OIL:  BRENT - 62.89+2.56% WTI - 58.20+2.97%
COMEX:  GOLD - 1481.20-0.24% SILVER - 16.80-1.87%
COMEX:  PLATINUM - 900.50 -1.50%
LME:  ALUMINIUM - 1788.00+1.07% COPPER - 5835.00-0.71%
LME:  NICKEL - 13650.00-0.04% TIN - 16725.00+1.52%
LME:  LEAD - 1899.00-1.40% ZINC - 2210.00-2.04%
FOREX:  USD/JPY - 108.83+0.26% EUR/GBP - 0.8451-0.80%
FOREX:  EUR/USD - 1.1083+0.07% GBP/USD - 1.3114+0.88%
STOCKS RUS:  MICEX - % RTSI - 1430.03 +1.13%
STOCKS US: DOW JONES - 27649.78+0.53% NASDAQ - 8566.67+0.54%
STOCKS US: S&P 500 - 3112.76 +0.63%
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 23300.09 +0.71% TOPIX - 1711.41 +0.48%
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 26217.04 +0.59% SSEC - 2899.47 +0.74%
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7188.50+0.42% CAC40 - 5799.68+1.27%
STOCKS EUR:  DAX - 13140.57+1.16%
05/12/2019  CBA:  USD - 477.94 AMD +0.11 GBP - 627.63 AMD +3.82
05/12/2019  CBA:  EURO - 530.13 AMD +0.98
05/12/2019  CBA:  GOLD - 22666.57 AMD -28.58 SILVER - 263.22 AMD +1.90
05/12/2019  CBA:  PLATINUM - 13952.44 AMD +141.47
17/05/2016  NASDAQ OMX ARMENIA:   USD/AVG - 477.75 AMD -2.70
Հայկական դրամի 25-ամյա պատմությունը
22-11-2018 10:26 • 1.8K

Հայկական դրամի 25-ամյա պատմությունը

1993 թվականի նոյեմբերի 22-ին Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ներդրվեց ազգային արժույթը՝ դրամը, որով դադարեցվեց խորհրդային եւ ռուսական դրամանիշերի շրջանառությունը։ Դրանով հիմք դրվեց Հայաստանի հիմնական ֆինանսական կառույցներին, այդ թվում նաեւ բանկային համակարգին։

Քառորդ դար առաջ ներդրվեցին 10, 25, 50, 100 եւ 200 դրամ անվանական արժեքներով թղթադրամներ, իսկ արդեն մեկ տարի անց՝ 1994—ին՝ 10, 20, 50 լումա եւ 1, 3, 5, 10 դրամ անվանական արժեքներով մետաղադրամները։ Առաջին թղթադրամներից 5 տարի անց շրջանառության մեջ դրվեցին 1000 դրամ եւ 5000 դրամ անվանական արժեքով թղթադրամները։ Ի դեպ, հայկական թղթադրամները կարելի է դասել աշխարհում ամենաորակյալների ու ամենապաշտպանվածների շարքին։ Հայաստանում պետական դրամատպարանի եւ դրամահատարանի բացակայության պայմաններում ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից թողարկված շրջանառու թղթադրամներն ու մետաղադրամները պատրաստվում են արտերկրում։ ՀՀ կենտրոնական բանկը համագործակցել է մի շարք հեղինակավոր ընկերությունների եւ դրամահատարանների հետ։

Ազգային արժույթը շրջանառության մեջ դրվեց երկրի համար բավականին բարդ եւ ծանր ժամանակաշրջանում։ «Այսօր կարող ենք փաստել, որ ազգային արժույթն ունի իր ավանդույթները եւ ամենակարեւորը՝ կայունություն։ Հայկական դրամն այս տարիների ընթացքում ապացուցել է իր կայունությունը, ամրությունը եւ մրցակցությունն այլ արժույթների հետ։ Ֆինանսական եւ հայկական դրամի կայունության մասին մենք չէ, որ բարձրաձայնում ենք, այլ միջազգային մասնագետները»,-«Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթի հետ զրույցում ասաց ԿԲ հասարակայնության հետ կապերի ծառայության ղեկավար Հարություն Բերբերյանը։

