OIL:  BRENT - 60.51+1.90% WTI - 54.91+2.01%
COMEX:  GOLD - 1493.50-0.43% SILVER - 17.57+0.00%
COMEX:  PLATINUM - 901.50 -0.41%
LME:  ALUMINIUM - 1743.00+0.26% COPPER - 5732.00+0.70%
LME:  NICKEL - 17610.00+0.06% TIN - 16450.00+0.61%
LME:  LEAD - 2167.00+1.59% ZINC - 2359.00+2.88%
FOREX:  USD/JPY - 108.26-0.13% EUR/GBP - 0.8755+0.32%
FOREX:  EUR/USD - 1.1029-0.10% GBP/USD - 1.2592-0.43%
STOCKS RUS:  MICEX - % RTSI - 1329.63 -0.10%
STOCKS US: DOW JONES - 26816.59+1.21% NASDAQ - 8057.04+1.34%
STOCKS US: S&P 500 - 2970.27 +1.09%
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 21798.87 +0.00% TOPIX - 1595.27 +0.00%
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 26521.85 +0.81% SSEC - 3007.88 +1.15%
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7247.08+0.84% CAC40 - 5665.48+1.73%
STOCKS EUR:  DAX - 12511.65+2.86%
14/10/2019  CBA:  USD - 476.44 AMD -0.29 GBP - 598.27 AMD +2.21
14/10/2019  CBA:  EURO - 525.85 AMD +0.49
14/10/2019  CBA:  GOLD - 22657.47 AMD -253.66 SILVER - 269.6 AMD -2.46
14/10/2019  CBA:  PLATINUM - 13602.3 AMD -54.26
17/05/2016  NASDAQ OMX ARMENIA:   USD/AVG - 477.75 AMD -2.70
Վիգեն Հակոբյան․ Հայաստանում տնտեսական հեղափոխություն իրականացնելու ակտիվ քայլերից մեկը պետք է լինի արժեթղթերի շուկայի ձևավորումը
18-07-2019 23:30 • 2.2K

Վիգեն Հակոբյան․ Հայաստանում տնտեսական հեղափոխություն իրականացնելու ակտիվ քայլերից մեկը պետք է լինի արժեթղթերի շուկայի ձևավորումը

Վերջին ժամանակահատվածում Հայաստանի կապիտալի շուկայում նկատվում է որոշակի ակտիվություն, և չնայած զարգացվածության տեսանկյունից շուկան դեռևս հեռու է ցանկալի մակարդակից, այնուամենայնիվ, կարելի է ասել, որ առկա են զարգացման միտումներ: Պարզելու համար, թե ինչպիսին է կապը երկրի քաղաքական կայունության և կապիտալի շուկայի միջև, և թե թաշվյա հեղափոխությունն ինչ ազդեցություն է թողել մեր երկրի կապիտալի շուկայի վրա, «Բիզնես 24»-ը զրուցել է քաղտեխնոլոգ Վիգեն Հակոբյանի հետ: 
 
- Պրն Հակոբյան, որքանո՞վ է երկրի քաղաքական ընդհանուր իրավիճակն ազդում կապիտալի շուկայի վրա։ Հայաստանի համար այս կապն ինչպե՞ս կբնութագրեք։

- Քաղաքական կայունության և կապիտալի շուկայի միջև կապը շատ պարզ է: Որքան երկրի քաղաքական համակարգը կայուն է, այնքան ավելի հրապուրիչ են տվյալ երկրում թողարված պարտատոմսերն ու բաժնետոմսերը: Իհարկե, եկամտաբերությունն ավելի ցածր է լինում, սակայն կայունությունը վստահություն է ներշնչում ներդրողներին: Այն մարդիկ, ովքեր ուզում են ունենալ երաշխավորված  եկամուտ, նախընտրում են կայուն շուկաները: Իսկ, օրինակ, քաղաքականապես անկայուն երկրների շուկաներ մտնողները պետք է հաշվի առնեն հավանական ռիսկերը, անորոշ սպասումները՝ համադրելով դրանք համեմատաբար մեծ եկամտաբերության հետ: Հայաստանը չենք կարող համարել կայուն շուկա, առնվազն հաշվի առնելով Արցախյան հարցը և սառը պատերազմի հանգամանքը, որը կարող է ցանկացած պահի վերածվել թեժի: Սա ամեն դեպքում ազդում է թե տնտեսության, թե տնտեսության նկատմամբ ներքին և արտաքին ներդրողների վստահության վրա։ Կարելի է ասել, որ կայուն տնտեսության ապահովման տեսանկյունից Հայաստանն ամենասկզբնական փուլում է։ 
 
