Տնտեսական

OIL:  BRENT - 41.77-1.63 WTI - 39.78-2.09
COMEX:  GOLD - 1903.40-0.26 SILVER - 24.70-0.20
COMEX:  PLATINUM - 908.60+2.25
LME:  ALUMINIUM - 1840.00-0.78 COPPER - 6901.50-0.90
LME:  NICKEL - 15740.00-2.24 TIN - 18528.00-1.18
LME:  LEAD - 1804.50-0.22 ZINC - 2557.00-0.47
FOREX:  USD/JPY - 104.69-0.03 EUR/GBP - 1.1859+0.53
FOREX:  EUR/USD - 1.1859+0.53 GBP/USD - 1.3043-0.15
STOCKS RUS:  RTSI - 1164.06+0.76
STOCKS US: DOW JONES - 28335.57-0.10 NASDAQ - 11548.28+0.37
STOCKS US: S&P 500 - 3465.39+0.34
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 23516.59+0.18 TOPIX - 1625.32+0.34
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 24918.78+0.54 SSEC - 3278.00-1.04
STOCKS EUR:  FTSE100 - 5860.28+1.29 CAC40 - 4824.88+0.00
STOCKS EUR:  DAX - 12645.75+0.82
23/10/2020  CBA:  USD - 494.01-0.30 GBP - 646.41-0.59
23/10/2020  CBA:  EURO - 585.25+0.48
23/10/2020  CBA:  GOLD - 30192.39-387.04 SILVER - 395.72-1.91
23/10/2020  CBA:  PLATINUM - 13818.03-389.81
engрус
Հոկտեմբեր, 2020
October 2020
M T W T F S S
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  
Սուրեն Պարսյան. Թուրքիայից ներմուծումը 120 անգամից ավելի շատ է, քան արտահանումը
16/10/2020 14:12

Սուրեն Պարսյան. Թուրքիայից ներմուծումը 120 անգամից ավելի շատ է, քան արտահանումը

Դեռ հուլիսին տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը գրառում էր արել Թուրքիայից ներմուծման ծավալների մասին և մտահոգություն հայտնել՝ Թուրքիայից ներմուծումը 120 անգամից ավելի շատ է, քան արտահանումը։

«Երբ ժամանակ առ ժամանակ սրվում են հայ-ադրբեջանական կամ հայ-թուրքական հարաբերությունները, Հայաստանում և Սփյուռքում կրկինի վերսկսում են թուրքական ապրանքներից և ծառայություններից հրաժարվելու վերաբերյալ հայտարարությունները, կոչերը։ Ինչպես ցույց է տալիս վերջին տասնամյակների փորձը, այս ուղղությամբ գործնականում որևէ քայլ չի արվում։ Առհասարակ, տնտեսական զարգացման և անվանգության տեսանկյունից առաջնահերթ է համարվում, որ երկիրը ավելի շատ արտահանի, քան ներմուծի։ Հայաստանի պարագայում մոտ 2 անգամից ավելի ներկրում ենք ապրանքներ, քան արտահանում։ Իրավիճակն ավելի մտահոգիչ է Թուրքիայի հետ արտաքին առևտրաշրջանառության դեպքում, մասնավորապես՝ 2019 թվականին Թուրքիայից Հայաստան ներկրվել է 268,1 մլն ԱՄՆ դոլար արտադրանք, իսկ Հայաստանից Թուրքիա արտահանվել՝ ընդամենը 2,22 մլն դոլարի արտադրանք (ոսկերչական իրեր, անմշակ մորթիներ, մարդատար ավտոմեքենաներ և այլն), այսինքն՝ շուրջ 120 անգամից ավելի շատ ներկրում ենք Թուրքիայից, քան արտահանում։ Ցավով պետք է արձանագրել, որ Թուրքիայից ներկրման ծավալները տարեցտարի ավելանում են․դիցուկ՝ 2019 թվականին Թուրքիայից Հայաստան ներկրումը ավելացել է 6,1 տոկոսով, իսկ դեպի Թուրքիա արտահանումը նվազել է 12,3 տոկոսով։ Միանշանակ է, որ Թուրքիայից ներկրման ծավալների աճի վրա էականորեն ազդել է նաև մաքսային վարչարարության բարելավումը, ինչի արդյունքում՝ համեմատաբար կրճատվել է Թուրքիայի հետ ստվերային առևտրաշրջանառությունը։ Թուրքիան իր ներքին շուկայի պաշտպանության համար շատ լայն գործիքակազմ ունի, օրինակ՝ թուրքական պետական բանկը տրամադրում է արտահանման վարկեր, երկրի թույլ զարգացած շրջաններում պետությունը սուբսիդավորում է էլեկտրաէներգիայի սպառումը, ԱՀԿ-ին իր անդամակցության պայմանների համաձայն՝ Թուրքիան կարող է ներկրվող ապրանքախմբերի կեսի համար նախատեսել մինչև 48 տոկոս մաքսատուրք, ինչը բնականաբար լուրջ խոչընդոտներ է ստեղծում դեպի Թուրքիա արտահանման համար։ Բացի այդ, Թուրքիան սահմանափակում է ներկրումները տարբեր քաղաքական շարժառիթներից ելնելով, օրինակ՝ տարիներ առաջ Թուրքիայի մաքսային ծառայությունն արգելել էր հայկական «Արարատ» կոնյակի ներմուծումը՝ պատճառաբանելով, որ «Արարատ» անվանումը կարող է թյուրիմացության մեջ գցել թուրք սպառողին։ Վերջին տարիների ընթացքում Թուրքիայից արտահանմանը մեծապես նպաստեց նաև թուրքական լիրայի կտրուկ արժեզրկումը, ինչի արդյունքում՝ թուրքական ապրանքները դարձան ավելի մատչելի։

Չնայած փակ սահմաններին և դիվանագիտական հարաբերությունների բացակայությանը՝ հայ-թուրքական գործարար կապերը բավականին ակտիվ են եղել, ինչպես նաև Հայաստանից հազարավոր հայեր աշխատում են Թուրքիայում, հիմնականում՝ առևտրի և սպասարկման ոլորտներում։ Թուրքիայի հետ արտաքին առևտրի հարցում ճիշտ և համալիր լուծումներ գտնելու համար հարկավոր է նաև հաշվի առնել, որ 1000-ավոր փոքր և միջին առևտրականներ, արտադրողներ իրենց ապրանքները, հումքը, նյութերը ներկրում են Թուրքիայից, և թուրքական ընկերությունների հետ արդեն ստեղծվել են փոխշահավետ կապեր։

Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության մեջ երբեք պատշաճ ուշադրություն չի դարձվել ներմուծման փոխարինման (Import-substitution) ծրագրերին: Ակնհայտ է, որ մենք միանգամից և ամբողջությամբ չենք կարող հրաժարվել թուրքական ապրանքներից, սակայն կարող ենք և պետք է ուսումնասիրենք փոխադարձ առևտրաշրջառանությունը, նախանշենք այն ապրանքների շրջանակը, որոնք հնարավոր են արտադրել Հայաստանում։ Մասնավորապես՝ Թուրքիայից Հայաստան հիմնականում ներկրվում են ավտոմեքենաների յուղեր, հագուստ, ցիտրուսներ, կտոր, սարքավորումներ և այլն։ Անշուշտ, Հայաստանում ցիտրուսներ չենք կարող արտադրել, սակայն պետական աջակցության ծրագրերի և ներկրման սահմանափակումների միջոցով հնարավորություն ունենք խրախուսել ավտոմեքենաների տեղական յուղերի, հագուստի և կտորի արտադրությունները։ Թուրքական ապրանքների փոխարինման քաղաքականության շրջանակում անհրաժեշտ է դիտարկել ԵԱՏՄ երկրներից նույնանման ապրանքների ներմուծման հնարավորությունները, որը կխորացնի նաև Հայաստանի ինտեգրացիոն կապերը։ Տնտեսական հեղափոխությունը նման ծրագրերով են իրականացվում։ Սա իշխանության կամ ընդդիմության հարց չէ․ այս ծրագրերը ի վիճակի կլինենք կյանքի կոչել՝ միայն համահայկական ներուժը ներդնելու միջոցով», – գրել է ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը։