«Խորհրդային Միությունը քանդվելուց հետո ազգային արժույթ ունենալու հարց առաջացավ։ 1993թ. ներդրված առաջին թղթադրամների համար մրցույթ չէր հայտարարվել, դրանց հեղինակը Հրաչյա Ասլանյանն էր։ Արդեն երեք տարի անց, երբ դրամի արժեզրկում էր եղել, եւ նոր թղթադրամների անհրաժեշտություն կար, մեծ մրցույթ եղավ»,–պատմում է նկարիչ Ռուբեն Արուտչյանը, որն այդ մրցույթում առաջին եւ երկրորդ տեղը կիսել է Աշոտ Մանուկյանի հետ։ Վերջինս էլ ի վերջո դարձավ թղթադրամների հեղինակը, քանի որ Արուտչյանը հրաժարվել էր հօգուտ նրա։

Զրուցակիցս նշում է, որ Հայաստանի եւ նախկին Խորհրդային Միության հանրապետությունների թղթադրամների էսքիզների եւ առհասարակ կատարողականի (գույն, կատարում, թղթի չափ) միջեւ համեմատություն անցկացնելու դեպքում մեր թղթադրամները կարող են ամենալավը համարվել։ Այդ մասին ասել է նաեւ «ԱՊՀ եւ Բալթիկայի երկրների թղթադրամների ռեեստր» գրքի հեղինակ Դմիտրի Զագորենկոն։

Ռուբեն Արուտչյանը 2000թ. քրիստոնեության ընդունման 1700—ամյակի առիթով հայտարարված մրցույթի հաղթողն է՝ դառնալով 50 հազար դրամ անվանական արժեքով թղթադրամի հեղինակը։ «Շատ մեծ մրցույթ էր։ Աշխատեցի «Գիզիկե ընդ Դեւրիենտ» գերմանական ընկերության համակարգչային դեպարտամենտում։ Հիանալի փորձ էր։ Միշտ հետաքրքրվել եմ, թե ինչպես է տպագրվում թղթադրամը, ինչպիսի ճանապարհ է անցնում»,– ասում է զրուցակիցս։

Կենտրոնական բանկի խորհրդի՝ 2001 թվականի հոկտեմբերին հայկական դրամի գրանշանի առաջարկված տարբերակներից հավանության են արժանանում Կարեն Կոմենդարյանի եւ Ռուբեն Արուտչյանի համանման էսքիզները։ 2003թ. նշանը տեղադրվել է 10 հազարանոց թղթադրամի դարձերեսին։ 2007 թվականին գրանշանը գրանցվել է ՀՀ պետական ստանդարտում, իսկ 2012—ին՝ վերջնականապես հաստատվել ISO/UNICODE միջազգային ստանդարտներում։ Հայաստանի ազգային արժույթի խորհրդանիշը՝ գրանշանը, հայոց այբուբենի «Դ» մեծատառն է՝ երկու հորիզոնական ընդգծված գծերով։ «Գրանշանի երկու գիծը կարծես օրինաչափ է։ Բոլոր արժույթներն էլ ունեն երկու գիծ՝ եվրոն, դոլարը, ֆունտը, լիրան։ Զարմանալի է, թե ինչու բոլորը չստեղծեցին այդ տարբերակը, այլ միայն մենք երկուսով»,–ասաց նա։

Անդրադառնալով այն հարցին, թե որքանով է արդարացված այն, որ քաղաքական, պետական գործիչների փոխարեն մեր թղթադրամների վրա պատկերված են մշակույթի, արվեստի եւ սպորտի ներկայացուցիչներ, նկարիչը նկատեց, որ այդ մոտեցումը հիանալիորեն նկարագրում է մեզ՝ ցույց տալով, որ մենք մշակութային ազգ են եւ ունենք մշակույթի հզոր անհատներ։

Հայկական դրամի թողարկման 15—ամյակի կապակցությամբ 2008 թվականին Կենտրոնական բանկի դիմաց տեղադրվեց դրամին նվիրված եւ դրամը խորհրդանշող բրոնզե արձանը։ Հեղինակը քանդակագործ Էդուարդ Շախիկյանն է։

Այս տարի մայիսին Շուշիում բացվեց հայկական դրամի թանգարանը, որտեղ ցուցադրվում են Ծոփքի հայկական թագավորության, Արտաշեսյան դինաստիայից՝ Տիգրան Մեծի, Արտավազդ Բ—ի, Կիլիկյան Հայաստանի, ռուսական կայսրության եւ ԽՍՀՄ ժամանկաշրջանների մետաղադրամներ ու թղթադրամներ։ Թանգարանում առանձին ներկայացված են Տիգրանակերտ քաղաքից հայտնաբերված մետաղադրամները, Շուշի քաղաքում 18–րդ դարի վերջին եւ 19—րդ դարասկզբին գործած դրամահատարանում հատված արծաթե մետաղադրամներ, ինչպես նաեւ ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից Արցախին նվիրված տարբեր տարիների թողարկված հուշադրամները։

Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ

Beeline Հայաստան - Հեռահաղորդակցական ծառայություններ ձեր բիզնեսի համար:
Լրահոս
Արտարժույթ
08:47 05/12 Առք Վաճառք
AMD / USD 477.00 479.00
AMD / EUR 528.00 533.00
AMD / RUR 7.45 7.55
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
05/12/2019
Դոլար / Դրամ
477.94
+0.11
Եվրո / Դրամ
530.13
+0.98
Ռուբլի / Դրամ
7.49
+0.02
Ֆունտ / Դրամ
627.63
+3.82
ԿԲ Մետաղներ
05/12/2019
դրամ / գրամ
Ոսկի
22666.57
-28.58
Արծաթ
263.22
+1.90
Պլատին
13952.44
+141.47
Ոսկու գին
05/12/2019
դրամ
999 հարգ
24k
22,666.57
958 հարգ
23k
21,722.13
916 հարգ
22k
20,777.69
720 հարգ
18k
16,999.93
625 հարգ
15k
14,166.61
585 հարգ
14k
13,222.17
500 հարգ
12k
11,333.29
417 հարգ
10k
9,444.40
375 հարգ
9k
8,499.96
Forex
08:47 05/12
EUR/USD
1.1083
+0.07%
GBP/USD
1.3114
+0.88%
USD/JPY
108.83
+0.26%
EUR/GBP
0.8451
-0.80%
Նավթ
08:47 05/12
դոլար / բարել
Brent
62.89
+2.56%
Light Sweet
58.20
+2.97%
Comex
08:47 05/12
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1481.20
-0.24%
Արծաթ
16.80
-1.87%
Պլատին
900.50
-1.50%
LME / 3M
08:47 05/12
դոլար / տոննա
Ալյումին
1788.00
+1.07%
Պղինձ
5835.00
-0.71%
Նիկել
13650.00
-0.04%
Անագ
16725.00
+1.52%
Կապար
1899.00
-1.40%
Ցինկ
2210.00
-2.04%
Մոլիբդեն
20723.00
+0.00%
Կոբալտ
36000.00
+0.00%
Ինդեքսներ
08:47 05/12
կետ
Dow Jones
27649.78
+0.53%
S&P 500
3112.76
+0.63%
NASDAQ
8566.67
+0.54%
FTSE
7188.50
+0.42%
CAC 40
5799.68
+1.27%
DAX
13140.57
+1.16%
RTSI
1430.03
+1.13%
Nikkei
23300.09
+0.71%
Topix
1711.41
+0.48%
Hang Seng
26217.04
+0.59%
SSEC
2899.47
+0.74%
Թվային արժույթներ
10:50 05/12
BTC/AMD
3,498,324
+1.75%
BTC/USD
7321.27234899
+1.79%
ETH/USD
146.267238973
+0.71%
BCH/USD
210.162254644
+1.22%
XRP/USD
0.2151776614
+0.74%
LTC/USD
44.7827776915
-0.32%
ԿԱՊԻՏԱԼԻԶԱՑԻԱ
BTC
132,398,621,286
+1.80%
ETH
15,914,350,941
+0.72%
BCH
3,814,395,008
+1.23%
XRP
9,314,107,290
+0.74%
LTC
2,855,943,120
-0.31%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
05/12/2019
Վերաֆին.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
5.50
+0.00
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
7.00
+0.00
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
4.00
+0.00
Մակրոտնտեսական
09/2019
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+7.10%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
1,444.4
+9.70%
Արտահանում 1
Արտահանում
1,909.2
+7.90%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
3,730.4
+4.70%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+1.60%
Միջին աշխ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
178,633
+5.90%
Առևտրի շրջ. 3
Առևտրի շրջանառություն
2,277.8
+8.80%
Գյուղատնտ. 3
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
574,429
-4.80%
Ծառայութ. 3
Ծառայությունների ծավալ
1,476.8
+15.50%
Շինարար. 3
Շինարարության ծավալ
251,836
+4.40%
1 - միլիոն դոլար, 2 - դրամ, 3 - միլիարդ դրամ