- Ձեր գահատմամբ՝ թավշյա հեղափոխությունն ի՞նչ ազդեցությունն է թողել մեր երկրի ներդրումային գրավչության վրա: Օգնե՞լ է, որ ներդրողների համար ՀՀ պետական պարտատոմսերը, հայկական ընկերությունների կողմից թողարկվող կորպորատիվ պարտատոմսերը և բաժնետոմսերը դառնան գրավիչ:

- Թավշյան հեղափոխությունից կարճ ժամանակ է անցել, և դժվար է ասել, թե որքանով է այն ազդել կապիտալի շուկայի վրա: Հեղափոխությունն ընդհանրապես անկայությունն է ենթադրում, կտրուկ փոփոխություն, իշխանության վերաբաշխում, ինչը ներդրողների մոտ առաջացնում է անկայուն սպասումներ: Ներդրողները հաշվարկում են հնարավոր ռիսկերը՝ ցանկացած շուկա մտնելուց առաջ: Այսօր Հայաստանի տնտեսությունը, շուկան հեռու են կայուն լինելուց, վստահելիության մակարդակը պատշաճ չէ: Ներդրողները սպասում են տնտեսական հեղափոխության: Ես այնքան էլ չեմ ընդունում «տնտեսական հեղափոխություն» եզրույթը: Դա ավելի շատ տնտեսության զարգացման էվոլյուցիա է ենթադրում՝ առանց կտրուկ փոփոխությունների: Այս տերմինը քաղաքական PR մեսիջ է, որով իշխանություններն ուզում են ներքին և արտաքին ներդրողներին վստահեցնել, որ քաղաքական հեղափոխությունը սահուն կերպով նաև տեղափոխվում է տնտեսության ոլորտ: Ներկայում մենք այն փուլում ենք, երբ պետք է հասկանալ, թե տնտեսական հեղափոխության անվան տակ ինչ ծրագրեր պետք է իրականացվեն: Այնուամենայնիվ, վերջին մի քանի ամիսներին Հայաստանի կապիտալի շուկայում դրական զարգացումներ նկատվում են: Ակտիվություն է գրանցվել պետական պարտատոմսերի մասով, մի շարք ընկերություններ թողարկել են կորպորատիվ պարտատոմսեր: Օրինակ, որքանով ես հետևել եմ՝ «Յուքոմ» ընկերությունը մոտ 2 ամիս առաջ թողարկեց կորպորատիվ պարտատոմսեր և իրականացրեց բավականին հաջող տեղաբաշխում՝ առաջարկվելով բարձր եկամտաբերություն, քան հայաստանյան բանկերի ավանդների տոկոսադրույքներն են: Կան նաև բանկեր, որոնք պարբերաբար հայտարարում են նոր թողարկումների մասին: Հայաստանի համար սրանք նոր պրոցեսներ են, և ժամանակ է պետք, որպեսզի մարդկանց վստահությունը բարձրանա, որպեսզի մարդիկ իրենց խնայողություններն ուղղեն այս շուկա, սկսեն գնել պարտատոմսեր: Իրականում, սա է ապագան: Խոշոր, միջին և փոքր ներդրողները պետք է ակտիվ ներգրավված լինեն կապիտալի շուկայում: Տնտեսական հեղափոխություն իրականացնելու ակտիվ քայլերից մեկը պետք է լինի արժեթղթերի շուկայի ձևավորումը և հնարավորինս մեծ թվով մարդկանց ուղորդումը դեպի այս շուկա: «Յուքոմ»-ը և մյուս ընկերությունները, բանկերը, կարելի է ասել, առաջին ծիծեռնակներն են, և որքան հաջող լինի նրանց կողմից պարտատոմսերի թողարկումն ու տեղաբաշխումը, որքան պրոֆեսիոնալ կազմակերպվի, այնքան դա կօգնի կապիտալի շուկայի զարգացմանն ու վստահություն կառաջացնի մարդկանց մոտ, որպեսզի ներդրումներ կատարեն պարտատոմսերում:
 
- Հաճախ ասվում է, որ կապիտալի շուկայի զարգացմանը կօգնի ընկերությունների գործունեության թափանցիկության աստիճանի բարձրացումը: Որքանո՞վ է թավշյա հեղափոխությունը նպաստել դրան:

- Հեղափոխություն իրականացրած իշխանությունը տնտեսության մեջ պետք է ներդնի խաղի նոր կանոններ: Բիզնեսի վարման «սև» և «մոխրագույն» սխեմաները պետք է վերացվեն, այլ գործիքակազմ պետք է կիրառվի։ Դրա արդյունքում ընկերությունները կսկսեն միջոցներ ներգրավել կապիտալի շուկայից: Գլխավոր նպատակը պետք է լինի այնպիսի պայմանների ստեղծումը, որը կապահովի բիզնեսի թափանցիկություն և «սպիտակ» սխեմաների կիրառում: Անհրաժեշտ է քաղաքական կամք կոռուպցիայի կրճատման, ազատ տնտեսական մրցակցության պայմանների ստեղծման համար: Սա իր հերթին կնպաստի, որ Հայաստանի տնտեսությունը կդառնա գրավիչ արտաքին ու ներքին ներդրողների համար, որ մեր բնակչությունը հավատա սեփական տնտեսությանն ու շահագրգռված լինի իր խնայողություններն ուղղել ներքին կապիտալի շուկա:
 
 
Beeline Հայաստան - Հեռահաղորդակցական ծառայություններ ձեր բիզնեսի համար:
Լրահոս
Արտարժույթ
10:53 12/10 Առք Վաճառք
AMD / USD 476.00 477.50
AMD / EUR 524.00 528.00
AMD / RUR 7.39 7.45
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
14/10/2019
Դոլար / Դրամ
476.44
-0.29
Եվրո / Դրամ
525.85
+0.49
Ռուբլի / Դրամ
7.42
+0.00
Ֆունտ / Դրամ
598.27
+2.21
ԿԲ Մետաղներ
14/10/2019
դրամ / գրամ
Ոսկի
22657.47
-253.66
Արծաթ
269.6
-2.46
Պլատին
13602.3
-54.26
Ոսկու գին
14/10/2019
դրամ
999 հարգ
24k
22,657.47
958 հարգ
23k
21,713.41
916 հարգ
22k
20,769.35
720 հարգ
18k
16,993.10
625 հարգ
15k
14,160.92
585 հարգ
14k
13,216.86
500 հարգ
12k
11,328.74
417 հարգ
10k
9,440.61
375 հարգ
9k
8,496.55
Forex
10:53 12/10
EUR/USD
1.1029
-0.10%
GBP/USD
1.2592
-0.43%
USD/JPY
108.26
-0.13%
EUR/GBP
0.8755
+0.32%
Նավթ
10:53 12/10
դոլար / բարել
Brent
60.51
+1.90%
Light Sweet
54.91
+2.01%
Comex
10:53 12/10
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1493.50
-0.43%
Արծաթ
17.57
+0.00%
Պլատին
901.50
-0.41%
LME / 3M
10:53 12/10
դոլար / տոննա
Ալյումին
1743.00
+0.26%
Պղինձ
5732.00
+0.70%
Նիկել
17610.00
+0.06%
Անագ
16450.00
+0.61%
Կապար
2167.00
+1.59%
Ցինկ
2359.00
+2.88%
Մոլիբդեն
24802.00
+0.00%
Կոբալտ
36500.00
+0.00%
Ինդեքսներ
10:53 12/10
կետ
Dow Jones
26816.59
+1.21%
S&P 500
2970.27
+1.09%
NASDAQ
8057.04
+1.34%
FTSE
7247.08
+0.84%
CAC 40
5665.48
+1.73%
DAX
12511.65
+2.86%
RTSI
1329.63
-0.10%
Nikkei
21798.87
+0.00%
Topix
1595.27
+0.00%
Hang Seng
26521.85
+0.81%
SSEC
3007.88
+1.15%
Թվային արժույթներ
10:50 14/10
BTC/AMD
3,981,705
-1.66%
BTC/USD
8352.11857404
-1.67%
ETH/USD
184.006040475
-3.50%
BCH/USD
226.648632351
-1.23%
XRP/USD
0.2886629131
+5.98%
LTC/USD
57.1380131649
+0.09%
ԿԱՊԻՏԱԼԻԶԱՑԻԱ
BTC
150,263,900,703
-1.64%
ETH
19,898,225,209
-3.46%
BCH
4,092,404,536
-1.20%
XRP
12,460,650,573
+5.98%
LTC
3,626,137,110
+0.12%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
14/10/2019
Վերաֆին.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
5.50
+0.00
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
7.00
+0.00
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
4.00
+0.00
Մակրոտնտեսական
07/2019
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+6.80%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
1,079
+8.40%
Արտահանում 1
Արտահանում
1,417.5
+3.0%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
2,778.0
+1.90%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+1.90%
Միջին աշխ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
178,325
+5.90%
Առևտրի շրջ. 3
Առևտրի շրջանառություն
1,696.8
+8.90%
Գյուղատնտ. 3
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
247.9
-7.4%
Ծառայութ. 3
Ծառայությունների ծավալ
1,086.4
+15.2%
Շինարար. 3
Շինարարության ծավալ
166.7
+4.50%
1 - միլիոն դոլար, 2 - դրամ, 3 - միլիարդ դրամ