CBDC-ների վերելքը ստվերում է թողնում սթեյբլքոյնները
Արդյո՞ք կենտրոնական բանկերը թույլ կտան սթեյբլքոյններին գոյատևել: Կարո՞ղ են նրանք խաղաղ գոյակցել կենտրոնական բանկի թվային արժույթների հետ՝ որպես ֆինանսական գործիք ոչ բանկերի համար:
Չինաստանի e-CNY-ը կամ թվային յուանն արդեն օգտագործել են ավելի քան 200 մլն քաղաքացիներ, իսկ ամբողջական թողարկումը կլինի փետրվարին, բայց արդյո՞ք թվային յուանը կհասնի միջազգային հանրությանը: Եվրոպայի կենտրոնական բանկը մի քանի տարի ուսումնասիրում է թվային եվրոն, և Եվրամիությունը կարող է թվային եվրոյի հաշիվ ներկայացնել 2023թ․: Բայց արդյո՞ք այն կունենա սահմանափակումներ, օրինակ՝ թվային եվրոյի առաստաղը, որը կարող է ունենալ մեկ կողմ: Միացյալ Նահանգների թվային դոլարը կարող է լինել ամենասպասված պետական թվային արժույթը՝ հաշվի առնելով, որ դոլարը աշխարհի պահուստային արժույթն է, բայց ե՞րբ այն կթողարկվի, եթե իհարկե երբևէ թողարկվի: Նախագծի իրականացումը կարող է տևել առնվազն 5 տարի:
Ի՞նչ ազդեցություն կունենան խոշոր տնտեսությամբ թվային արժույթները սթեյբլքոյնների վրա:
Ոմանք կարծում են, որ CBDC-ների մեծ մասը կգնա մեծածախ ճանապարհով, այսինքն՝ թվային փողերը հասանելի կլինեն սահմանափակ թվով խոշոր ֆինանսական հաստատությունների միայն: Եթե այո, կարո՞ղ է այսպես «մանրածախ կտորը» վճարումների ոլորտում մնում է սթեյբլքոյններին:
«Չնայած դեռ վաղ է խոսել, սակայն ես ակնկալում եմ, որ CBDC-ները հասանելի կլինեն ինչպես մանրածախ, այնպես էլ մեծածախ կողմերի համար», – Cointelegraph-ին ասել է Արվին Աբրահամը՝ McDermott Will and Emery իրավաբանական ընկերության Միացյալ Թագավորության գործընկերը՝ հավելելով, որ. «Կառավարությունները մրցակցային հրամայական ունեն՝ թույլատրելու CBDC-ների մանրածախ օգտագործումը, որպեսզի իրենց արժույթները համապատասխան պահեն սթեյբլքոյններով և այլ կրիպտոարժույթներով, որոնք գնալով ավելի շատ են ընդունվում որպես վճարման միջոցներ»:
«Սթեյբլքոյնի ակնհայտ առավելությունն այն է, որ դրանք արդեն գոյություն ունեն, քան CBDC-ների մեծ մասը: Սա հատկապես ճիշտ է ԱՄՆ-ի համատեքստում»,- Cointelegraph-ի հետ հարցազրույցում ասել է Ռազմավարական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Ջերարդ ԴիՊիպոն: «Կարծում եմ, որ ԱՄՆ CBDC-ի տեղակայումը երկար տարիներ կպահանջի, նույնիսկ եթե այսօր Կոնգրեսի կողմից լիազորվի»:
Մյուս կողմից, կարծիք կա, որ CBDC-ների հայտնվելը սթեյբլքոյնները դարձնում է ավելորդ: Հաշվի առեք, որ երկու առաջատար սթեյբլքոյնները՝ Tether-ը (USDT) և USD Coin-ը (USDC), կապված են ԱՄՆ դոլարի հետ և երկուսն էլ ձգտում են 1:1 փոխարկման:
«ԱՄՆ դոլարային CDBC ունեցող աշխարհում այս քոյնների կարիքը վերանում է, քանի որ կգտնվի կրիպտո բնօրինակ այլընտրանք, որը միշտ պաշտպանված է 1:1 դոլարով և արդյունավետորեն փոխարինելի է իր ֆիատ համարժեքի հետ», – նշել է Աբրահամը:
Կարո՞ղ են սթեյբլքոյնները և CBDC-ները գոյություն ունենալ կողք կողքի:
«Եթե մասնավոր փողերը՝ սթեյբլքոյնների կամ կրիպտոարժույթների տեսքով, լայն տարածում ունենային, մենք կարող էինք տեսնել ԱՄՆ վճարային համակարգի մասնատումը», – վկայել է Դաշնային պահուստի փոխնախագահ Լաել Բրեյնարդը Կոնգրեսի մայիսին կայացած լսումների ժամանակ՝ հավելելով. «CBDC-ն կարող է գոյակցել և լրացնել սթեյբլքոյններին և առևտրային բանկի փողերին՝ ապահովելով կենտրոնական բանկի անվտանգ պարտավորություն թվային ֆինանսական էկոհամակարգում»:
«Ես պատճառ չեմ տեսնում, թե ինչու սթեյբլքոյնները և CBDC-ները չեն կարող գոյակցել», – ասաց Դիպիպոն Cointelegraph-ին: «Գործնականում նրանց համակեցության աստիճանը մասամբ կախված կլինի կանոնակարգերից, մասնավորապես՝ արդյոք որոշ կառավարություններ նույնիսկ թույլ են տալիս վճարումների համար սթեյբլքոյններ, հատկապես անդրսահմանային համատեքստում։ Շատ բան կախված կլինի օգտագործողի փորձից, ծախսերի առավելություններից և յուրաքանչյուր գործիքի ընդհանուր օգտագործման հնարավորությունից»:
Կրիպտո բորսա Coinbase-ը ոչ միայն հավատում է սթեյբլքոյնների և CBDC-ների համակեցությանը, այլև պնդում է, որ CBDC-ները կարող են նույնիսկ խթանել սթեյբլքոյնները: «Մենք խորապես հավատում ենք, որ CBDC-ները կլրացնեն և կխրախուսեն կայուն, ներառական և անվտանգ նորարարությունները սթեյբլքոյնների և ավելի լայն թվային ակտիվների տնտեսության համար», – ասվում է հուլիսյան զեկույցում:
«Սթեյբլքոյններն ավելի պատրաստ են նորարարություններին, քան CBDC-ները։ Առաջին շարժման առավելությունն ունենալուց բացի, ակնկալվում է, որ սթեյբլքոյնները կշարունակեն արագ զարգանալ և նորարարություններ կատարել առաջիկա տարիների ընթացքում՝ փորձարկելով այնպիսի եղանակներ, որոնք CBDC-ները կարող են չհաջողել՝ չափի և ծավալի տարբերության պատճառով»,- ավելացրել է Coinbase-ը:
«Սթեյբլքոյնները կարող են օգտակար լինել բաժնետոմսերի, ապրանքների և այլ զամբյուղի նկատմամբ հետաքրքրություն ունենալու հարմար միջոց ապահովելու համար: Այսինքն, նրանց գործառույթն ավելի շատ նման կլինի ֆոնդերի հետագծմանը, որտեղ արժեքը կապված է մի քանի ակտիվների հետ», – խոստովանել է Աբրահամը:
Այնուամենայնիվ, Եվրոպայում սթեյբլքոյնների հեռանկարները, ինչպես դրանք անվանում են ԵՄ որոշ պաշտոնյաներ, կարող են ավելի խնդրահարույց լինել: Crypto-Assets-ի շուկաների (MiCA) կանոնակարգը, որը ակնկալվում է ուժի մեջ մտնել 2024թ., ներկայացնում է «մի շարք մարտահրավերներ սթեյբլքոյնների համար», – ասաց Աբրահամը, հատկապես՝ սթեյբլքոյն թողարկողների կողմից տոկոսների վճարման արգելքը:
Նման արգելքը «եվրոպացի քաղաքացիներին կզրկի գրավիչ ներդրումային տարբերակից, հատկապես հաշվի առնելով, որ արգելափակումների տնտեսական ազդեցությունը սահմանափակելու համար ընդունված ֆինանսական խթանիչ գործիքները, ակնկալվում է, որ կհանգեցնեն պատմականորեն բարձր գնաճի», – նշել է Ֆիրատ Չենզիգը (իրավագիտության ավագ դասախոս, Լիվերպուլի համալսարան): Միևնույն ժամանակ, Nicolaes Tollenaar-ը՝ հոլանդական Resor իրավաբանական ընկերության գործընկերը, օգոստոսի սկզբին Financial Times-ի հրապարակած հոդվածում առաջարկել է, որ նման արգելքը «կստիպի թողարկողներին ընդունել բիզնես մոդել, որը կայուն է միայն գրեթե զրոյական տոկոսադրույքներով», որը մոտ ապագայում քիչ հավանական է:
Չինաստանի e-CNY-ն արդեն օգտագործվել է մոտ 250 մլն մարդու կողմից, և այն մնում է CBDC-ի ցանկացած քննարկման առանցքային մասը: Ի՞նչ կարող է նշանակել թվային յուանը ոչ միայն սթեյբլքոյնների, այլև ԱՄՆ դոլարի համար: Մարտին Հուվեր ինստիտուտի ուսումնասիրությունը նշում էր, որ «ժամանակի ընթացքում e-CNY-ի տարածումը կարող է նվազեցնել դոլարի դերը՝ որպես համաշխարհային պահուստային արժույթ և խաթարել ԱՄՆ-ի կարողությունը՝ ֆինանսական պատժամիջոցներ կիրառելու խարդախ միջազգային դերակատարների դեմ»:
ԴիՊիպոն միջազգային բեմում e-CNY-ից մեծ վտանգ չի տեսնում․ «Էլեկտրոնային յուանը դժվար թե լուծի renminbi-ի միջազգայնացման հետ կապված ավելի լայն խնդիրները, ներառյալ Չինաստանի կապիտալի վերահսկողությունը և աշխարհաքաղաքական մտահոգությունները: Էլեկտրոնային յուանի առաջնային օգտագործումը ներքին մանրածախ գործարքների համար է, թեև փորձարկումներ են իրականացվում՝ այն սահմաններից դուրս օգտագործելի և որոշ տարածաշրջանային CBDC-ների հետ փոխգործունակ դարձնել»։
Հազիվ թե դա որևէ քայլ անի դոլարի դիրքը որպես պահուստային արժույթ ինքնին խաթարելու համար, առաջին հերթին այն պատճառով, որ այն նախատեսված է որպես թվային կանխիկի փոխարինող, որը տոկոսներ չի վճարում: «Կենտրոնական բանկերը չեն տեղափոխի իրենց միջազգային պահուստների զգալի մասը դեպի առանց եկամտաբերության կանխիկ դրամի փոխարինող․ նրանք կշարունակեն պարտատոմսեր պահել: Էլեկտրոնային յուանը դա չի փոխի», – ասել է ԴիՊիպոն Cointelegraph-ին:
«Կա նաև ֆինանսական ընդգրկման խնդիր: Սովորական մարդիկ, ինչպես ես, դժվար թե գնան Fed, որպեսզի CBDC-ների հետ առօրյա գործարքներ կատարեն», – գրել է Քովանը: Այսինքն՝ հաճախորդները դեռ կստանան իրենց թվային դոլարները առևտրային բանկերից, ինչպես որ այսօր կանխիկ գումար են ստանում տեղական բանկերից:
Այնուամենայնիվ, Քոուենը ճանապարհ է տեսնում երկու ֆինանսական գործիքների համար էլ. «Անկախ նրանից, թե ինչպես է արժեքը պահվում և փոխանակվում ապագայում՝ և՛ սթեյբլքոյնները, և՛ CBDC-ները, առաջատար դեր կունենան ֆինանսների առաջիկա փոխակերպման մեջ»:
Ֆինանսական տեխնոլոգիաների ոլորտի հրապարակումներն իրականացվում են Ինեկոբանկի աջակցությամբ։
