Ինչպե՞ս են ներդրողները գնում ոսկին և ի՞նչ գործոններ են խթանում շուկայի աճը
Դեկտեմբերի 23-ին ոսկին մոտեցավ մեկ ունցիայի համար 4,500 դոլարի՝ ԱՄՆ դրամավարկային քաղաքականության մեղմացման սպասումների և շարունակվող աշխարհաքաղաքական լարվածության պատճառով, ինչը հանգեցրեց գների ռեկորդային աճի։
Ոսկին, որը համարվում է դասական «անվտանգ ապաստան» տնտեսական և քաղաքական անորոշության ժամանակահատվածներում, առևտրային նստաշրջանի սկզբին հասել է ռեկորդային՝ 4,497.55 դոլարի մակարդակին։
Տարվա սկզբից ի վեր թանկարժեք մետաղը աճել է ավելի քան 70%-ով, ինչը նրա ամենամեծ տարեկան աճն է 1979 թվականից ի վեր՝ պայմանավորված անվտանգ ապաստարանների պահանջարկով, ԱՄՆ տոկոսադրույքների ցածր մակարդակի վրա խաղադրույքներով, կենտրոնական բանկերի ակտիվ գնումներով, ապադոլարիզացման միտումներով և ETF գնումներով։
Ոսկու մեջ ներդրումները կատարվում են մի քանի եղանակով.
Սփոթ շուկա
Խոշոր գնորդներն ու ինստիտուցիոնալ ներդրողները սովորաբար ոսկի են գնում խոշոր բանկերից: Սփոթ շուկայի գները որոշվում են իրական ժամանակի առաջարկի և պահանջարկի դինամիկայով:
Լոնդոնը սփոթ ոսկու շուկայի ամենաազդեցիկ կենտրոնն է, հիմնականում Լոնդոնի ձուլակտորների շուկայի ասոցիացիայի շնորհիվ: Ասոցիացիան սահմանում է ոսկու առևտրի չափանիշներ և ապահովում է շրջանակ արտաբորսայական շուկայի համար՝ հեշտացնելով բանկերի, դիլերների և հաստատությունների միջև առևտուրը:
Չինաստանը, Հնդկաստանը, Մերձավոր Արևելքը և Միացյալ Նահանգները ոսկու առևտրի այլ խոշոր կենտրոններ են:
Ֆյուչերսի շուկա
Ներդրողները կարող են նաև ոսկու հետ ծանոթանալ ֆյուչերսային բորսաների միջոցով, որտեղ մարդիկ գնում կամ վաճառում են որոշակի ապրանք ֆիքսված գնով ապագայում որոշակի ամսաթվով:
Նյու Յորքի ապրանքային բորսայի անդամ COMEX-ը (Commodity Exchange Inc.) ոսկու ֆյուչերսների ամենամեծ շուկան է առևտրի ծավալով։ Չինաստանի առաջատար ապրանքային բորսան՝ Շանհայի ֆյուչերսների բորսան, նույնպես առաջարկում է ոսկու ֆյուչերսների պայմանագրեր։ Տոկիոյի ապրանքային բորսան, որը հայտնի է որպես TOCOM, ասիական ոսկու շուկայի մեկ այլ խոշոր խաղացող է։
Ձուլակտորներ և մետաղադրամներ
Մանրածախ սպառողները կարող են ոսկի գնել ձուլակտորների դիլերներից, որոնք խանութներում կամ առցանց վաճառում են ձուլակտորներ և մետաղադրամներ: Ոսկու ձուլակտորներն ու մետաղադրամները ֆիզիկական ոսկու արդյունավետ ներդրումային միջոցներ են:
Շուկայի աճի շարժիչ գործոններն են՝
Ներդրողների հետաքրքրությունը և շուկայի իրավիճակը
Վերջին տարիներին ներդրումային ֆոնդերի կողմից աճող հետաքրքրությունը ոսկու գնի տատանումների վրա ազդող հիմնական գործոն է եղել:
Շուկայի միտումներով, նորություններով և համաշխարհային իրադարձություններով պայմանավորված տրամադրությունները կարող են խթանել ոսկու սպեկուլյատիվ գնումը կամ վաճառքը:
Արտարժույթի փոխարժեքները
Ոսկին արտարժույթի շուկայի անկայունության դեմ պայքարի հայտնի միջոց է: Այն ավանդաբար շարժվում է ԱՄՆ դոլարի հակառակ ուղղությամբ, քանի որ թուլացող ԱՄՆ դոլարը դոլարով գնահատված ոսկին ավելի էժան է դարձնում այլ արժույթների սեփականատերերի համար և հակառակը:
Դրամավարկային քաղաքականությունը և քաղաքական լարվածությունը
Ոսկին լայնորեն համարվում է անվտանգ ապաստարան անորոշության ժամանակներում:
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի առևտրային սակագները և չինական ապրանքների վրա լրացուցիչ մաքսատուրքերը համաշխարհային առևտրային պատերազմ են առաջացրել, ցնցել են արժութային շուկաները և վախեր են առաջացրել ԱՄՆ-ում կտրուկ աճող գնաճի վերաբերյալ:
Առևտրային պատերազմը, որը խաթարել է ֆինանսական շուկաները և խորացրել անկման վախերը, սրվում է, քանի որ Թրամփը բարձրացրել է չինական ներմուծման մաքսատուրքերը մինչև 145%, մինչդեռ Չինաստանը բարձրացրել է ամերիկյան ապրանքների մաքսատուրքերը 84%-ից մինչև 125%:
Կենտրոնական բանկի ոսկու պահուստները
Կենտրոնական բանկերը ոսկի են պահում իրենց պահուստներում: Վերջին տարիներին կենտրոնական բանկերի պահանջարկը բարձր է եղել մակրոտնտեսական և քաղաքական անորոշության պատճառով:
Հունիսին Համաշխարհային Ոսկու Խորհուրդը իր տարեկան հարցման մեջ նշել է, որ մեկ տարվա ընթացքում ավելի շատ կենտրոնական բանկեր են պլանավորում ավելացնել իրենց ոսկու պաշարները՝ չնայած մետաղի բարձր գներին:
Հոկտեմբերի վերջին Համաշխարհային Ոսկու Խորհուրդը հայտարարել է, որ ոսկու համաշխարհային պահանջարկը տարեկան աճել է 3%-ով՝ հասնելով 1313 մետրիկ տոննայի 2025 թվականի երրորդ եռամսյակում, ինչը ռեկորդային եռամսյակային ցուցանիշ է, քանի որ ներդրումային պահանջարկը կտրուկ աճել է: