Տնտեսական

USD BUY - 393.00+0.00 USD SELL - 397.00+0.00
EUR BUY - 408.00+1.00 EUR SELL - 418.00+1.00
OIL:  BRENT - 77.90-2.04 WTI - 72.80-2.02
COMEX:  GOLD - 1795.90+0.61 SILVER - 22.82+1.65
COMEX:  PLATINUM - 1014.10+1.45
LME:  ALUMINIUM - 2485.50-0.92 COPPER - 8456.50+0.42
LME:  NICKEL - 31441.00+7.41 TIN - 24306.00-2.05
LME:  LEAD - 2212.00-0.38 ZINC - 3183.00+0.86
FOREX:  USD/JPY - 137.03-0.10 EUR/GBP - 1.0496+0.32
FOREX:  EUR/USD - 1.0496+0.32 GBP/USD - 1.2189+0.46
STOCKS RUS:  RTSI - 1098.93+0.17
STOCKS US: DOW JONES - 33597.92+0.00 NASDAQ - 10958.55-0.51
STOCKS US: S&P 500 - 3933.92-0.19
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 27574.43-0.40 TOPIX - 1941.50-0.35
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 19450.23+3.38 SSEC - 3197.35-0.07
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7489.19-0.43 CAC40 - 6660.59-0.41
STOCKS EUR:  DAX - 14261.19-0.57
08/12/2022  CBA:  USD - 395.15-0.57 GBP - 481.02-0.69
08/12/2022  CBA:  EURO - 415.38-0.05
08/12/2022  CBA:  GOLD - 22641.72+74.21 SILVER - 284.39-2.38
engрус
Դեկտեմբեր, 2022
December 2022
M T W T F S S
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  
Տնտեսության ո՞ր ճյուղերն են աշխուժացել Արցախում
29/09/2022 22:23

Տնտեսության ո՞ր ճյուղերն են աշխուժացել Արցախում

Ընթացիկ տարվա հունվար-օգոստոս ամիսների ընթացքում Արցախի պետական բյուջե են մուտքագրվել 28,3 մլրդ դրամ հարկային եկամուտներ և տուրքեր` պլանավորված 24 մլրդ դրամ ցուցանիշը գերազանցելով 18.1 տոկոսով կամ 4,3 մլրդ դրամով:

«Արմենպրես»-ին տված հարցազրույցում այս մասին հայտնել է  Արցախի պետական եկամուտների կոմիտեի կազմակերպական և եկամուտների հաշվառման վարչության պետ Մանուշ Հովհաննիսյանը:

Նա նշել է, որ 2021 թվականին Արցախի Հանրապետության պետական բյուջե են մուտքագրվել 34,3 մլրդ դրամ հարկային եկամուտներ և տուրքեր` պլանավորված 23 մլրդ դրամ ցուցանիշը գերազանցելով 49 տոկոսով կամ 11,3 մլրդ դրամով: Բյուջե մուտքագրված եկամուտների մեջ մեծ տեսակարար կշիռ են ունեցել հանքարդյունաբերության և շինարարության ոլորտներից հավաքագրված գումարները։

-Տիկին Հովհաննիսյան,  պետբյուջե մուտքագրվող հարկային եկամուտների ու տուրքերի ի՞նչ արդյունքներ են արձանագրվել 2020 թվականի պատերազմի ավարտից հետո մինչև 2022 թվականի 8 ամիսն ընկած ժամանակահատվածում: Ինչի՞ շնորհիվ: Ի՞նչ ուղղություններով են աճել հավաքագրված գումարները:

-Հետպատերազմյան ժամանակահատվածում պետական բյուջե մուտքագրված եկամուտների մասով, նշեմ, որ 2021 թվականին Արցախի Հանրապետության պետական բյուջե են մուտքագրվել 34,3 մլրդ դրամ հարկային եկամուտներ և տուրքեր` պլանավորված 23 մլրդ դրամ ցուցանիշը գերազանցելով 49 տոկոսով կամ 11,3 մլրդ դրամով: Բյուջե մուտքագրված եկամուտների մեջ մեծ տեսակարար կշիռ են ունեցել հանքարդյունաբերության և շինարարության ոլորտներից հավաքագրված գումարները։ Հավաքագրված եկամուտները 2020թ․ համեմատ պակաս էին 28․3 տոկոսով, ինչը հիմնականում պայմանավորված էր գործարար միջավայրի վրա պատերազմական գործողությունների հետևանքների վերացման նպատակով  մի շարք հարկային  արտոնությունների սահմանմամբ, այդ թվում` հարկային համաներմամբ, հետպատերազմյան շրջանում տնտեսության դեռևս ոչ ամբողջական վերականգնմամբ, ինչպես նաև Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներում նախկինում գործունեություն իրականացնող սուբյեկտների գործունեության դադարեցմամբ։

Ընթացիկ տարվա հունվար-օգոստոս ամիսների ընթացքում Արցախի  պետական բյուջե են մուտքագրվել 28,3 մլրդ դրամ հարկային եկամուտներ և տուրքեր` պլանավորված 24 մլրդ դրամ ցուցանիշը գերազանցելով 18.1 տոկոսով կամ 4,3 մլրդ դրամով: Հավաքագրված եկամուտները նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ գերակատարվել են 53.6 տոկոսով կամ ավելի քան 9 մլրդ դրամով: 2022թ․ ծրագրված մուտքերը կազմում են 40 մլրդ դրամ, սակայն հաշվի առնելով 8 ամիսների մուտքերի հավաքագրման տենդեցը, կանխատեսում ենք, որ կհավաքագրենք 45 մլրդի չափով։

-Տիկին Հովհաննիսյան,  հետպատերազմյան ժամանակահատվածում   պետեկամուտների կոմիտեի  հաղորդագրություններում շարունակական է նշվում  պետբյուջեի  հարկային եկամուտների և տուրքերի գերակատարման մասին: Որպես տնտեսության ցուցիչ, ինչի մասին է  վկայում գերակատարումը:

-Պլանային առաջադրանքի կատարման կամ գերակատարման վրա կարող են ազդել մի շարք գործոններ: Մասնավորապես՝  տնտեսությունը շատ ավելի մեծ թափով է սկսում ակտիվանալ ու արդյունքում հարկ  վճարողների իրացման շրջանառությունն աճում է, ինչն էլ  ազդում է մուտքերի հավաքագրման մակարդակի վրա:

Գերակատարումը նաև ՊԵԿ-ի   աշխատանքի արդյունք է, որ կարողանում ենք ոչ միայն ապահովել պլանային առաջադրանքով նախատեսված մուտքերը, այլ  նաև գերակատարել:

-Հարկային ոլորտի բարեփոխումներն ու տարբեր միջոցառումները ինչ ազդեցություն են ունեցել ցուցանիշների վրա:

-Հետպատերազմյան ժամանակահատվածում պետական եկամուտների կոմիտեն աշխատանքներ է իրականացրել 2020 թվականի պատերազմական գործողությունների հետևանքով հարկ վճարողների մոտ առաջացած խնդիրների կարգավորման և գործարարության համար առավել բարենպաստ հարկային դաշտի ձևավորման ուղղություններով:

Այսպես՝ 2021 թվականի սկզբին ընդունվել են մի շարք օրենքներ և ենթաօրենսդրական ակտեր, համաձայն որոնց սահմանվել են զգալի արտոնություններ, մասնավորապես` նվազեցվել են առևտրի հարկի, հարկային գործակալի կողմից պահվող եկամտային հարկի դրույքաչափերը, երեք տարի ժամկետով սահմանվել են տարեկան շահութահարկից, եկամտային հարկից, հաստատագրված և արտոնագրային վճարներից  ազատման և մի շարք այլ արտոնություններ։

Հարկային այս բարեփոխումների արդյունքում՝ 6,277 հարկ վճարողների համար սահմանվել են արտոնություններ, որոնց արդյունքում նրանք ազատվել են  շուրջ 7 մլրդ դրամի չափով պարտավորություններից: Եկամտային հարկի և շահութահարկի եռամյա արտոնության տրամադրմամբ պայմանավորված՝ կատարվել է 689 անհատ ձեռնարկատերերի և 283 կազմակերպությունների կողմից 2020 թվականի համար վճարված շուրջ 2 մլրդ դրամ եկամտային հարկի, շահութահարկի կանխավճարների և նվազագույն եկամտային հարկի գումարների վերադարձ կամ հաշվանցում այլ հարկային պարտավորությունների դիմաց, հարկ վճարողների ձեռնարկատիրական վարկերի և տոկոսների փոխհատուցման նպատակով վճարված հարկերի գումարի վերադարձի ծրագրի շրջանակում կատարվել է շուրջ 2 մլրդ 407 մլն դրամ գումարի չափով վերադարձ, իսկ գործատուների կողմից աշխատավարձի և դրան հավասարեցված այլ վճարումների մասով հաշվարկված և վճարված եկամտային հարկի գումարի չափով պետական աջակցության տրամադրման միջոցառման շրջանակում 2021թ․ հունվար-հունիս ամիսների համար 1,256 շահառուի տրամադրվել է շուրջ 1 մլրդ 530 մլն դրամ գումարի չափով աջակցություն:

-Ըստ Ձեր ստորաբաժանման տվյալների՝ տնտեսական  գործունեության ի՞նչ ճյուղեր են աշխուժացել հետպատերազմական ժամանակահատվածում և ինչպիսինն է ցուցանիշների հարաբերակցությունն ըստ վերը նշված ժամանակահատվածի:

-Պատերազմական գործողությունների հետևանքով գրեթե բոլոր հարկ վճարողները դադարեցրել էին իրենց գործունեությունը, բայց ի ուրախություն մեզ արդեն 2021 թվականի 2-րդ եռամսյակից սկսած նկատվել է աշխուժացում։ Բազում հարկ վճարողներ վերսկսել են իրենց գործունեությունը, գրանցվել նոր տնտեսավարող սուբյեկտներ, բացի այդ Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներում մինչև պատերազմը գործունեություն իրականացրած սուբյեկտների որոշ մասը նույնպես սկսել է գործունեություն իրականացնել Արցախի հանրապետության այլ վայրերում։

2021 թվականի հունվարի 1-ից առ այսօր նոր ստեղծված հարկ վճարողների թիվը կազմում է 1,788, որից 330-ը հաշվառվել են որպես ֆիզիկական անձ, 944-ը՝ անհատ ձեռնարկատեր,  իսկ  514-ը՝ կազմակերպություն։

Գործունեությունը վերսկսած հարկ վճարողներից 152-ը Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածքներում նախկինում գործունեություն իրականացրած հարկ վճարողներ են, այդ թվում`52-ը Հադրութի շրջանից, 21-ը՝ Քաշաթաղի, 48-ը Շուշիի և 31-ը՝ Շահումյանի շրջաններից։  Այդ հարկ վճարողները գործունեություն են իրականացնում հիմնականում շինարարության և առևտրի  ոլորտներում։

2022 թվականի 1-ին կիսամյակի կտրվածքով նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ իրացման շրջանառությունների աճի տենդենց է նկատվում գրեթե բոլոր ոլորտներում, մասնավորապես` շինարարության ոլորտում` 54.9 տոկոսով, որը պայմանավորված է Հանրապետությունում մեծ թափով իրականացվող բնակարանային շինարարությամբ,հանքարդյունահանման, առևտրի և  արտադրության ոլորտներում։

-Ըստ հարկային եկամուտների աճի՝ կարո՞ղ ենք եզրակացնել, որ տնտեսությունն ակտիվանում է:

-Ընդհանուր առմամբ, այո, հարկային մուտքերի աճը պայմանավորված է լինում հիմնականում տնտեսության ակտիվացմամբ, քանի, որ մեր պարագայում դրույքաչափերի բարձրացում տեղի չի ունեցել, ընդհակառակը`մի շարք ոլորտներ, ինչպիսին է օրինակ բնակարանային շինարարությունը, ազատվել են հարկումից, ինչը նշանակում է, որ այս ոլորտում ՀՆԱ-ի աճն ավելին է, քան ոլորտից հավաքագրված մուտքերի աճը։ Ակտիվացում է նկատվում բոլոր ոլորտներում, ինչը և ազդում է հավաքագրվող մուտքերի մակարդակի վրա։

