերության հանքավայրին՝ տարածքը ծածկելով 5 մլն խորանարդ մետր ձյունով։
WSJ-ի վերլուծաբանները նշում են, որ առանձնահատուկ ռիսկի գոտում են գտնվում ֆերմերները։ Նրանց վիճակը բարդանում է նաև Իրանում ռազմական հակամարտության հետևանքով պարարտանյութերի և վառելիքի գների աճի պատճառով։