Սուրեն Պարսյան. Թուրքիայից ներմուծումը 120 անգամից ավելի շատ է, քան արտահանումը Սուրեն Պարսյան. Թուրքիայից ներմուծումը 120 անգամից ավելի շատ է, քան արտահանումը Սուրեն Պարսյան. Թուրքիայից ներմուծումը 120 անգամից ավելի շատ է, քան արտահանումը

Beeline Հայաստան - Հեռահաղորդակցական ծառայություններ ձեր բիզնեսի համար:
Լրահոս
Արտարժույթ
10:50 23/10 Առք Վաճառք
AMD / USD 490.00 496.00
AMD / EUR 579.00 587.00
AMD / RUR 6.40 6.53
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
23/10/2020
Դոլար / Դրամ
494.01
-0.30
Եվրո / Դրամ
585.25
+0.48
Ռուբլի / Դրամ
6.47
+0.05
Ֆունտ / Դրամ
646.41
-0.59
ԿԲ Մետաղներ
23/10/2020
դրամ / գրամ
Ոսկի
30192.39
-387.04%
Արծաթ
395.72
-1.91%
Պլատին
13818.03
-389.81%
Ոսկու գին
23/10/2020
դրամ
999 հարգ
24k
30,192.39
958 հարգ
23k
28,934.37
916 հարգ
22k
27,676.36
720 հարգ
18k
22,644.29
625 հարգ
15k
18,870.24
585 հարգ
14k
17,612.23
500 հարգ
12k
15,096.20
417 հարգ
10k
12,580.16
375 հարգ
9k
11,322.15
FOREX
08:56 24/10
EUR/USD
1.1859
+0.53%
GBP/USD
1.3043
-0.15%
USD/JPY
104.69
-0.03%
EUR/GBP
0.9089
+0.66%
Նավթ
08:56 24/10
դոլար / բարել
Brent
41.77
-1.63%
Light Sweet
39.78
-2.09%
COMEX
08:56 24/10
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1903.40
-0.26%
Արծաթ
24.70
-0.20%
Պլատին
908.60
+2.25%
LME / 3M
08:56 24/10
դոլար / տոննա
Ալյումին
1840.00
-0.78%
Պղինձ
6901.50
-0.90%
Նիկել
15740.00
-2.24%
Անագ
18528.00
-1.18%
Կապար
1804.50
-0.22%
Ցինկ
2557.00
-0.47%
Մոլիբդեն
18916.00
+0.35%
Կոբալտ
33305.00
+0.00%
Ինդեքսներ
08:56 24/10
կետ
Dow Jones
28335.57
-0.10%
S&P 500
3465.39
+0.34%
NASDAQ
11548.28
+0.37%
FTSE
5860.28
+1.29%
CAC 40
4824.88
+0.00%
DAX
12645.75
+0.82%
RTSI
1164.06
+0.76%
Nikkei
23516.59
+0.18%
Topix
1625.32
+0.34%
Hang Seng
24918.78
+0.54%
SSEC
3278.00
-1.04%
Թվային արժույթներ
10:50 23/10
Կրիպտոարժույթներ
BTC/AMD
6,326,146
-0.16%
BTC/USD
12796.38
-0.16%
ETH/USD
395.47
-0.28%
BCH/USD
265.91
+0.04%
XRP/USD
0.26
+0.00%
LTC/USD
55.52
+0.16%
ETH/BTC
0.03090507
-0.12%
BCH/BTC
0.02077995
+0.20%
XRP/BTC
0.00002007
+0.00%
LTC/BTC
0.00433871
+0.32%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
23/10/2020
Վերաֆին. տոկ.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
4.25
+0.00%
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
5.75
+0.00%
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
2.75
+0.00%
Մակրոտնտեսական
08/2020
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
-6.4
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
1,242.7
+0.9%
Արտահանում 1
Արտահանում
1,567.9
-6.0%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
2,817.5
-12.4%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+0.80
Աշխատ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
187,061
+4.70%
Առևտուր 3
Առևտրի շրջանառություն
1,773.9
-11.5%
Գյուղտնտ. 3,4
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
239.97
+1.70%
Ծառայ. 3
Ծառայությունների ծավալ
1,114.3
-10.8%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
179.03
-19.1%
1 - մլն Դրամ, 2 - Դրամ, 3 - մլրդ Դրամ, 4 - եռամսյակային