Ucom - տան ամենաարագ ինտերնետը՝ սկսած 6,500 դրամից:
Արտարժույթ
10:30 08/12 Առք Վաճառք
AMD / USD 393.00 397.00
AMD / EUR 408.00 418.00
AMD / RUR 6.20 6.40
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
08/12/2022
Դոլար / Դրամ
395.15
-0.57
Եվրո / Դրամ
415.38
-0.05
Ռուբլի / Դրամ
6.32
+0.03
Ֆունտ / Դրամ
481.02
-0.69
ԿԲ Մետաղներ
08/12/2022
դրամ / գրամ
22641.72
+74.21
Արծաթ
284.39
-2.38
Կրիպտոարժույթներ
10:30 08/12
BTC/AMD
6,653,379
-1.06%
BTC/USD
16813.35
-1.09%
ETH/USD
1228.68
-2.36%
BCH/USD
108.83
-2.72%
BIT/USD
0.297004
-1.94%
XRP/USD
0.387917
+0.04%
LTC/USD
75.00
-6.06%
BNB/USD
283.51
-1.74%
DOGE/USD
0.096006
-4.31%
ETH/BTC
0.07308374
-1.27%
BCH/BTC
0.00647346
-1.63%
BIT/BTC
0.00647346
-0.84%
XRP/BTC
0.000023074
+1.15%
LTC/BTC
0.004461003
-5.01%
BNB/BTC
0.016863497
-0.64%
DOGE/BTC
0.000005711
-3.24%
Ոսկու հարգեր
08/12/2022
դրամ
999 հարգ
24k
22,641.72
958 հարգ
23k
21,698.32
916 հարգ
22k
20,754.91
720 հարգ
18k
16,981.29
625 հարգ
15k
14,151.08
585 հարգ
14k
13,207.67
500 հարգ
12k
11,320.86
417 հարգ
10k
9,434.05
375 հարգ
9k
8,490.65
FOREX
08:47 08/12
EUR/USD
1.0496
+0.32%
GBP/USD
1.2189
+0.46%
USD/JPY
137.03
-0.10%
EUR/GBP
0.8608
-0.15%
Նավթ
08:47 08/12
դոլար / բարել
Brent
77.90
-2.04%
Light Sweet
72.80
-2.02%
COMEX
08:47 08/12
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1795.90
+0.61%
Արծաթ
22.82
+1.65%
Պլատին
1014.10
+1.45%
LME / 3M
08:47 08/12
դոլար / տոննա
Ալյումին
2485.50
-0.92%
Պղինձ
8456.50
+0.42%
Նիկել
31441.00
+7.41%
Անագ
24306.00
-2.05%
Կապար
2212.00
-0.38%
Ցինկ
3183.00
+0.86%
Մոլիբդեն
45679.73
+0.00%
Կոբալտ
51955.00
+0.00%
Ինդեքսներ
08:47 08/12
կետ
Dow Jones
33597.92
+0.00%
S&P 500
3933.92
-0.19%
NASDAQ
10958.55
-0.51%
FTSE
7489.19
-0.43%
CAC 40
6660.59
-0.41%
DAX
14261.19
-0.57%
RTSI
1098.93
+0.17%
Nikkei
27574.43
-0.40%
Topix
1941.50
-0.35%
Hang Seng
19450.23
+3.38%
SSEC
3197.35
-0.07%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
08/12/2022
Վերաֆին. տոկ.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
9.25
+0.00%
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
10.75
+0.00%
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
7.75
+0.00%
Մակրոտնտեսական
10/2022
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+14.5%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
2,128.5
+9.9%
Արտահանում 1
Արտահանում
4,129.4
+71.2%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
6,755.8
+63.5%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+8.70%
Աշխատ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
226,621
+14.0%
Առևտուր 3
Առևտրի շրջանառություն
3,423.8
+15.50%
Գյուղտնտ. 3,4
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
672.82
-0.7%
Ծառայ. 3
Ծառայությունների ծավալ
2,074.3
+27.90%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
360,764
+14.4%
1 - մլն Դրամ, 2 - Դրամ, 3 - մլրդ Դրամ, 4 - եռամսյակային