Բիզնես

USD BUY - 379.00-0.50 USD SELL - 381.00+0.00
EUR BUY - 438.50-1.00 EUR SELL - 443.50-0.50
OIL:  BRENT - 64.20+0.98 WTI - 59.44+0.61
COMEX:  GOLD - 4588.40-0.60 SILVER - 88.09-1.94
COMEX:  PLATINUM - 2322.70-0.46
LME:  ALUMINIUM - 3184.50+7.88 COPPER - 13209.50+8.08
LME:  NICKEL - 17888.00+13.11 TIN - 47967.00+17.73
LME:  LEAD - 2053.00+2.37 ZINC - 3216.00+4.13
FOREX:  USD/JPY - 158.07-0.05 EUR/GBP - 1.1588-0.18
FOREX:  EUR/USD - 1.1588-0.18 GBP/USD - 1.3381-0.02
STOCKS RUS:  RTSI - 1106.46+2.10
STOCKS US: DOW JONES - 49359.33-0.17 NASDAQ - 23515.39-0.06
STOCKS US: S&P 500 - 6940.01-0.06
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 53936.17-0.32 TOPIX - 3658.68-0.28
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 26844.96-0.29 SSEC - 4101.91-0.26
STOCKS EUR:  FTSE100 - 10235.29-0.04 CAC40 - 8258.94-0.65
STOCKS EUR:  DAX - 25297.13-0.22
16/01/2026  CBA:  USD - 379.99+0.57 GBP - 509.41+0.23
16/01/2026  CBA:  EURO - 441.32-0.14
16/01/2026  CBA:  GOLD - 56331+138 SILVER - 1115+3.8
Ընտրելով նորարարությունը անգործության փոխարեն՝ անծուխ ապագայի հասնելու համար
09/11/2023 12:37
Կիսվել

Ընտրելով նորարարությունը անգործության փոխարեն՝ անծուխ ապագայի հասնելու համար

Ոչ այնքան հեռավոր ապագայում աշխարհում կլինի մի ժամանակաշրջան, երբ ծխելու գաղափարը կհնանա, երբ սիգարետի պահանջարկը կնվազի, և ծխողները կամ ամբողջությամբ կհրաժարվեն սիգարետից և նիկոտինից, կամ կանցնեն ավելի լավ այլընտրանքի:

Սա ապագա է, որը հասանելի է նորարարության, գիտության և ներդրումների շնորհիվ: Ֆիլիպ Մորրիս Ինթերնեյշնլում (ՖՄԻ) մենք տասնամյակներ և միլիարդավոր դոլարներ ենք ծախսել՝ զարգացնելու նորարարական և գիտականորեն հիմնավորված անծուխ այլընտրանքների մեր պորտֆելը, որպեսզի նրանց, ովքեր չեն թողնում ծխելը, ավելի լավ ընտրություն տանք: Մոտ 19,7 միլիոն մարդու  համար այդ ընտրությունը նշանակում է հրաժարվել սիգարետից՝ նախընտրություն տալով մեր տաքացնող, այրում չառաջացնող այլընտրանքներին:

Բայց ահա թե ինչում է խնդիրը․ որքան արագ ենք նորամուծություններ անում սիգարետից ազատվելու համար, այնքան ավելի մեծ հակազդեցություն ենք ստանում:

Որոշ երկրներում նորարարությունները բացահայտ դիմադրության են արժանանում,  մյուսներում՝ ուղղակիորեն արգելվում: Հանրային առողջապահության որոշ մեկնաբաններ հերքում են առանց այրում այլընտրանքների ներուժը՝ առանց գիտության մեջ լիարժեք ներգրավվելու, մինչդեռ հակածխախոտային շատ կազմակերպություններ նախընտրում են հերքել անծուխ արտադրանքի արդյունավետությունը ծխելու մակարդակը նվազեցնելու գործում:

Այս բանավեճը բազմաթիվ կառավարությունների և կարգավորող մարմինների շրջանում հանգեցրել է անգործության; այսպիսի մարմինները նախընտրում են չեզոք դիրք գրավել ավելի ընդգրկուն և նորարար ռազմավարություններ դիտարկելու փոխարեն։ Բայց եկե՛ք պարզ խոսենք. անգործությունը չեզոք դիրքորոշում չէ: Ինչպես վերջերս զգուշացնում էր ՖՄԻ-ի գործադիր տնօրեն Յացեկ Օլչակը՝ անգործությունը ընտրություն է, որը բերում է իրական հետևանքներ:

Տասնամյակներ շարունակ կառավարություններն իրավացիորեն բազմաթիվ միջոցներով պատերազմ են մղել ծխելու դեմ։ Այնուամենայնիվ, գնահատվում է, որ 2025 թվականի դրությամբ ավելի քան մեկ միլիարդ մարդ ամբողջ աշխարհում դեռ ծխող կլինի: Ակնհայտ է, որ ներկայիս մոտեցումը բավականաչափ արագ չի աշխատում: Մենք չենք կարող մեզ նույնը թույլ տալ:

Գոյություն ունեն սիգարետի ավելի լավ այլընտրանքներ, և գիտական տվյալները հաստատում են դրանց պակաս վնասակար լինելու ներուժը: Գլուխկոտրուկի բացակայող հատվածը կառավարությունների, հանրային առողջապահական համայնքի, մեր արդյունաբերության և քաղաքացիական հասարակության հավաքական ջանքերն են՝ այս այլընտրանքները հասանելի դարձնելու չափահաս ծխողներին, ովքեր չեն թողնում ծխելը:

Մաքուր էներգիան և էլեկտրական մեքենաները ցույց են տվել, որ կառավարական կանոնակարգերը կարող են աջակցել, այլ ոչ թե խոչընդոտել արդյունաբերության կողմից առաջնորդվող նորարարություններին գլոբալ մարտահրավերներին դիմակայելու հարցում: Բայց շատ կարևոր է հասկանալ, որ նպաստավոր պայմաններից տարանջատված նորարարությունը օգուտ չի բերի։ Սրանք են այն հանգամանքները, որոնց ստիպված ենք առերեսվել։

Մենք հավատարիմ ենք նորարարություններին և չափահաս ծխողներին ավելի լավ այլընտրանքներ առաջարկելու գաղափարին: Այնուամենայնիվ, շատ կարևոր է ընդունել, որ թեև մեր այլընտրանքներն առանցքային նշանակություն ունեն, դրանք միայնակ չեն հասնի անծուխ ապագայի:

Մենք պետք է օգտագործենք նորարարության և փաստերի վրա հիմնված քաղաքականությունների ողջ ներուժը, որոնք ուղղորդում են մեր հավաքական ջանքերը ծխելը վերացնելու ուղղությամբ: Այն երկրներում, որոնք ընդունել են անծուխ արտադրատեսակները, ինչպիսիք են Իտալիան, Ճապոնիան, Նոր Զելանդիան, Շվեդիան, Մեծ Բրիտանիան և ԱՄՆ-ը, մենք տեսել ենք ծխելու մակարդակի անկում: Միևնույն ժամանակ, այն երկրներում, որտեղ արգելվում կամ խստորեն սահմանափակվում են անծուխ արտադրատեսակները, օրինակ՝ Ավստրալիան, Սինգապուրը, Թուրքիան և այլն, ծխելու մակարդակը նվազել է շատ ավելի դանդաղ տեմպերով, ավելին, որոշ դեպքերում աճել:

ԱՀԿ-ի և այլ երրորդ կողմերի տվյալների հիման վրա՝ մեր հիպոթետիկ մոդելը ցույց է տալիս, որ եթե ենթադրենք, որ անծուխ արտադրատեսակները 80%-ով ավելի քիչ ռիսկային են, քան սիգարետը, և եթե մարդիկ, ովքեր ներկայումս ծխում են, ամբողջությամբ անցնեն դրանց, ապա կա ծխելով պայմանավորված մահերի տասնապատիկ կրճատման ներուժ՝ համեմատած միայն ծխելու վերահսկման պատմական միջոցառումների հետ: Թեև տեսական գնահատման այս ձևը սահմանափակումներ ունի, այն ցույց է տալիս անգործության գինը:

Ժամանակն է առաջնահերթություն տալ գիտությանը և նորարարություններին և ընդունելու ծխելու վնասի նվազեցումը՝ ծխողներին, որոնք չեն թողնում սիգարետը, ապահովելով ավելի լավ այլընտրանքների հասանելիություն: Անծուխ ապագայի ուղին այլևս չի կարող սպասել:

Թոմազո Դի Ջովանի, ՖՄԻ միջազգային հաղորդակցությունների փոխնախագահ

16/01/2026
դրամ
Դոլար (USD)
379.99
+0.57
Եվրո (EUR)
441.32
-0.14
Ռուբլի (RUR)
4.8785
+0.0507
Լարի (GEL)
141.01
+0.22
56331
+138
Արծաթ
1115
+3.8