Ինչպե՞ս են թվային վճարումները փոխում աշխարհը

Թվային վճարումների արագ անցումը, ինչպես քննարկվել է Ջերեմի Բալկինի կողմից HPS-ի WeMeeting 2023-ում, վերափոխում է հասարակությունը և տնտեսությունը: Սմարթֆոնների, ամպային տեխնոլոգիաների վրա հիմնված պլատֆորմների, API-ների, արդիականացված ենթակառուցվածքի և ISO 20022 վճարային հաղորդագրությունների փոխանցման ստանդարտի շնորհիվ՝ անվտանգ և իրական ժամանակում վճարումները այժմ հնարավոր են ամբողջ աշխարհում:

Կանխատեսումները ցույց են տալիս, որ անկանխիկ գործարքները կունենան 16,5% բարդ տարեկան աճի տեմպ (CAGR) 2021-2026թթ.՝ հասնելով ավելի քան 2,1 տրլն գործարքների: Քարտերն ու շարժական դրամապանակները, ինչպիսիք են Alipay-ը և WeChat-ը, այս աճի հիմնական շարժիչ ուժն են, ընդ որում՝ սպասվում է, որ մինչև 2027թ. շրջանառության մեջ գտնվող քարտերի թիվը կաճի մինչև 28,44 մլրդ:

QR կոդերը, գործընկերների հետ (P2P) վճարումները և բլոկչեյն հավելվածները նույնպես արագորեն տարածվում են: Կանխատեսվում է, որ 2025թ. QR կոդով վճարումների օգտատերերը կգերազանցի 2,2 մլրդը, ինչը հավասար է բջջային հեռախոսների ամբողջ աշխարհում օգտագործողների 29%-ին:

Թվային վճարումների անցումը օգուտներ է բերում ինչպես աճի, այնպես էլ արդյունավետության առումով: Քարտերի օգտագործման 1%-ով ավելացումը կարող է հանգեցնել ապրանքների և ծառայությունների սպառման 67 մլրդ դոլարի և ՀՆԱ-ի 0,01%-ով աճի: Թվային տնտեսությունը ներկայումս կազմում է համաշխարհային ՀՆԱ-ի ավելի քան 15%-ը և նախատեսվում է, որ մինչև 2030թ. 30% ներդրում կունենա՝ ստեղծելով 30 մլն աշխատատեղ:

Թվային վճարումները փոխակերպում են տնտեսություններն ամբողջ աշխարհում: Օրինակ, Gojek-ը, ինդոնեզական տեխնոլոգիական հսկան, ներդրել է երկրի ՀՆԱ-ի 1,6%-ը 2021թ.: Շարժումը դեպի ցածր կանխիկ տնտեսություններ, ինչպիսիք են Մարոկկոն և Չինաստանը, բարձրացնում է արդյունավետությունը՝ նվազեցնելով ֆիզիկական փողի հետ կապված ծախսերը:

Համաճարակը նույնպես արագացրել է թվային վճարումների ընդունումը, հատկապես՝ երիտասարդ սերունդների շրջանում։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ցածր և միջին եկամուտ ունեցող երկրների չափահասների 40%-ը համաճարակի ժամանակ կատարել է իրենց առաջին խանութում կամ առցանց վճարումները: Gen Z սպառողները գնալով ավելի են նախընտրում բջջային վճարումներ կատարել ամենօրյա գնումների դեպքում:

Մեծ Բրիտանիան արագորեն ընդունում է թվային վճարումները, ֆիզիկական փողը դառնում է ավելի քիչ տարածված: Այնուամենայնիվ, կարևոր է տարբերակել ցածր կանխիկ և անկանխիկ տնտեսությունները՝ ֆինանսական համակարգից որոշակի խմբի անհատներին բացառելուց խուսափելու համար:

Չինաստանում կատարված դիտարկումները բացահայտեցին վճարային համակարգից դուրս մնալու դժվարությունները՝ առանց Alipay կամ WeChat հավելվածների, քանի որ շատ խանութներ այլևս չեն ընդունում կանխիկ գումար կամ քարտեր:

Թեև թվային վճարումները բազմաթիվ առավելություններ են տալիս, ֆիզիկական փողի լրիվ վերացումը կարող է բացասական սոցիալական հետևանքներ ունենալ: Այս առումով կարևոր է ապահովել ներառական մոտեցում և մատչելիություն  այն սպառողների համար, որոնք չունեն հասանելիություն կամ դժվարանում են օգտվել թվային տեխնոլոգիաներից:

Ֆինանսական տեխնոլոգիաների ոլորտի հրապարակումներն իրականացվում են Ինեկոբանկի աջակցությամբ։