OIL:  BRENT - 74.41+0.72% WTI - 68.42+1.00%
COMEX:  GOLD - 1325.00-0.34% SILVER - 16.63-0.78%
COMEX:  PLATINUM - 911.82 -1.79%
LME:  ALUMINIUM - 2239.00+0.72% COPPER - 7000.00-0.43%
LME:  NICKEL - 14150.00-1.01% TIN - 21175.00+0.93%
LME:  LEAD - 2330.00-1.06% ZINC - 3175.00-2.67%
FOREX:  USD/JPY - 109.32+0.28% EUR/GBP - 0.8731-0.14%
FOREX:  EUR/USD - 1.2178-0.37% GBP/USD - 1.3947-0.23%
STOCKS RUS:  MICEX - % RTSI - 1137.62 -1.40%
STOCKS US: DOW JONES - 24083.83+0.25% NASDAQ - 7003.74-0.05%
STOCKS US: S&P 500 - 2639.40 +0.18%
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 22319.61 +0.47% TOPIX - 1772.13 +0.25%
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 30007.68 -1.06% SSEC - 3075.03 -1.38%
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7379.32-0.62% CAC40 - 5413.30-0.57%
STOCKS EUR:  DAX - 12422.30-1.02%
26/04/2018  CBA:  USD - 481.96 AMD +1.50 GBP - 671.66 AMD +0.99
26/04/2018  CBA:  EURO - 586.88 AMD +0.48
26/04/2018  CBA:  GOLD - 20479.46 AMD -47.48 SILVER - 256.68 AMD +0.33
26/04/2018  CBA:  PLATINUM - 14193.76 AMD -2.17
17/05/2016  NASDAQ OMX ARMENIA:   USD/AVG - 477.75 AMD -2.70
Ռալֆ Յիրիկյան. «Չի բացառվում, որ մի օր մենք որոշենք ընդլայնվել ֆիքսված ծառայությունների շուկայում»
18-04-2017 21:03 • 3.5K

Ռալֆ Յիրիկյան. «Չի բացառվում, որ մի օր մենք որոշենք ընդլայնվել ֆիքսված ծառայությունների շուկայում»

Վերջին ժամանակահատվածում շատ է խոսվում OTT (over-the-top) լուծումների և բջջային կապի օպերատորների միջև խորացող մրցակցության, դրա բացասական հետևանքների և օպերատորների կողմից բիզնես-մոդելների վերանայման մասին: Պարզելու համար, թե Հայաստանի առաջատար բջջային կապի օպերատորն ինչպես է գնահատում ոլորտի ընդհանուր վիճակը և բիզնեսի զարգացման ինչ ուղղություն է ընտրել, «ԲԻԶՆԵՍ 24»-ը զրուցել է ՎիվաՍել-ՄՏՍ ընկերության գլխավոր տնօրեն Ռալֆ Յիրիկյանի հետ:

- Պրն. Յիրիկյան, ինչպիսի՞ն էր 2016թ. հայաստանյան շարժական կապի ոլորտի համար: Որքանո՞վ են OTT հավելվածները ազդում շուկայի զարգացումների վրա:

- Հայաստանի շարժական կապի ոլորտում 2016 թվականին, 2015 թվականի հետ համեմատած, գրանցվել է մոտավորապես 17.7 մլրդ ՀՀ դրամի անկում, ինչը տոկոսային հարաբերությամբ կազմում է շուրջ 15%: Վերջին 3 տարվա կտրվածքով ոլորտի անկումը հասնում է շուրջ 26 մլրդ ՀՀ դրամի: Սա բավականին բացասական միտում է և ունի ինչպես արտաքին շուկայի, այնպես էլ ներքին շուկայի հետ կապված իր պատճառները:  Արտաքին պատճառները դրանք ոլորտի գլոբալ բացասական միտումներն են՝ պայմանավորված, իհարկե, OTT հավելվածներով, որոնք գրավում, զբաղեցնում են սովորական ձայնային ծառայությունների տեղը և կրճատում են ձայնային ծառայություններից ստացվող եկամուտները: Այսօր նման հավելվածները շատ են և բազմազան, և յուրաքանչյուր երկրում հասարակությունն ընտրում, հարմարվում է և սկսում է առավել ակտիվությամբ օգտագործել այս հավելվածներից որևէ մեկը կամ մի քանիսը: Դա կարող է լինել Skype-ը, Viber-ը, WhatsApp-ը կամ մեկ այլ ուրիշ հավելված: Viber-ը, օրինակ, շուրջ 15%-ով նվազեցրել է մեր ընկերության՝ միջազգային զանգերից ստացվող եկամուտները: Սա բավականին մեծ թիվ է, քանի որ մեր ձայնային ծառայություններից ստացվող ընդհանուր եկամուտներում միջազգային զանգերը միջինում կազմում էին 22-23%-ը: OTT հավելվածների վտանգի մասին մենք ահազանգում էինք դեռևս մի քանի տարի առաջ, սակայն չէինք սպասում, որ դա այսքան ագրեսիվ կլինի, իսկ ոլորտի անկումն այսքան մեծ: OTT հավելվածներ առաջարկող ընկերությունները գործում են բջջային կապի օպերատորների շնորհիվ. օպերատորներն իրենց շուկաներում կատարում են ներդրումներ, զարգացնում են իրենց ցանցերը, որպեսզի կարողանան արդյունավետ աշխատել, ապահովել եկամուտ և շարունակել այս գործընթացը, իսկ OTT ընկերություններն օպերատորների ինտերնետ կապի միջոցով մատուցում են անվճար կամ ավելի մատչելի OTT հավելվածներ՝ առանց տվյալ երկրում ներդրումների: Ընդ որում, վնաս պատճառելով օպերատորներին՝ OTT ընկերությունները եկամուտ չեն աշխատում իրենց հավելվածներով, այլ սկսում են ավելացնել օգտատերերի թվաքանակը՝ հետագայում այն վաճառելով: Ինչպես, օրինակ, WhatsApp-ի դեպքում: Կարծում եմ՝ յուրաքանչյուր երկրում կարգավորող մարմինները պետք է ուշադիր լինեն, որպեսզի կարողանան այս դաշտը կարգավորել, քանի որ իրենց պատասխանատվությունն է պաշտպանել երկրում գործող օպերատորներին: Եթե օպերատորները շարունակեն եկամուտների անընդհատ կորուստներ արձանագրել, դա կանդրադառնա ներդրումային քաղաքականության, ներդրումային ռազմավարության վրա, շուկայի ընդհանուր շրջանառության վրա: Անկախ մրցակցությունից՝ եթե օպերատորը գործում է, ստեղծում է շրջանառություն տնտեսությունում, ինքը նպաստում է նաև այլ ենթաոլորտների և ոլորտների զարգացմանը: Եվ եթե օպերատորը գրանցում է բացասական միտումներ և եկամուտների անկում, ապա որպես հետևանք անցում է պահպանողական քայլերի, որպեսզի պաշտպանի իր բիզնեսը: Տնտեսական փոխկապակցվածությամբ պայմանավորված՝ սա բացասաբար է անդրադառնում մյուս ոլորտների և ընդհանուր տնտեսության վրա, շրջանառությունը սեղմվում է, վճարված հարկերը կրճատվում են:

- Հայաստանի պարագայում՝ պետությունն ի”նչ քայլեր կարող է ձեռնարկել, որպեսզի օպերատորները կարողանան հնարավորինս արագ հաղթահարկել  OTT հավելվածների հետ մրցակցության բացասական հետևանքները:

- Մինչև  այսօր հայաստանյան շուկայում գործող օպերատորներն իրենք են փորձել քայլեր ձեռնարկել՝  բաժանորդին գրավելու նպատակով առաջարկելով տարբեր լուծումներ, շուկայում ներկայացնելով նոր ծառայություններ, որպեսզի բաժանորդը հետաքրքրված լինի օպերատորների առաջարկներով: Բայց OTT ընկերություններն էլ ագրեսիվ են, ամեն-ինչ առաջակում են անվճար, ինչն օպերատորները չեն կարող անել: Ճիշտ է, օպերատորները փորձում են տարբեր փաթեթներով առաջարկներ ներկայացնել՝ անվճար րոպեներով, անվճար ինտերնետով և այլն: Մեր ընկերությունն արդեն մի քանի անգամ բարձրացրել է այս հարցը՝ դիմելով կարգավորվող մարմիններին: Մենք գտնում ենք, որ հարցը պետք է կարգավորվի: Չի կարելի այսպես թողնել: Միջազգային ընկերությունների կողմից թողարկվող  OTT հավելվածները  շահագործում են մեր ոլորտի ցանցերը, և մենք դրանից տուժում ենք: Պետք է գտնել հարաբերական ֆորմուլա, որտեղ մեր՝ բջջային կապի օպերատորների ներդրումները պաշտպանված կլինեն, և միաժամանակ, իհարկե, բաժանորդները կշարունակեն օգտվել OTT հավելվածներից:

- Ոլորտի գլոբալ միտումներով պայմանավորված՝ տարբեր երկրներում  օպերատորները վերափոխում են զարգացման ռազմավարություններն ու բիզնես-մոդելները՝ ավանդական ձայնային և տվյալների փոխանցման ծառայություններից շարժվելով դեպի մոբայլ ինտերնետ հարթակում նորագույն թվային ծառայությունների մատուցմանը, որոնք կարող են մրցակցել OTT լուծումների հետ: Ի՞նչ քայլեր է իրականացնում այս ուղղությամբ ՎիվաՍել-ՄՏՍ ընկերությունը:

- Որևէ բիզնես չի կարող շարունակ մնալ նույն մոդելում: Պետք է միշտ պատրաստ լինել ցանկացած մարտահրավերի. փոխել ռազմավարական քաղաքակությունը, վերակառուցել բիզնես մոդելը: Այո, մենք ևս առաջ ենք մղում նոր լուծումներ, առաջարկում ենք նոր փաթեթներ՝ փորձելով մատուցել այն ծառայությունները, ինչ-որ այսօր առաջարկում են OTT հավելվածները և այդ կերպ պաշտպանել մեր բիզնեսը: Մի քանի տարի առաջ ֆինանսական ծառայությունների շուկայում մենք գործարկեցինք և այսօր էլ զարգացնում ենք MobiDram-ը, իսկ վերջերս թողարկեցիք STARTTAB ինտերնետային սակագնային պլանը, որին միանալով՝ մեր բաժանորդները կարող են դիտել 16 հեռուստաալիք՝ SmarTVision հավելվածի միջոցով: Այս տարի մենք նախատեսում ենք նմանատիպ նոր ծառայություններ ներկայացնել շուկայում: Այսօր հայաստանյան շուկայում ինտենետ ծառայությունների մասով կա կտրուկ զարգացում և եկամուտների զգալի աճ: Իհարկե, այդ եկամուտները բացարձակ ցուցանիշով դեռևս փոքր են ձայնային ծառայությունների եկամուտների ցուցանիշից: Եվ քանի դեռ մեր ոլորտը պաշտպանված չէ OTT ընկերությունների հավելվածներից, ձայնային ծառայություններից ստացվող եկամուտը վտանգված է տարիների ընթացքում մաշվելու, կրճատվելու: Եվ այն կանխատեսումները, որ այս տարի կամ հաջորդ տարի մեր ոլորտը կայունանալու է և կրկին աճ ենք ունենալու՝ չեն կարող ճշգրիտ լինել: Ինտերնետի բիզնեսն այսօր Հայաստանում շատ էժան է, և որքան էլ ինտերնետի օգտագործումը մեծանա, եկամուտների տեսանկյունից այն չի կարող բացարձակ ցուցանիշով փոխհատուցելլ այն անկումը, որն առկա է ձայնային ծառայությունների մասով:

- Իսկ ի՞նչ նոր զարգացումներ են սպասվում ոլորտում առաջիկա տարիներին:  

- Այսօրվա անհանգիստ, անկայուն գլոբալ հեռահաղորդակցության ոլորտի տեսանկյունից անկարելի է կանխատեսել, ինչ է լինելու մեր ոլորտում 3-5 տարի հետո: Այս ոլորտը շատ արագ է զարգանում: Յուրաքանչյուր նոր տեխնոլոգիա, նոր միտում  խաղի նոր կանոններ է թելադրում: Պարզապես ոլորտի մասնակիցները պետք է ունենան ճկուն քաղաքականություն՝ բիզնեսը վերակառուցելու, ոլորտի մի հարթակից մյուսը արագ տեղափոխվելու համար: Պետք է մտքում ունենալ բիզնեսի դիվերսիֆիկացիոն մոդել և աշխատել մի քանի ուղղությամբ, որպեսզի հնարավոր լինի ստեղծել եկամուտի այլ աղբյուրներ, պաշտպանել բիզնեսը և արժեք տալ բիզնեսին:

- Հայաստանի հեռահաղորդակցության շուկայում մրցակցությունն ի՞նչ ուղղությամբ է ընթանում: Ո՞ր ընկերությունն է լինելու առավել շահավետ դիրքում:

- Եթե բոլոր ընկերությունները ճիշտ խաղան, արդար և ողջամիտ խաղան, բոլորն էլ կշահեն: Այս առումով մենք ունենք լավ աշխատող կարգավորող մարմին, որը միշտ աչքը պահում է ոլորտի վրա, որպեսզի լինի արդար միցակցություն, հավասարակշռված, ուսումնասիրված և կարգավորված ոլորտ: Այսօր Հայաստանի հեռահաղորդակցության ոլորտի խաղացողների մոտ մասշտաբները տարբեր են: Մեր մրցակից-ընկերությունների նման մենք ֆիքսված կապի բիզնեսում չկանք, չնայած ֆիքսված ինտերնետ կապի ծառայություններ տրամադրում ենք, պարզապես ոչ այդքան ընդլայնված կամ տարածված: Մենք միշտ քննարկում ենք՝ արդյո՞ք արժե մտնել այս ոլորտ և այն դարձնել մեր ռազմավարության մի մասը, թե ոչ: Չի բացառվում, որ մի օր մենք որոշենք ընդլայնվել այս շուկայում և մրցակցենք նաև ընդլայնված ֆիքսված ծառայությունների մասով:

Ucom - Լայնաշերտ ինտերնետ սկսած 6000 դրամից:
Լրահոս
Արտարժույթ
08:21 26/04 Առք Վաճառք
AMD / USD 481.00 483.00
AMD / EUR 585.00 589.00
AMD / RUR 7.73 7.86
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
26/04/2018
Դոլար / Դրամ
481.96
+1.50
Եվրո / Դրամ
586.88
+0.48
Ռուբլի / Դրամ
7.68
-0.10
Ֆունտ / Դրամ
671.66
+0.99
ԿԲ Մետաղներ
26/04/2018
դրամ / գրամ
Ոսկի
20479.46
-47.48
Արծաթ
256.68
+0.33
Պլատին
14193.76
-2.17
Forex
08:21 26/04
EUR/USD
1.2178
-0.37%
GBP/USD
1.3947
-0.23%
USD/JPY
109.32
+0.28%
EUR/GBP
0.8731
-0.14%
Նավթ
08:21 26/04
դոլար / բարել
Brent
74.41
+0.72%
Light Sweet
68.42
+1.00%
Comex
08:21 26/04
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1325.00
-0.34%
Արծաթ
16.63
-0.78%
Պլատին
911.82
-1.79%
LME / 3M
08:21 26/04
դոլար / տոննա
Ալյումին
2239.00
+0.72%
Պղինձ
7000.00
-0.43%
Նիկել
14150.00
-1.01%
Անագ
21175.00
+0.93%
Կապար
2330.00
-1.06%
Ցինկ
3175.00
-2.67%
Մոլիբդեն
26000.00
+0.00%
Կոբալտ
88750.00
-3.27%
Ինդեքսներ
08:21 26/04
կետ
Dow Jones
24083.83
+0.25%
S&P 500
2639.40
+0.18%
NASDAQ
7003.74
-0.05%
FTSE
7379.32
-0.62%
CAC 40
5413.30
-0.57%
DAX
12422.30
-1.02%
RTSI
1137.62
-1.40%
Nikkei
22319.61
+0.47%
Topix
1772.13
+0.25%
Hang Seng
30007.68
-1.06%
SSEC
3075.03
-1.38%
Թվային արժույթներ
10:00 26/04
BTC/AMD
4,284,896
-4.93%
BTC/USD
8918.32
-4.99%
ETH/USD
632.659
-3.20%
BCH/USD
1356.16
+3.25%
XRP/USD
0.8173
-4.55%
LTC/USD
146.26
-5.92%
ԿԱՊԻՏԱԼԻԶԱՑԻԱ
BTC
151,607,203,798
-4.99%
ETH
62,666,979,636
-3.18%
BCH
23,182,402,464
+3.26%
XRP
31,994,192,037
-4.55%
LTC
8,227,642,429
-5.90%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
26/04/2018
Վերաֆին.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
6.00
+0.00
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
7.50
+0.00
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
4.50
+0.00
Մակրոտնտեսական
02/2018
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+8.60%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
254.703
+8.30%
Արտահանում 1
Արտահանում
386.9
+41.0%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
711.5
+44.4%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+3.1%
Միջին աշխ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
197,850
+8.90%
Առևտրի շրջ. 3
Առևտրի շրջանառություն
359,062
+17.4%
Գյուղատնտ. 3
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
45,332
-0.01%
Ծառայութ. 3
Ծառայությունների ծավալ
225,686
+15.1%
Շինարար. 3
Շինարարության ծավալ
21,643
+22.70%
1 - միլիոն դոլար, 2 - դրամ, 3 - միլիարդ դրամ