OIL:  BRENT - 62.72+0.00% WTI - 56.55+0.00%
COMEX:  GOLD - 1296.50+1.04% SILVER - 17.37+1.58%
COMEX:  PLATINUM - 951.93 +1.59%
LME:  ALUMINIUM - 2095.50-1.32% COPPER - 6770.00-0.41%
LME:  NICKEL - 11520.00-1.12% TIN - 19455.00-0.87%
LME:  LEAD - 2420.00-0.58% ZINC - 3158.50-0.21%
FOREX:  USD/JPY - 112.00-0.09% EUR/GBP - 0.8885-0.43%
FOREX:  EUR/USD - 1.1735-0.47% GBP/USD - 1.3209-0.05%
STOCKS RUS:  MICEX - 2131.91-0.03% RTSI - 1131.44 +0.46%
STOCKS US: DOW JONES - 23358.24-0.43% NASDAQ - 6782.79-0.15%
STOCKS US: S&P 500 - 2578.85 -0.26%
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 22261.76 -0.60% TOPIX - 1759.65 -0.23%
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 29260.31 +0.21% SSEC - 3392.40 +0.28%
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7380.68-0.08% CAC40 - 5319.17-0.32%
STOCKS EUR:  DAX - 12993.73-0.41%
20/11/2017  CBA:  USD - 484.78 AMD -2.00 GBP - 643.45 AMD -1.44
20/11/2017  CBA:  EURO - 571.80 AMD -2.21
20/11/2017  CBA:  GOLD - 20017.93 AMD -14.50 SILVER - 266.29 AMD -0.39
20/11/2017  CBA:  PLATINUM - 14604.12 AMD +33.65
17/05/2016  NASDAQ OMX ARMENIA:   USD/AVG - 477.75 AMD -2.70
Ռալֆ Յիրիկյան. «Չի բացառվում, որ մի օր մենք որոշենք ընդլայնվել ֆիքսված ծառայությունների շուկայում»
18/04/2017 21:03

Ռալֆ Յիրիկյան. «Չի բացառվում, որ մի օր մենք որոշենք ընդլայնվել ֆիքսված ծառայությունների շուկայում»

Վերջին ժամանակահատվածում շատ է խոսվում OTT (over-the-top) լուծումների և բջջային կապի օպերատորների միջև խորացող մրցակցության, դրա բացասական հետևանքների և օպերատորների կողմից բիզնես-մոդելների վերանայման մասին: Պարզելու համար, թե Հայաստանի առաջատար բջջային կապի օպերատորն ինչպես է գնահատում ոլորտի ընդհանուր վիճակը և բիզնեսի զարգացման ինչ ուղղություն է ընտրել, «ԲԻԶՆԵՍ 24»-ը զրուցել է ՎիվաՍել-ՄՏՍ ընկերության գլխավոր տնօրեն Ռալֆ Յիրիկյանի հետ:

- Պրն. Յիրիկյան, ինչպիսի՞ն էր 2016թ. հայաստանյան շարժական կապի ոլորտի համար: Որքանո՞վ են OTT հավելվածները ազդում շուկայի զարգացումների վրա:

- Հայաստանի շարժական կապի ոլորտում 2016 թվականին, 2015 թվականի հետ համեմատած, գրանցվել է մոտավորապես 17.7 մլրդ ՀՀ դրամի անկում, ինչը տոկոսային հարաբերությամբ կազմում է շուրջ 15%: Վերջին 3 տարվա կտրվածքով ոլորտի անկումը հասնում է շուրջ 26 մլրդ ՀՀ դրամի: Սա բավականին բացասական միտում է և ունի ինչպես արտաքին շուկայի, այնպես էլ ներքին շուկայի հետ կապված իր պատճառները:  Արտաքին պատճառները դրանք ոլորտի գլոբալ բացասական միտումներն են՝ պայմանավորված, իհարկե, OTT հավելվածներով, որոնք գրավում, զբաղեցնում են սովորական ձայնային ծառայությունների տեղը և կրճատում են ձայնային ծառայություններից ստացվող եկամուտները: Այսօր նման հավելվածները շատ են և բազմազան, և յուրաքանչյուր երկրում հասարակությունն ընտրում, հարմարվում է և սկսում է առավել ակտիվությամբ օգտագործել այս հավելվածներից որևէ մեկը կամ մի քանիսը: Դա կարող է լինել Skype-ը, Viber-ը, WhatsApp-ը կամ մեկ այլ ուրիշ հավելված: Viber-ը, օրինակ, շուրջ 15%-ով նվազեցրել է մեր ընկերության՝ միջազգային զանգերից ստացվող եկամուտները: Սա բավականին մեծ թիվ է, քանի որ մեր ձայնային ծառայություններից ստացվող ընդհանուր եկամուտներում միջազգային զանգերը միջինում կազմում էին 22-23%-ը: OTT հավելվածների վտանգի մասին մենք ահազանգում էինք դեռևս մի քանի տարի առաջ, սակայն չէինք սպասում, որ դա այսքան ագրեսիվ կլինի, իսկ ոլորտի անկումն այսքան մեծ: OTT հավելվածներ առաջարկող ընկերությունները գործում են բջջային կապի օպերատորների շնորհիվ. օպերատորներն իրենց շուկաներում կատարում են ներդրումներ, զարգացնում են իրենց ցանցերը, որպեսզի կարողանան արդյունավետ աշխատել, ապահովել եկամուտ և շարունակել այս գործընթացը, իսկ OTT ընկերություններն օպերատորների ինտերնետ կապի միջոցով մատուցում են անվճար կամ ավելի մատչելի OTT հավելվածներ՝ առանց տվյալ երկրում ներդրումների: Ընդ որում, վնաս պատճառելով օպերատորներին՝ OTT ընկերությունները եկամուտ չեն աշխատում իրենց հավելվածներով, այլ սկսում են ավելացնել օգտատերերի թվաքանակը՝ հետագայում այն վաճառելով: Ինչպես, օրինակ, WhatsApp-ի դեպքում: Կարծում եմ՝ յուրաքանչյուր երկրում կարգավորող մարմինները պետք է ուշադիր լինեն, որպեսզի կարողանան այս դաշտը կարգավորել, քանի որ իրենց պատասխանատվությունն է պաշտպանել երկրում գործող օպերատորներին: Եթե օպերատորները շարունակեն եկամուտների անընդհատ կորուստներ արձանագրել, դա կանդրադառնա ներդրումային քաղաքականության, ներդրումային ռազմավարության վրա, շուկայի ընդհանուր շրջանառության վրա: Անկախ մրցակցությունից՝ եթե օպերատորը գործում է, ստեղծում է շրջանառություն տնտեսությունում, ինքը նպաստում է նաև այլ ենթաոլորտների և ոլորտների զարգացմանը: Եվ եթե օպերատորը գրանցում է բացասական միտումներ և եկամուտների անկում, ապա որպես հետևանք անցում է պահպանողական քայլերի, որպեսզի պաշտպանի իր բիզնեսը: Տնտեսական փոխկապակցվածությամբ պայմանավորված՝ սա բացասաբար է անդրադառնում մյուս ոլորտների և ընդհանուր տնտեսության վրա, շրջանառությունը սեղմվում է, վճարված հարկերը կրճատվում են:

- Հայաստանի պարագայում՝ պետությունն ի”նչ քայլեր կարող է ձեռնարկել, որպեսզի օպերատորները կարողանան հնարավորինս արագ հաղթահարկել  OTT հավելվածների հետ մրցակցության բացասական հետևանքները:

- Մինչև  այսօր հայաստանյան շուկայում գործող օպերատորներն իրենք են փորձել քայլեր ձեռնարկել՝  բաժանորդին գրավելու նպատակով առաջարկելով տարբեր լուծումներ, շուկայում ներկայացնելով նոր ծառայություններ, որպեսզի բաժանորդը հետաքրքրված լինի օպերատորների առաջարկներով: Բայց OTT ընկերություններն էլ ագրեսիվ են, ամեն-ինչ առաջակում են անվճար, ինչն օպերատորները չեն կարող անել: Ճիշտ է, օպերատորները փորձում են տարբեր փաթեթներով առաջարկներ ներկայացնել՝ անվճար րոպեներով, անվճար ինտերնետով և այլն: Մեր ընկերությունն արդեն մի քանի անգամ բարձրացրել է այս հարցը՝ դիմելով կարգավորվող մարմիններին: Մենք գտնում ենք, որ հարցը պետք է կարգավորվի: Չի կարելի այսպես թողնել: Միջազգային ընկերությունների կողմից թողարկվող  OTT հավելվածները  շահագործում են մեր ոլորտի ցանցերը, և մենք դրանից տուժում ենք: Պետք է գտնել հարաբերական ֆորմուլա, որտեղ մեր՝ բջջային կապի օպերատորների ներդրումները պաշտպանված կլինեն, և միաժամանակ, իհարկե, բաժանորդները կշարունակեն օգտվել OTT հավելվածներից:

- Ոլորտի գլոբալ միտումներով պայմանավորված՝ տարբեր երկրներում  օպերատորները վերափոխում են զարգացման ռազմավարություններն ու բիզնես-մոդելները՝ ավանդական ձայնային և տվյալների փոխանցման ծառայություններից շարժվելով դեպի մոբայլ ինտերնետ հարթակում նորագույն թվային ծառայությունների մատուցմանը, որոնք կարող են մրցակցել OTT լուծումների հետ: Ի՞նչ քայլեր է իրականացնում այս ուղղությամբ ՎիվաՍել-ՄՏՍ ընկերությունը:

- Որևէ բիզնես չի կարող շարունակ մնալ նույն մոդելում: Պետք է միշտ պատրաստ լինել ցանկացած մարտահրավերի. փոխել ռազմավարական քաղաքակությունը, վերակառուցել բիզնես մոդելը: Այո, մենք ևս առաջ ենք մղում նոր լուծումներ, առաջարկում ենք նոր փաթեթներ՝ փորձելով մատուցել այն ծառայությունները, ինչ-որ այսօր առաջարկում են OTT հավելվածները և այդ կերպ պաշտպանել մեր բիզնեսը: Մի քանի տարի առաջ ֆինանսական ծառայությունների շուկայում մենք գործարկեցինք և այսօր էլ զարգացնում ենք MobiDram-ը, իսկ վերջերս թողարկեցիք STARTTAB ինտերնետային սակագնային պլանը, որին միանալով՝ մեր բաժանորդները կարող են դիտել 16 հեռուստաալիք՝ SmarTVision հավելվածի միջոցով: Այս տարի մենք նախատեսում ենք նմանատիպ նոր ծառայություններ ներկայացնել շուկայում: Այսօր հայաստանյան շուկայում ինտենետ ծառայությունների մասով կա կտրուկ զարգացում և եկամուտների զգալի աճ: Իհարկե, այդ եկամուտները բացարձակ ցուցանիշով դեռևս փոքր են ձայնային ծառայությունների եկամուտների ցուցանիշից: Եվ քանի դեռ մեր ոլորտը պաշտպանված չէ OTT ընկերությունների հավելվածներից, ձայնային ծառայություններից ստացվող եկամուտը վտանգված է տարիների ընթացքում մաշվելու, կրճատվելու: Եվ այն կանխատեսումները, որ այս տարի կամ հաջորդ տարի մեր ոլորտը կայունանալու է և կրկին աճ ենք ունենալու՝ չեն կարող ճշգրիտ լինել: Ինտերնետի բիզնեսն այսօր Հայաստանում շատ էժան է, և որքան էլ ինտերնետի օգտագործումը մեծանա, եկամուտների տեսանկյունից այն չի կարող բացարձակ ցուցանիշով փոխհատուցելլ այն անկումը, որն առկա է ձայնային ծառայությունների մասով:

- Իսկ ի՞նչ նոր զարգացումներ են սպասվում ոլորտում առաջիկա տարիներին:  

- Այսօրվա անհանգիստ, անկայուն գլոբալ հեռահաղորդակցության ոլորտի տեսանկյունից անկարելի է կանխատեսել, ինչ է լինելու մեր ոլորտում 3-5 տարի հետո: Այս ոլորտը շատ արագ է զարգանում: Յուրաքանչյուր նոր տեխնոլոգիա, նոր միտում  խաղի նոր կանոններ է թելադրում: Պարզապես ոլորտի մասնակիցները պետք է ունենան ճկուն քաղաքականություն՝ բիզնեսը վերակառուցելու, ոլորտի մի հարթակից մյուսը արագ տեղափոխվելու համար: Պետք է մտքում ունենալ բիզնեսի դիվերսիֆիկացիոն մոդել և աշխատել մի քանի ուղղությամբ, որպեսզի հնարավոր լինի ստեղծել եկամուտի այլ աղբյուրներ, պաշտպանել բիզնեսը և արժեք տալ բիզնեսին:

- Հայաստանի հեռահաղորդակցության շուկայում մրցակցությունն ի՞նչ ուղղությամբ է ընթանում: Ո՞ր ընկերությունն է լինելու առավել շահավետ դիրքում:

- Եթե բոլոր ընկերությունները ճիշտ խաղան, արդար և ողջամիտ խաղան, բոլորն էլ կշահեն: Այս առումով մենք ունենք լավ աշխատող կարգավորող մարմին, որը միշտ աչքը պահում է ոլորտի վրա, որպեսզի լինի արդար միցակցություն, հավասարակշռված, ուսումնասիրված և կարգավորված ոլորտ: Այսօր Հայաստանի հեռահաղորդակցության ոլորտի խաղացողների մոտ մասշտաբները տարբեր են: Մեր մրցակից-ընկերությունների նման մենք ֆիքսված կապի բիզնեսում չկանք, չնայած ֆիքսված ինտերնետ կապի ծառայություններ տրամադրում ենք, պարզապես ոչ այդքան ընդլայնված կամ տարածված: Մենք միշտ քննարկում ենք՝ արդյո՞ք արժե մտնել այս ոլորտ և այն դարձնել մեր ռազմավարության մի մասը, թե ոչ: Չի բացառվում, որ մի օր մենք որոշենք ընդլայնվել այս շուկայում և մրցակցենք նաև ընդլայնված ֆիքսված ծառայությունների մասով:

Beeline Հայաստան - Հեռահաղորդակցական ծառայություններ ձեր բիզնեսի համար:
Լրահոս
Արտարժույթ
10:00 18/11 Առք Վաճառք
AMD / USD 483.50 485.50
AMD / EUR 565.00 569.50
AMD / RUR 8.13 8.20
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
20/11/2017
Դոլար / Դրամ
484.78
-2.00
Եվրո / Դրամ
571.80
-2.21
Ռուբլի / Դրամ
8.19
+0.02
Ֆունտ / Դրամ
643.45
-1.44
ԿԲ Մետաղներ
20/11/2017
դրամ / գրամ
Ոսկի
20017.93
-14.50
Արծաթ
266.29
-0.39
Պլատին
14604.12
+33.65
Forex
10:00 18/11
EUR/USD
1.1735
-0.47%
GBP/USD
1.3209
-0.05%
USD/JPY
112.00
-0.09%
EUR/GBP
0.8885
-0.43%
Նավթ
10:00 18/11
դոլար / բարել
Brent
62.72
+0.00%
Light Sweet
56.55
+0.00%
Comex
10:00 18/11
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1296.50
+1.04%
Արծաթ
17.37
+1.58%
Պլատին
951.93
+1.59%
LME / 3M
10:00 18/11
դոլար / տոննա
Ալյումին
2095.50
-1.32%
Պղինձ
6770.00
-0.41%
Նիկել
11520.00
-1.12%
Անագ
19455.00
-0.87%
Կապար
2420.00
-0.58%
Ցինկ
3158.50
-0.21%
Մոլիբդեն
16000.00
+0.00%
Կոբալտ
61250.00
-0.41%
Ինդեքսներ
10:00 18/11
կետ
Dow Jones
23358.24
-0.43%
S&P 500
2578.85
-0.26%
NASDAQ
6782.79
-0.15%
FTSE
7380.68
-0.08%
CAC 40
5319.17
-0.32%
DAX
12993.73
-0.41%
RTSI
1131.44
+0.46%
Micex
2131.91
-0.03%
Nikkei
22261.76
-0.60%
Topix
1759.65
-0.23%
Hang Seng
29260.31
+0.21%
SSEC
3392.40
+0.28%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
20/11/2017
Վերաֆին.
6.00
+0.00
Լոմբ. ռեպո
7.50
+0.00
Միջ. ներգր.
4.50
+0.00
Մակրոտնտեսական
09/2017
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+5.1%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
1,185.15
+11.9%
Արտ. 1
Արտահանում
1,546.7
+19.1%
Ներմ. 1
Ներմուծում
2,820.8
+23.2%
ՍԳԻ
Սպառողական գների ինդեքս
+0.6%
Մջն. Աշխ. 2
Միջին Աշխատավարձ
189,928
+2.4%
Ծառ. 3
Ծառայությունների Ծավալ
1,041.57
+12.8%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
220,316.6
-6.4%
1 - միլիոն դոլար, 2 - դրամ, 3 - միլիարդ դրամ