OIL:  BRENT - 51.34+0.88% WTI - 48.90+0.45%
COMEX:  GOLD - 1263.90-0.48% SILVER - 16.52-1.20%
COMEX:  PLATINUM - 925.30 -0.77%
LME:  ALUMINIUM - 1944.00+0.54% COPPER - 6356.00+1.36%
LME:  NICKEL - 10155.00+1.96% TIN - 20630.00+1.38%
LME:  LEAD - 2324.00+0.74% ZINC - 2811.00+0.04%
FOREX:  USD/JPY - 111.08+0.17% EUR/GBP - 0.89342-0.05%
FOREX:  EUR/USD - 1.1685-0.60% GBP/USD - 1.3079-0.55%
STOCKS RUS:  MICEX - 1945.12+0.62% RTSI - 1030.73 +1.00%
STOCKS US: DOW JONES - 21796.55+0.39% NASDAQ - 6382.19-0.63%
STOCKS US: S&P 500 - 2475.42 -0.10%
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 20079.64 +0.15% TOPIX - 1626.84 +0.37%
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 27131.17 +0.71% SSEC - 3249.78 +0.06%
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7443.01-0.12% CAC40 - 5186.95-0.06%
STOCKS EUR:  DAX - 12212.04-0.76%
27/07/2017  CBA:  USD - 478.73 AMD -0.03 GBP - 629.19 AMD +5.94
27/07/2017  CBA:  EURO - 561.07 AMD +4.18
27/07/2017  CBA:  GOLD - 19210.16 AMD -98.18 SILVER - 251.96 AMD +0.91
27/07/2017  CBA:  PLATINUM - 14160.2 AMD -93.25
17/05/2016  NASDAQ OMX ARMENIA:   USD/AVG - 477.75 AMD -2.70
Ռալֆ Յիրիկյան. «Չի բացառվում, որ մի օր մենք որոշենք ընդլայնվել ֆիքսված ծառայությունների շուկայում»
18/04/2017 21:03

Ռալֆ Յիրիկյան. «Չի բացառվում, որ մի օր մենք որոշենք ընդլայնվել ֆիքսված ծառայությունների շուկայում»

Վերջին ժամանակահատվածում շատ է խոսվում OTT (over-the-top) լուծումների և բջջային կապի օպերատորների միջև խորացող մրցակցության, դրա բացասական հետևանքների և օպերատորների կողմից բիզնես-մոդելների վերանայման մասին: Պարզելու համար, թե Հայաստանի առաջատար բջջային կապի օպերատորն ինչպես է գնահատում ոլորտի ընդհանուր վիճակը և բիզնեսի զարգացման ինչ ուղղություն է ընտրել, «ԲԻԶՆԵՍ 24»-ը զրուցել է ՎիվաՍել-ՄՏՍ ընկերության գլխավոր տնօրեն Ռալֆ Յիրիկյանի հետ:

- Պրն. Յիրիկյան, ինչպիսի՞ն էր 2016թ. հայաստանյան շարժական կապի ոլորտի համար: Որքանո՞վ են OTT հավելվածները ազդում շուկայի զարգացումների վրա:

- Հայաստանի շարժական կապի ոլորտում 2016 թվականին, 2015 թվականի հետ համեմատած, գրանցվել է մոտավորապես 17.7 մլրդ ՀՀ դրամի անկում, ինչը տոկոսային հարաբերությամբ կազմում է շուրջ 15%: Վերջին 3 տարվա կտրվածքով ոլորտի անկումը հասնում է շուրջ 26 մլրդ ՀՀ դրամի: Սա բավականին բացասական միտում է և ունի ինչպես արտաքին շուկայի, այնպես էլ ներքին շուկայի հետ կապված իր պատճառները:  Արտաքին պատճառները դրանք ոլորտի գլոբալ բացասական միտումներն են՝ պայմանավորված, իհարկե, OTT հավելվածներով, որոնք գրավում, զբաղեցնում են սովորական ձայնային ծառայությունների տեղը և կրճատում են ձայնային ծառայություններից ստացվող եկամուտները: Այսօր նման հավելվածները շատ են և բազմազան, և յուրաքանչյուր երկրում հասարակությունն ընտրում, հարմարվում է և սկսում է առավել ակտիվությամբ օգտագործել այս հավելվածներից որևէ մեկը կամ մի քանիսը: Դա կարող է լինել Skype-ը, Viber-ը, WhatsApp-ը կամ մեկ այլ ուրիշ հավելված: Viber-ը, օրինակ, շուրջ 15%-ով նվազեցրել է մեր ընկերության՝ միջազգային զանգերից ստացվող եկամուտները: Սա բավականին մեծ թիվ է, քանի որ մեր ձայնային ծառայություններից ստացվող ընդհանուր եկամուտներում միջազգային զանգերը միջինում կազմում էին 22-23%-ը: OTT հավելվածների վտանգի մասին մենք ահազանգում էինք դեռևս մի քանի տարի առաջ, սակայն չէինք սպասում, որ դա այսքան ագրեսիվ կլինի, իսկ ոլորտի անկումն այսքան մեծ: OTT հավելվածներ առաջարկող ընկերությունները գործում են բջջային կապի օպերատորների շնորհիվ. օպերատորներն իրենց շուկաներում կատարում են ներդրումներ, զարգացնում են իրենց ցանցերը, որպեսզի կարողանան արդյունավետ աշխատել, ապահովել եկամուտ և շարունակել այս գործընթացը, իսկ OTT ընկերություններն օպերատորների ինտերնետ կապի միջոցով մատուցում են անվճար կամ ավելի մատչելի OTT հավելվածներ՝ առանց տվյալ երկրում ներդրումների: Ընդ որում, վնաս պատճառելով օպերատորներին՝ OTT ընկերությունները եկամուտ չեն աշխատում իրենց հավելվածներով, այլ սկսում են ավելացնել օգտատերերի թվաքանակը՝ հետագայում այն վաճառելով: Ինչպես, օրինակ, WhatsApp-ի դեպքում: Կարծում եմ՝ յուրաքանչյուր երկրում կարգավորող մարմինները պետք է ուշադիր լինեն, որպեսզի կարողանան այս դաշտը կարգավորել, քանի որ իրենց պատասխանատվությունն է պաշտպանել երկրում գործող օպերատորներին: Եթե օպերատորները շարունակեն եկամուտների անընդհատ կորուստներ արձանագրել, դա կանդրադառնա ներդրումային քաղաքականության, ներդրումային ռազմավարության վրա, շուկայի ընդհանուր շրջանառության վրա: Անկախ մրցակցությունից՝ եթե օպերատորը գործում է, ստեղծում է շրջանառություն տնտեսությունում, ինքը նպաստում է նաև այլ ենթաոլորտների և ոլորտների զարգացմանը: Եվ եթե օպերատորը գրանցում է բացասական միտումներ և եկամուտների անկում, ապա որպես հետևանք անցում է պահպանողական քայլերի, որպեսզի պաշտպանի իր բիզնեսը: Տնտեսական փոխկապակցվածությամբ պայմանավորված՝ սա բացասաբար է անդրադառնում մյուս ոլորտների և ընդհանուր տնտեսության վրա, շրջանառությունը սեղմվում է, վճարված հարկերը կրճատվում են:

- Հայաստանի պարագայում՝ պետությունն ի”նչ քայլեր կարող է ձեռնարկել, որպեսզի օպերատորները կարողանան հնարավորինս արագ հաղթահարկել  OTT հավելվածների հետ մրցակցության բացասական հետևանքները:

- Մինչև  այսօր հայաստանյան շուկայում գործող օպերատորներն իրենք են փորձել քայլեր ձեռնարկել՝  բաժանորդին գրավելու նպատակով առաջարկելով տարբեր լուծումներ, շուկայում ներկայացնելով նոր ծառայություններ, որպեսզի բաժանորդը հետաքրքրված լինի օպերատորների առաջարկներով: Բայց OTT ընկերություններն էլ ագրեսիվ են, ամեն-ինչ առաջակում են անվճար, ինչն օպերատորները չեն կարող անել: Ճիշտ է, օպերատորները փորձում են տարբեր փաթեթներով առաջարկներ ներկայացնել՝ անվճար րոպեներով, անվճար ինտերնետով և այլն: Մեր ընկերությունն արդեն մի քանի անգամ բարձրացրել է այս հարցը՝ դիմելով կարգավորվող մարմիններին: Մենք գտնում ենք, որ հարցը պետք է կարգավորվի: Չի կարելի այսպես թողնել: Միջազգային ընկերությունների կողմից թողարկվող  OTT հավելվածները  շահագործում են մեր ոլորտի ցանցերը, և մենք դրանից տուժում ենք: Պետք է գտնել հարաբերական ֆորմուլա, որտեղ մեր՝ բջջային կապի օպերատորների ներդրումները պաշտպանված կլինեն, և միաժամանակ, իհարկե, բաժանորդները կշարունակեն օգտվել OTT հավելվածներից:

- Ոլորտի գլոբալ միտումներով պայմանավորված՝ տարբեր երկրներում  օպերատորները վերափոխում են զարգացման ռազմավարություններն ու բիզնես-մոդելները՝ ավանդական ձայնային և տվյալների փոխանցման ծառայություններից շարժվելով դեպի մոբայլ ինտերնետ հարթակում նորագույն թվային ծառայությունների մատուցմանը, որոնք կարող են մրցակցել OTT լուծումների հետ: Ի՞նչ քայլեր է իրականացնում այս ուղղությամբ ՎիվաՍել-ՄՏՍ ընկերությունը:

- Որևէ բիզնես չի կարող շարունակ մնալ նույն մոդելում: Պետք է միշտ պատրաստ լինել ցանկացած մարտահրավերի. փոխել ռազմավարական քաղաքակությունը, վերակառուցել բիզնես մոդելը: Այո, մենք ևս առաջ ենք մղում նոր լուծումներ, առաջարկում ենք նոր փաթեթներ՝ փորձելով մատուցել այն ծառայությունները, ինչ-որ այսօր առաջարկում են OTT հավելվածները և այդ կերպ պաշտպանել մեր բիզնեսը: Մի քանի տարի առաջ ֆինանսական ծառայությունների շուկայում մենք գործարկեցինք և այսօր էլ զարգացնում ենք MobiDram-ը, իսկ վերջերս թողարկեցիք STARTTAB ինտերնետային սակագնային պլանը, որին միանալով՝ մեր բաժանորդները կարող են դիտել 16 հեռուստաալիք՝ SmarTVision հավելվածի միջոցով: Այս տարի մենք նախատեսում ենք նմանատիպ նոր ծառայություններ ներկայացնել շուկայում: Այսօր հայաստանյան շուկայում ինտենետ ծառայությունների մասով կա կտրուկ զարգացում և եկամուտների զգալի աճ: Իհարկե, այդ եկամուտները բացարձակ ցուցանիշով դեռևս փոքր են ձայնային ծառայությունների եկամուտների ցուցանիշից: Եվ քանի դեռ մեր ոլորտը պաշտպանված չէ OTT ընկերությունների հավելվածներից, ձայնային ծառայություններից ստացվող եկամուտը վտանգված է տարիների ընթացքում մաշվելու, կրճատվելու: Եվ այն կանխատեսումները, որ այս տարի կամ հաջորդ տարի մեր ոլորտը կայունանալու է և կրկին աճ ենք ունենալու՝ չեն կարող ճշգրիտ լինել: Ինտերնետի բիզնեսն այսօր Հայաստանում շատ էժան է, և որքան էլ ինտերնետի օգտագործումը մեծանա, եկամուտների տեսանկյունից այն չի կարող բացարձակ ցուցանիշով փոխհատուցելլ այն անկումը, որն առկա է ձայնային ծառայությունների մասով:

- Իսկ ի՞նչ նոր զարգացումներ են սպասվում ոլորտում առաջիկա տարիներին:  

- Այսօրվա անհանգիստ, անկայուն գլոբալ հեռահաղորդակցության ոլորտի տեսանկյունից անկարելի է կանխատեսել, ինչ է լինելու մեր ոլորտում 3-5 տարի հետո: Այս ոլորտը շատ արագ է զարգանում: Յուրաքանչյուր նոր տեխնոլոգիա, նոր միտում  խաղի նոր կանոններ է թելադրում: Պարզապես ոլորտի մասնակիցները պետք է ունենան ճկուն քաղաքականություն՝ բիզնեսը վերակառուցելու, ոլորտի մի հարթակից մյուսը արագ տեղափոխվելու համար: Պետք է մտքում ունենալ բիզնեսի դիվերսիֆիկացիոն մոդել և աշխատել մի քանի ուղղությամբ, որպեսզի հնարավոր լինի ստեղծել եկամուտի այլ աղբյուրներ, պաշտպանել բիզնեսը և արժեք տալ բիզնեսին:

- Հայաստանի հեռահաղորդակցության շուկայում մրցակցությունն ի՞նչ ուղղությամբ է ընթանում: Ո՞ր ընկերությունն է լինելու առավել շահավետ դիրքում:

- Եթե բոլոր ընկերությունները ճիշտ խաղան, արդար և ողջամիտ խաղան, բոլորն էլ կշահեն: Այս առումով մենք ունենք լավ աշխատող կարգավորող մարմին, որը միշտ աչքը պահում է ոլորտի վրա, որպեսզի լինի արդար միցակցություն, հավասարակշռված, ուսումնասիրված և կարգավորված ոլորտ: Այսօր Հայաստանի հեռահաղորդակցության ոլորտի խաղացողների մոտ մասշտաբները տարբեր են: Մեր մրցակից-ընկերությունների նման մենք ֆիքսված կապի բիզնեսում չկանք, չնայած ֆիքսված ինտերնետ կապի ծառայություններ տրամադրում ենք, պարզապես ոչ այդքան ընդլայնված կամ տարածված: Մենք միշտ քննարկում ենք՝ արդյո՞ք արժե մտնել այս ոլորտ և այն դարձնել մեր ռազմավարության մի մասը, թե ոչ: Չի բացառվում, որ մի օր մենք որոշենք ընդլայնվել այս շուկայում և մրցակցենք նաև ընդլայնված ֆիքսված ծառայությունների մասով:

Ucom - Լայնաշերտ ինտերնետ սկսած 6000 դրամից:
Լրահոս
Արդշինբանկ
08:28 28/07 Առք Վաճառք
AMD / USD 477.50 480.00
AMD / EUR 555.00 565.00
AMD / RUR 7.93 8.18
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
27/07/2017
Դոլար / Դրամ
478.73
-0.03
Եվրո / Դրամ
561.07
+4.18
Ռուբլի / Դրամ
8.06
+0.07
Ֆունտ / Դրամ
629.19
+5.94
ԿԲ Մետաղներ
27/07/2017
դրամ / գրամ
Ոսկի
19210.16
-98.18
Արծաթ
251.96
+0.91
Պլատին
14160.2
-93.25
Forex
08:28 28/07
EUR/USD
1.1685
-0.60%
GBP/USD
1.3079
-0.55%
USD/JPY
111.08
+0.17%
EUR/GBP
0.89342
-0.05%
Նավթ
08:28 28/07
դոլար / բարել
Brent
51.34
+0.88%
Light Sweet
48.90
+0.45%
Comex
08:28 28/07
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1263.90
-0.48%
Արծաթ
16.52
-1.20%
Պլատին
925.30
-0.77%
LME / 3M
08:28 28/07
դոլար / տոննա
Ալյումին
1944.00
+0.54%
Պղինձ
6356.00
+1.36%
Նիկել
10155.00
+1.96%
Անագ
20630.00
+1.38%
Կապար
2324.00
+0.74%
Ցինկ
2811.00
+0.04%
Մոլիբդեն
16000.00
+0.00%
Կոբալտ
56500.00
+0.00%
Ինդեքսներ
08:28 28/07
կետ
Dow Jones
21796.55
+0.39%
S&P 500
2475.42
-0.10%
NASDAQ
6382.19
-0.63%
FTSE
7443.01
-0.12%
CAC 40
5186.95
-0.06%
DAX
12212.04
-0.76%
RTSI
1030.73
+1.00%
Micex
1945.12
+0.62%
Nikkei
20079.64
+0.15%
Topix
1626.84
+0.37%
Hang Seng
27131.17
+0.71%
SSEC
3249.78
+0.06%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
27/07/2017
Վերաֆին.
6.00
+0.00
Լոմբ. ռեպո
7.50
+0.00
Միջ. ներգր.
4.50
+0.00
Մակրոտնտեսական
06/2017
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+6.1%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
760.360
+12.4%
Արտ. 1
Արտահանում
993.9
+21.0%
Ներմ. 1
Ներմուծում
1,821.2
+25.8%
ՍԳԻ
Սպառողական գների ինդեքս
+0.5%
Մջն. Աշխ. 2
Միջին Աշխատավարձ
187,322
+1.9%
Ծառ. 3
Ծառայությունների Ծավալ
648,719
+10.9%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
111,705
-10.0%
1 - միլիոն դոլար, 2 - դրամ, 3 - միլիարդ դրամ