Ֆինանսական

USD BUY - 393.00+0.00 USD SELL - 396.00+0.00
EUR BUY - 403.00-0.50 EUR SELL - 411.00-2.00
OIL:  BRENT - 81.56-2.48 WTI - 74.41-2.80
COMEX:  GOLD - 1751.90-0.18 SILVER - 21.30-0.84
COMEX:  PLATINUM - 990.20+0.06
LME:  ALUMINIUM - 2362.50-0.21 COPPER - 8008.00-0.41
LME:  NICKEL - 25416.00-2.62 TIN - 22231.00-0.03
LME:  LEAD - 2117.00-0.61 ZINC - 2920.50+0.09
FOREX:  USD/JPY - 138.04-0.76 EUR/GBP - 1.0378-0.16
FOREX:  EUR/USD - 1.0378-0.16 GBP/USD - 1.2071-0.18
STOCKS RUS:  RTSI - 1141.07-0.45
STOCKS US: DOW JONES - 34347.03+0.45 NASDAQ - 11226.36-0.52
STOCKS US: S&P 500 - 4026.12-0.03
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 28162.83-0.42 TOPIX - 2004.31-0.68
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 17297.94-1.57 SSEC - 3078.55-0.75
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7486.67+0.27 CAC40 - 6712.48+0.08
STOCKS EUR:  DAX - 14541.38+0.01
28/11/2022  CBA:  USD - 395.92+0.87 GBP - 478.43+0.26
28/11/2022  CBA:  EURO - 414.65+3.36
28/11/2022  CBA:  GOLD - 22299.51+3.91 SILVER - 271.58-2.26
engрус
Նոյեմբեր, 2022
November 2022
M T W T F S S
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930  
Հայկ Մնացականյան. Գնաճի զսպում և արժույթի արժևորում. կարճաժամկետ լուծումները երկար չեն կարող գործել
21/07/2021 21:02

Հայկ Մնացականյան. Գնաճի զսպում և արժույթի արժևորում. կարճաժամկետ լուծումները երկար չեն կարող գործել

Ըստ Կենտրոնական բանկի ներկայացրած վերջին տվյալների՝ գնաճն այսօր կազմում է 6.5 %, իսկ ՀՀ-ում որպես գնաճի նպատակային թիրախ սահմանվել է 4 %-ը: Այսինքն, գնաճն այսօր գերազանցում է սահմանված նշաձողը:

Հասարակությանն իրազեկելու համար պարզաբանենք, որ գնաճը ոչ թե բոլոր ապրանքատեսակների գների աճն է, այլ սպառողական զամբյուղում ներառված ապրանքների գների միջին աճն է, իսկ ՀՀ սպառողական զամբյուղում այսօր ներառված են 450 անուն ապրանքատեսակ և ծառայություններ, որոնք բաժանված են խմբերի. պարենային ապրանքների կշիռը սպառողական զամբյուղում կազմում է մոտավորապես 46 %, ոչ պարենային ապրանքներինը՝ մոտ 22 %, իսկ ծառայություններինը՝ շուրջ 32 %:

Կա՞ արդյոք անարդարություն գնաճի միջինացված ցուցանիշի մեջ:

Իհարկե, կա, քանի որ եթե պարենային ապրանքների գներն աճում են, իսկ ոչ պարենային ապրանքներինը և ծառայություններինը՝ նվազում, ապա ստանում ենք միջինացված մի թիվ, բայց սպառողների մի մեծ մասի, կենսաթոշակառուների և հասարակության այլ խոցելի խմբերի համար պարենային ապրանքների գներն ավելի կարևոր են, առավել ևս ՀՀ-ում, որտեղ աղքատության մակարդակը մոտ 28 % է, իսկ գործազրկության մակարդակն էլ հասնում է գրեթե երկու տասնյակի:

2021 թ. մայիսին անցյալ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ սպառման ապրանքների միջին գնաճը եղել է 8 %, սննդամթերք, խմիչք, ծխախոտ՝ 7.6 %, իսկ ոչ պարենային ապրանքների միջին գնաճը՝ 9 %: Համեմատության համար էլ եթե նշենք, որ Եվրամիության երկրներում միջին գնաճը 2 %-է, ապա պարզ է, որ Հայաստանի դեպքում 6.5 % գնաճը բավականին բարձր է:

Արձանագրենք, որ Կենտրոնական բանկի հիմնական նպատակը գների կայունության ապահովումն է, որը բառացիորեն չի նշանակում անփոփոխ գներ, այլ նշանակում է գների սահուն և կայուն աճ: Հետևաբար ԿԲ-ն իրականացնում է այնպիսի քաղաքականություն, որ հասնի նշված նպատակին: Փաստացի աժմ ստեղծվել է իրավիճակ, երբ տրված նպատակից 2.5% շեղում ունենք, որը պետք է կարգավորվի:

Իսկ ի՞նչ կապ կա գնաճի և փոխարժեքի միջև.

ԿԲ-ն իր հիմնական նպատակին հասնելու համար արժութային կամ դրամավարկային քաղաքականության գործիքներով հնարավորություն ունի կարգավորելու գնաճի մեծությունը՝ մասամբ ազդելով նաև փոխարժեքի ձևավորմանը:

Քանի որ ՀՀ տնտեսության ոչ արդյունավետ կառուցվածքից ելնելով ներմուծումը մոտ երկու անգամ գերազանցում է արտահանմանը, ապրանքների և ծառայությունների գները էապես կախված են փոխարժեքի մակարդակից:

Այսօր ունենք դրամի արժևորում, որը միայն մասամբ է շուկայական մեխանիզմների արդունքում գրանցվել: Շուկայական գործոններ են օրինակ, տրանսֆերտների աճը, գյուղատնտեսության սեզոնային ակտիվացումը, որոնց հետևանքով արտարժույթ է գալիս Հայաստան: Բայց իհարկե միայն դրանով հետպատերազմյա ծանր վիճակում գտնվող տնտեսությունում  հնարավոր չէ կարգավորել գնաճը:

Ի դեպ, տրանսֆերտները, կարելի է ասել, թմրադեղի ազդեցություն ունեն նորանկախ Հայաստանի տնտեսության զարգացման պատմության մեջ: Խնդիրն այն է, որ երբ տրանսֆերտներն աճում են, մենք արդյունավետորեն չենք աշխատում տնտեսության կառուցվածքային փոփոխության, աշխատատեղերի ստեղծման, սոցիալական խնդիրների լուծման ուղղությամբ: Տրանսֆերտների աճն ունի նաև այլ թաքնված վտանգ. այն վկայում է ՀՀ-ից բնակչության սեզոնային կամ հիմնական արտագաղթի մասին:

Գնաճի խնդրի կարգավորմանը նպաստեց այն, որ ԿԲ-ն վերջերս որոշում կայացրեց բարձրացնել պարտադիր պահուստավորման նորմայի սահմանաչափը ՀՀ դրամով ավանդների համար` սահմանելով այն 4 %, նախկինում 2 %-ի փոխարեն: Արդյունքում  որոշակիորեն սահմանափակվեց  դրամի զանգվածը տնտեսության մեջ: Միևնույն ժամանակ ԿԲ-ն օգտագործեց մեկ այլ գործիք` բարձրացրեց վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը:

Այս երկու ազդակների արդյունքում այսօր ունենք դրամի արժևորում, նպատակը պարզ է. փոխարժեքի միջոցով հնարավորինս զսպել գնաճը:

Բայց ակնհայտ է, որ այս քաղաքականությունը երկար գործել չի կարող, քանի որ այն զսպում է նաև տնտեսության աճը:

Այսինքն, կարճաժամկետ լուծումներով կարելի է պայքարել հետևանքների դեմ, բայց հնարավոր չէ վերացնել պատճառը: Իսկ պատճառը պարզ է. մեր երկրի տնտեսության կառուցվածքն արդյունավետ չէ, այն չի ապահովում զարգացած երկիր դառնալու հեռանկար: Հետևաբար առաջնահերթ խնդիրը տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունն է. անհրաժեշտ է մեկ օր առաջ սկսել հստակ քայլեր իրականացնել արտադրող տնտեսություն ունենալու համար:

Հայկ Մնացականյան, ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետի ֆինանսահաշվային ամբիոնի վարիչ

