Բիզնես

USD BUY - 375.50+0.00 USD SELL - 378.50-0.50
EUR BUY - 430.00-2.00 EUR SELL - 436.00-2.00
OIL:  BRENT - 112.00+10.78 WTI - 97.29+4.32
COMEX:  GOLD - 4889.90-2.22 SILVER - 76.11-4.30
COMEX:  PLATINUM - 2021.50-3.78
LME:  ALUMINIUM - 3399.50+0.12 COPPER - 12775.00-0.63
LME:  NICKEL - 17195.00-1.55 TIN - 46725.00-3.19
LME:  LEAD - 1929.50+1.29 ZINC - 3227.50-1.28
FOREX:  USD/JPY - 159.69+0.47 EUR/GBP - 1.1476-0.49
FOREX:  EUR/USD - 1.1476-0.49 GBP/USD - 1.3284-0.50
STOCKS RUS:  RTSI - 1097.45-1.05
STOCKS US: DOW JONES - 46225.15-1.63 NASDAQ - 22152.42-1.46
STOCKS US: S&P 500 - 6624.70-1.36
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 53372.53-3.38 TOPIX - 3609.40-2.91
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 25500.58-2.02 SSEC - 4006.55-1.39
STOCKS EUR:  FTSE100 - 10305.29-0.94 CAC40 - 7969.88-0.06
STOCKS EUR:  DAX - 23502.25-0.96
19/03/2026  CBA:  USD - 377.5+0.11 GBP - 501.32-2.72
19/03/2026  CBA:  EURO - 433.14-2.41
19/03/2026  CBA:  GOLD - 59106-1765 SILVER - 953.96-19.32
Ընտրելով նորարարությունը անգործության փոխարեն՝ անծուխ ապագայի հասնելու համար
09/11/2023 12:37
Կիսվել

Ընտրելով նորարարությունը անգործության փոխարեն՝ անծուխ ապագայի հասնելու համար

Ոչ այնքան հեռավոր ապագայում աշխարհում կլինի մի ժամանակաշրջան, երբ ծխելու գաղափարը կհնանա, երբ սիգարետի պահանջարկը կնվազի, և ծխողները կամ ամբողջությամբ կհրաժարվեն սիգարետից և նիկոտինից, կամ կանցնեն ավելի լավ այլընտրանքի:

Սա ապագա է, որը հասանելի է նորարարության, գիտության և ներդրումների շնորհիվ: Ֆիլիպ Մորրիս Ինթերնեյշնլում (ՖՄԻ) մենք տասնամյակներ և միլիարդավոր դոլարներ ենք ծախսել՝ զարգացնելու նորարարական և գիտականորեն հիմնավորված անծուխ այլընտրանքների մեր պորտֆելը, որպեսզի նրանց, ովքեր չեն թողնում ծխելը, ավելի լավ ընտրություն տանք: Մոտ 19,7 միլիոն մարդու  համար այդ ընտրությունը նշանակում է հրաժարվել սիգարետից՝ նախընտրություն տալով մեր տաքացնող, այրում չառաջացնող այլընտրանքներին:

Բայց ահա թե ինչում է խնդիրը․ որքան արագ ենք նորամուծություններ անում սիգարետից ազատվելու համար, այնքան ավելի մեծ հակազդեցություն ենք ստանում:

Որոշ երկրներում նորարարությունները բացահայտ դիմադրության են արժանանում,  մյուսներում՝ ուղղակիորեն արգելվում: Հանրային առողջապահության որոշ մեկնաբաններ հերքում են առանց այրում այլընտրանքների ներուժը՝ առանց գիտության մեջ լիարժեք ներգրավվելու, մինչդեռ հակածխախոտային շատ կազմակերպություններ նախընտրում են հերքել անծուխ արտադրանքի արդյունավետությունը ծխելու մակարդակը նվազեցնելու գործում:

Այս բանավեճը բազմաթիվ կառավարությունների և կարգավորող մարմինների շրջանում հանգեցրել է անգործության; այսպիսի մարմինները նախընտրում են չեզոք դիրք գրավել ավելի ընդգրկուն և նորարար ռազմավարություններ դիտարկելու փոխարեն։ Բայց եկե՛ք պարզ խոսենք. անգործությունը չեզոք դիրքորոշում չէ: Ինչպես վերջերս զգուշացնում էր ՖՄԻ-ի գործադիր տնօրեն Յացեկ Օլչակը՝ անգործությունը ընտրություն է, որը բերում է իրական հետևանքներ:

Տասնամյակներ շարունակ կառավարություններն իրավացիորեն բազմաթիվ միջոցներով պատերազմ են մղել ծխելու դեմ։ Այնուամենայնիվ, գնահատվում է, որ 2025 թվականի դրությամբ ավելի քան մեկ միլիարդ մարդ ամբողջ աշխարհում դեռ ծխող կլինի: Ակնհայտ է, որ ներկայիս մոտեցումը բավականաչափ արագ չի աշխատում: Մենք չենք կարող մեզ նույնը թույլ տալ:

Գոյություն ունեն սիգարետի ավելի լավ այլընտրանքներ, և գիտական տվյալները հաստատում են դրանց պակաս վնասակար լինելու ներուժը: Գլուխկոտրուկի բացակայող հատվածը կառավարությունների, հանրային առողջապահական համայնքի, մեր արդյունաբերության և քաղաքացիական հասարակության հավաքական ջանքերն են՝ այս այլընտրանքները հասանելի դարձնելու չափահաս ծխողներին, ովքեր չեն թողնում ծխելը:

Մաքուր էներգիան և էլեկտրական մեքենաները ցույց են տվել, որ կառավարական կանոնակարգերը կարող են աջակցել, այլ ոչ թե խոչընդոտել արդյունաբերության կողմից առաջնորդվող նորարարություններին գլոբալ մարտահրավերներին դիմակայելու հարցում: Բայց շատ կարևոր է հասկանալ, որ նպաստավոր պայմաններից տարանջատված նորարարությունը օգուտ չի բերի։ Սրանք են այն հանգամանքները, որոնց ստիպված ենք առերեսվել։

Մենք հավատարիմ ենք նորարարություններին և չափահաս ծխողներին ավելի լավ այլընտրանքներ առաջարկելու գաղափարին: Այնուամենայնիվ, շատ կարևոր է ընդունել, որ թեև մեր այլընտրանքներն առանցքային նշանակություն ունեն, դրանք միայնակ չեն հասնի անծուխ ապագայի:

Մենք պետք է օգտագործենք նորարարության և փաստերի վրա հիմնված քաղաքականությունների ողջ ներուժը, որոնք ուղղորդում են մեր հավաքական ջանքերը ծխելը վերացնելու ուղղությամբ: Այն երկրներում, որոնք ընդունել են անծուխ արտադրատեսակները, ինչպիսիք են Իտալիան, Ճապոնիան, Նոր Զելանդիան, Շվեդիան, Մեծ Բրիտանիան և ԱՄՆ-ը, մենք տեսել ենք ծխելու մակարդակի անկում: Միևնույն ժամանակ, այն երկրներում, որտեղ արգելվում կամ խստորեն սահմանափակվում են անծուխ արտադրատեսակները, օրինակ՝ Ավստրալիան, Սինգապուրը, Թուրքիան և այլն, ծխելու մակարդակը նվազել է շատ ավելի դանդաղ տեմպերով, ավելին, որոշ դեպքերում աճել:

ԱՀԿ-ի և այլ երրորդ կողմերի տվյալների հիման վրա՝ մեր հիպոթետիկ մոդելը ցույց է տալիս, որ եթե ենթադրենք, որ անծուխ արտադրատեսակները 80%-ով ավելի քիչ ռիսկային են, քան սիգարետը, և եթե մարդիկ, ովքեր ներկայումս ծխում են, ամբողջությամբ անցնեն դրանց, ապա կա ծխելով պայմանավորված մահերի տասնապատիկ կրճատման ներուժ՝ համեմատած միայն ծխելու վերահսկման պատմական միջոցառումների հետ: Թեև տեսական գնահատման այս ձևը սահմանափակումներ ունի, այն ցույց է տալիս անգործության գինը:

Ժամանակն է առաջնահերթություն տալ գիտությանը և նորարարություններին և ընդունելու ծխելու վնասի նվազեցումը՝ ծխողներին, որոնք չեն թողնում սիգարետը, ապահովելով ավելի լավ այլընտրանքների հասանելիություն: Անծուխ ապագայի ուղին այլևս չի կարող սպասել:

Թոմազո Դի Ջովանի, ՖՄԻ միջազգային հաղորդակցությունների փոխնախագահ

19/03/2026
դրամ
Դոլար (USD)
377.5
+0.11
Եվրո (EUR)
433.14
-2.41
Ռուբլի (RUR)
4.4106
-0.115
Լարի (GEL)
138.5
-0.3
59106
-1765
Արծաթ
953.96
-19.32