OIL:  BRENT - 51.86-0.19% WTI - 49.47-0.30%
COMEX:  GOLD - 1275.20-1.08% SILVER - 17.960+0.13%
COMEX:  PLATINUM - 960.78 -1.19%
LME:  ALUMINIUM - 1939.50-0.15% COPPER - 5633.00-0.21%
LME:  NICKEL - 9460.00+0.32% TIN - 19900.00+0.00%
LME:  LEAD - 2141.00-0.88% ZINC - 2605.00-0.65%
FOREX:  USD/JPY - 110.16+0.13% EUR/GBP - 0.84960+0.18%
FOREX:  EUR/USD - 1.0863+0.19% GBP/USD - 1.2785-0.02%
STOCKS RUS:  MICEX - 1944.72+0.65% RTSI - 1081.05 -0.21%
STOCKS US: DOW JONES - 20547.76-0.15% NASDAQ - 5910.52-0.11%
STOCKS US: S&P 500 - 2348.69 -0.30%
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 18875.88 +1.37% TOPIX - 1503.19 +0.98%
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 24139.48 +0.41% SSEC - 3129.531 -1.37%
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7114.55-0.06% CAC40 - 5059.20-0.37%
STOCKS EUR:  DAX - 12048.57+0.18%
21/04/2017  CBA:  USD - 484.51 AMD -0.37 GBP - 619.83 AMD -1.98
21/04/2017  CBA:  EURO - 518.72 AMD -3.16
21/04/2017  CBA:  GOLD - 19971.73 AMD +32.30 SILVER - 283.35 AMD -0.69
21/04/2017  CBA:  PLATINUM - 15203.5 AMD -58.38
17/05/2016  NASDAQ OMX ARMENIA:   USD/AVG - 477.75 AMD -2.70
Ռալֆ Յիրիկյան. «Չի բացառվում, որ մի օր մենք որոշենք ընդլայնվել ֆիքսված ծառայությունների շուկայում»
18/04/2017 21:03

Ռալֆ Յիրիկյան. «Չի բացառվում, որ մի օր մենք որոշենք ընդլայնվել ֆիքսված ծառայությունների շուկայում»

Վերջին ժամանակահատվածում շատ է խոսվում OTT (over-the-top) լուծումների և բջջային կապի օպերատորների միջև խորացող մրցակցության, դրա բացասական հետևանքների և օպերատորների կողմից բիզնես-մոդելների վերանայման մասին: Պարզելու համար, թե Հայաստանի առաջատար բջջային կապի օպերատորն ինչպես է գնահատում ոլորտի ընդհանուր վիճակը և բիզնեսի զարգացման ինչ ուղղություն է ընտրել, «ԲԻԶՆԵՍ 24»-ը զրուցել է ՎիվաՍել-ՄՏՍ ընկերության գլխավոր տնօրեն Ռալֆ Յիրիկյանի հետ:

- Պրն. Յիրիկյան, ինչպիսի՞ն էր 2016թ. հայաստանյան շարժական կապի ոլորտի համար: Որքանո՞վ են OTT հավելվածները ազդում շուկայի զարգացումների վրա:

- Հայաստանի շարժական կապի ոլորտում 2016 թվականին, 2015 թվականի հետ համեմատած, գրանցվել է մոտավորապես 17.7 մլրդ ՀՀ դրամի անկում, ինչը տոկոսային հարաբերությամբ կազմում է շուրջ 15%: Վերջին 3 տարվա կտրվածքով ոլորտի անկումը հասնում է շուրջ 26 մլրդ ՀՀ դրամի: Սա բավականին բացասական միտում է և ունի ինչպես արտաքին շուկայի, այնպես էլ ներքին շուկայի հետ կապված իր պատճառները:  Արտաքին պատճառները դրանք ոլորտի գլոբալ բացասական միտումներն են՝ պայմանավորված, իհարկե, OTT հավելվածներով, որոնք գրավում, զբաղեցնում են սովորական ձայնային ծառայությունների տեղը և կրճատում են ձայնային ծառայություններից ստացվող եկամուտները: Այսօր նման հավելվածները շատ են և բազմազան, և յուրաքանչյուր երկրում հասարակությունն ընտրում, հարմարվում է և սկսում է առավել ակտիվությամբ օգտագործել այս հավելվածներից որևէ մեկը կամ մի քանիսը: Դա կարող է լինել Skype-ը, Viber-ը, WhatsApp-ը կամ մեկ այլ ուրիշ հավելված: Viber-ը, օրինակ, շուրջ 15%-ով նվազեցրել է մեր ընկերության՝ միջազգային զանգերից ստացվող եկամուտները: Սա բավականին մեծ թիվ է, քանի որ մեր ձայնային ծառայություններից ստացվող ընդհանուր եկամուտներում միջազգային զանգերը միջինում կազմում էին 22-23%-ը: OTT հավելվածների վտանգի մասին մենք ահազանգում էինք դեռևս մի քանի տարի առաջ, սակայն չէինք սպասում, որ դա այսքան ագրեսիվ կլինի, իսկ ոլորտի անկումն այսքան մեծ: OTT հավելվածներ առաջարկող ընկերությունները գործում են բջջային կապի օպերատորների շնորհիվ. օպերատորներն իրենց շուկաներում կատարում են ներդրումներ, զարգացնում են իրենց ցանցերը, որպեսզի կարողանան արդյունավետ աշխատել, ապահովել եկամուտ և շարունակել այս գործընթացը, իսկ OTT ընկերություններն օպերատորների ինտերնետ կապի միջոցով մատուցում են անվճար կամ ավելի մատչելի OTT հավելվածներ՝ առանց տվյալ երկրում ներդրումների: Ընդ որում, վնաս պատճառելով օպերատորներին՝ OTT ընկերությունները եկամուտ չեն աշխատում իրենց հավելվածներով, այլ սկսում են ավելացնել օգտատերերի թվաքանակը՝ հետագայում այն վաճառելով: Ինչպես, օրինակ, WhatsApp-ի դեպքում: Կարծում եմ՝ յուրաքանչյուր երկրում կարգավորող մարմինները պետք է ուշադիր լինեն, որպեսզի կարողանան այս դաշտը կարգավորել, քանի որ իրենց պատասխանատվությունն է պաշտպանել երկրում գործող օպերատորներին: Եթե օպերատորները շարունակեն եկամուտների անընդհատ կորուստներ արձանագրել, դա կանդրադառնա ներդրումային քաղաքականության, ներդրումային ռազմավարության վրա, շուկայի ընդհանուր շրջանառության վրա: Անկախ մրցակցությունից՝ եթե օպերատորը գործում է, ստեղծում է շրջանառություն տնտեսությունում, ինքը նպաստում է նաև այլ ենթաոլորտների և ոլորտների զարգացմանը: Եվ եթե օպերատորը գրանցում է բացասական միտումներ և եկամուտների անկում, ապա որպես հետևանք անցում է պահպանողական քայլերի, որպեսզի պաշտպանի իր բիզնեսը: Տնտեսական փոխկապակցվածությամբ պայմանավորված՝ սա բացասաբար է անդրադառնում մյուս ոլորտների և ընդհանուր տնտեսության վրա, շրջանառությունը սեղմվում է, վճարված հարկերը կրճատվում են:

- Հայաստանի պարագայում՝ պետությունն ի”նչ քայլեր կարող է ձեռնարկել, որպեսզի օպերատորները կարողանան հնարավորինս արագ հաղթահարկել  OTT հավելվածների հետ մրցակցության բացասական հետևանքները:

- Մինչև  այսօր հայաստանյան շուկայում գործող օպերատորներն իրենք են փորձել քայլեր ձեռնարկել՝  բաժանորդին գրավելու նպատակով առաջարկելով տարբեր լուծումներ, շուկայում ներկայացնելով նոր ծառայություններ, որպեսզի բաժանորդը հետաքրքրված լինի օպերատորների առաջարկներով: Բայց OTT ընկերություններն էլ ագրեսիվ են, ամեն-ինչ առաջակում են անվճար, ինչն օպերատորները չեն կարող անել: Ճիշտ է, օպերատորները փորձում են տարբեր փաթեթներով առաջարկներ ներկայացնել՝ անվճար րոպեներով, անվճար ինտերնետով և այլն: Մեր ընկերությունն արդեն մի քանի անգամ բարձրացրել է այս հարցը՝ դիմելով կարգավորվող մարմիններին: Մենք գտնում ենք, որ հարցը պետք է կարգավորվի: Չի կարելի այսպես թողնել: Միջազգային ընկերությունների կողմից թողարկվող  OTT հավելվածները  շահագործում են մեր ոլորտի ցանցերը, և մենք դրանից տուժում ենք: Պետք է գտնել հարաբերական ֆորմուլա, որտեղ մեր՝ բջջային կապի օպերատորների ներդրումները պաշտպանված կլինեն, և միաժամանակ, իհարկե, բաժանորդները կշարունակեն օգտվել OTT հավելվածներից:

- Ոլորտի գլոբալ միտումներով պայմանավորված՝ տարբեր երկրներում  օպերատորները վերափոխում են զարգացման ռազմավարություններն ու բիզնես-մոդելները՝ ավանդական ձայնային և տվյալների փոխանցման ծառայություններից շարժվելով դեպի մոբայլ ինտերնետ հարթակում նորագույն թվային ծառայությունների մատուցմանը, որոնք կարող են մրցակցել OTT լուծումների հետ: Ի՞նչ քայլեր է իրականացնում այս ուղղությամբ ՎիվաՍել-ՄՏՍ ընկերությունը:

- Որևէ բիզնես չի կարող շարունակ մնալ նույն մոդելում: Պետք է միշտ պատրաստ լինել ցանկացած մարտահրավերի. փոխել ռազմավարական քաղաքակությունը, վերակառուցել բիզնես մոդելը: Այո, մենք ևս առաջ ենք մղում նոր լուծումներ, առաջարկում ենք նոր փաթեթներ՝ փորձելով մատուցել այն ծառայությունները, ինչ-որ այսօր առաջարկում են OTT հավելվածները և այդ կերպ պաշտպանել մեր բիզնեսը: Մի քանի տարի առաջ ֆինանսական ծառայությունների շուկայում մենք գործարկեցինք և այսօր էլ զարգացնում ենք MobiDram-ը, իսկ վերջերս թողարկեցիք STARTTAB ինտերնետային սակագնային պլանը, որին միանալով՝ մեր բաժանորդները կարող են դիտել 16 հեռուստաալիք՝ SmarTVision հավելվածի միջոցով: Այս տարի մենք նախատեսում ենք նմանատիպ նոր ծառայություններ ներկայացնել շուկայում: Այսօր հայաստանյան շուկայում ինտենետ ծառայությունների մասով կա կտրուկ զարգացում և եկամուտների զգալի աճ: Իհարկե, այդ եկամուտները բացարձակ ցուցանիշով դեռևս փոքր են ձայնային ծառայությունների եկամուտների ցուցանիշից: Եվ քանի դեռ մեր ոլորտը պաշտպանված չէ OTT ընկերությունների հավելվածներից, ձայնային ծառայություններից ստացվող եկամուտը վտանգված է տարիների ընթացքում մաշվելու, կրճատվելու: Եվ այն կանխատեսումները, որ այս տարի կամ հաջորդ տարի մեր ոլորտը կայունանալու է և կրկին աճ ենք ունենալու՝ չեն կարող ճշգրիտ լինել: Ինտերնետի բիզնեսն այսօր Հայաստանում շատ էժան է, և որքան էլ ինտերնետի օգտագործումը մեծանա, եկամուտների տեսանկյունից այն չի կարող բացարձակ ցուցանիշով փոխհատուցելլ այն անկումը, որն առկա է ձայնային ծառայությունների մասով:

- Իսկ ի՞նչ նոր զարգացումներ են սպասվում ոլորտում առաջիկա տարիներին:  

- Այսօրվա անհանգիստ, անկայուն գլոբալ հեռահաղորդակցության ոլորտի տեսանկյունից անկարելի է կանխատեսել, ինչ է լինելու մեր ոլորտում 3-5 տարի հետո: Այս ոլորտը շատ արագ է զարգանում: Յուրաքանչյուր նոր տեխնոլոգիա, նոր միտում  խաղի նոր կանոններ է թելադրում: Պարզապես ոլորտի մասնակիցները պետք է ունենան ճկուն քաղաքականություն՝ բիզնեսը վերակառուցելու, ոլորտի մի հարթակից մյուսը արագ տեղափոխվելու համար: Պետք է մտքում ունենալ բիզնեսի դիվերսիֆիկացիոն մոդել և աշխատել մի քանի ուղղությամբ, որպեսզի հնարավոր լինի ստեղծել եկամուտի այլ աղբյուրներ, պաշտպանել բիզնեսը և արժեք տալ բիզնեսին:

- Հայաստանի հեռահաղորդակցության շուկայում մրցակցությունն ի՞նչ ուղղությամբ է ընթանում: Ո՞ր ընկերությունն է լինելու առավել շահավետ դիրքում:

- Եթե բոլոր ընկերությունները ճիշտ խաղան, արդար և ողջամիտ խաղան, բոլորն էլ կշահեն: Այս առումով մենք ունենք լավ աշխատող կարգավորող մարմին, որը միշտ աչքը պահում է ոլորտի վրա, որպեսզի լինի արդար միցակցություն, հավասարակշռված, ուսումնասիրված և կարգավորված ոլորտ: Այսօր Հայաստանի հեռահաղորդակցության ոլորտի խաղացողների մոտ մասշտաբները տարբեր են: Մեր մրցակից-ընկերությունների նման մենք ֆիքսված կապի բիզնեսում չկանք, չնայած ֆիքսված ինտերնետ կապի ծառայություններ տրամադրում ենք, պարզապես ոչ այդքան ընդլայնված կամ տարածված: Մենք միշտ քննարկում ենք՝ արդյո՞ք արժե մտնել այս ոլորտ և այն դարձնել մեր ռազմավարության մի մասը, թե ոչ: Չի բացառվում, որ մի օր մենք որոշենք ընդլայնվել այս շուկայում և մրցակցենք նաև ընդլայնված ֆիքսված ծառայությունների մասով:

Ucom - Լայնաշերտ ինտերնետ սկսած 6000 դրամից:
Լրահոս
Տարադրամ
08:30 25/04 Առք Վաճառք
AMD / USD 483.50 485.25
AMD / EUR 516.00 521.00
AMD / RUR 8.55 8.63
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
21/04/2017
Դոլար / Դրամ
484.51
-0.37
Եվրո / Դրամ
518.72
-3.16
Ռուբլի / Դրամ
8.61
+0.00
Ֆունտ / Դրամ
619.83
-1.98
ԿԲ Մետաղներ
21/04/2017
դրամ / գրամ
Ոսկի
19971.73
+32.30
Արծաթ
283.35
-0.69
Պլատին
15203.5
-58.38
Forex
08:30 25/04
EUR/USD
1.0863
+0.19%
GBP/USD
1.2785
-0.02%
USD/JPY
110.16
+0.13%
EUR/GBP
0.84960
+0.18%
Նավթ
08:30 25/04
դոլար / բարել
Brent
51.86
-0.19%
Light Sweet
49.47
-0.30%
Comex
08:30 25/04
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1275.20
-1.08%
Արծաթ
17.960
+0.13%
Պլատին
960.78
-1.19%
LME / 3M
08:30 25/04
դոլար / տոննա
Ալյումին
1939.50
-0.15%
Պղինձ
5633.00
-0.21%
Նիկել
9460.00
+0.32%
Անագ
19900.00
+0.00%
Կապար
2141.00
-0.88%
Ցինկ
2605.00
-0.65%
Մոլիբդեն
15250.00
+0.00%
Կոբալտ
55250.00
+0.45%
Ինդեքսներ
08:30 25/04
կետ
Dow Jones
20547.76
-0.15%
S&P 500
2348.69
-0.30%
NASDAQ
5910.52
-0.11%
FTSE
7114.55
-0.06%
CAC 40
5059.20
-0.37%
DAX
12048.57
+0.18%
RTSI
1081.05
-0.21%
Micex
1944.72
+0.65%
Nikkei
18875.88
+1.37%
Topix
1503.19
+0.98%
Hang Seng
24139.48
+0.41%
SSEC
3129.531
-1.37%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
21/04/2017
Վերաֆին.
6.00
+0.00
Լոմբ. ռեպո
7.50
+0.00
Միջ. ներգր.
4.50
+0.00
Մակրոտնտեսական
03/2017
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+6.6%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
361.8178
+16.1%
Արտ. 1
Արտահանում
443.1
+16.50%
Ներմ. 1
Ներմուծում
803.7
+17.9%
ՍԳԻ
Սպառողական գների ինդեքս
-0.3%
Մջն. Աշխ. 2
Միջին Աշխատավարձ
183,643
+1.1%
Ծառ. 3
Ծառայությունների Ծավալ
301.9451
+10.00%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
35.7726
-13.60%
1 - միլիոն դոլար, 2 - դրամ, 3 - միլիարդ դրամ