Ucom - տան ամենաարագ ինտերնետը՝ սկսած 6,500 դրամից:
Արտարժույթ
10:30 28/11 Առք Վաճառք
AMD / USD 393.00 396.00
AMD / EUR 403.00 411.00
AMD / RUR 6.40 6.65
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
28/11/2022
Դոլար / Դրամ
395.92
+0.87
Եվրո / Դրամ
414.65
+3.36
Ռուբլի / Դրամ
6.52
-0.01
Ֆունտ / Դրամ
478.43
+0.26
ԿԲ Մետաղներ
28/11/2022
դրամ / գրամ
22299.51
+3.91
Արծաթ
271.58
-2.26
Կրիպտոարժույթներ
10:30 28/11
BTC/AMD
6,392,154
-2.32%
BTC/USD
16180.62
-2.32%
ETH/USD
1171.25
-3.64%
BCH/USD
107.94
-5.32%
BIT/USD
0.290090
-3.03%
XRP/USD
0.382495
-5.90%
LTC/USD
71.42
-7.89%
BNB/USD
294.47
-5.71%
DOGE/USD
0.094072
+2.45%
ETH/BTC
0.072386155
-1.35%
BCH/BTC
0.006670929
-3.06%
BIT/BTC
0.006670929
-0.73%
XRP/BTC
0.000023639
-3.66%
LTC/BTC
0.004413675
-5.71%
BNB/BTC
0.018198741
-3.46%
DOGE/BTC
0.000005814
+4.89%
Ոսկու հարգեր
28/11/2022
դրամ
999 հարգ
24k
22,299.51
958 հարգ
23k
21,370.36
916 հարգ
22k
20,441.22
720 հարգ
18k
16,724.63
625 հարգ
15k
13,937.19
585 հարգ
14k
13,008.05
500 հարգ
12k
11,149.76
417 հարգ
10k
9,291.46
375 հարգ
9k
8,362.32
FOREX
10:00 28/11
EUR/USD
1.0378
-0.16%
GBP/USD
1.2071
-0.18%
USD/JPY
138.04
-0.76%
EUR/GBP
0.8595
+0.02%
Նավթ
10:00 28/11
դոլար / բարել
Brent
81.56
-2.48%
Light Sweet
74.41
-2.80%
COMEX
10:00 28/11
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1751.90
-0.18%
Արծաթ
21.30
-0.84%
Պլատին
990.20
+0.06%
LME / 3M
10:00 28/11
դոլար / տոննա
Ալյումին
2362.50
-0.21%
Պղինձ
8008.00
-0.41%
Նիկել
25416.00
-2.62%
Անագ
22231.00
-0.03%
Կապար
2117.00
-0.61%
Ցինկ
2920.50
+0.09%
Մոլիբդեն
43982.17
-0.05%
Կոբալտ
51955.00
+0.00%
Ինդեքսներ
10:00 28/11
կետ
Dow Jones
34347.03
+0.45%
S&P 500
4026.12
-0.03%
NASDAQ
11226.36
-0.52%
FTSE
7486.67
+0.27%
CAC 40
6712.48
+0.08%
DAX
14541.38
+0.01%
RTSI
1141.07
-0.45%
Nikkei
28162.83
-0.42%
Topix
2004.31
-0.68%
Hang Seng
17297.94
-1.57%
SSEC
3078.55
-0.75%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
28/11/2022
Վերաֆին. տոկ.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
9.25
+0.00%
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
10.75
+0.00%
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
7.75
+0.00%
Մակրոտնտեսական
09/2022
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+14.0%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
1,881.8
+10.0%
Արտահանում 1
Արտահանում
3,509.4
+63.8%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
5,797.2
+61.6%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+8.60%
Աշխատ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
225,436
+13.4%
Առևտուր 3
Առևտրի շրջանառություն
3,018.1
+14.50%
Գյուղտնտ. 3,4
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
672.82
-0.7%
Ծառայ. 3
Ծառայությունների ծավալ
1,824.3
+27.10%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
300.21
14.3%
1 - մլն Դրամ, 2 - Դրամ, 3 - մլրդ Դրամ, 4 - եռամսյակային