Տնտեսական

USD BUY - 479.00+1.00 USD SELL - 484.50+1.00
EUR BUY - 561.00+0.00 EUR SELL - 565.00+0.00
OIL:  BRENT - 80.20+2.70 WTI - 76.12+2.93
COMEX:  GOLD - 1749.90-0.04 SILVER - 22.61+0.85
COMEX:  PLATINUM - 981.70+0.02
LME:  ALUMINIUM - 2904.00-0.48 COPPER - 9328.00+0.61
LME:  NICKEL - 18870.00-1.33 TIN - 35000.00-2.91
LME:  LEAD - 2165.00+1.07 ZINC - 3100.00-0.23
FOREX:  USD/JPY - 111.19+0.48 EUR/GBP - 1.169-0.23
FOREX:  EUR/USD - 1.169-0.23 GBP/USD - 1.3704+0.31
STOCKS RUS:  RTSI - 1774.24+1.53
STOCKS US: DOW JONES - 34869.37+0.21 NASDAQ - 14969.97-0.52
STOCKS US: S&P 500 - 4443.11-0.28
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 30183.96-0.19 TOPIX - 2081.77-0.29
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 24500.39+1.20 SSEC - 3602.22+0.54
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7063.40+0.17 CAC40 - 6650.91+0.19
STOCKS EUR:  DAX - 15573.88+0.27
28/09/2021  CBA:  USD - 482.61+1.32 GBP - 658.33-0.84
28/09/2021  CBA:  EURO - 563.54+0.62
28/09/2021  CBA:  GOLD - 27235.71+206.02 SILVER - 349.97-0.67
28/09/2021  CBA:  PLATINUM - 15299.04+304.90
engрус
Սեպտեմբեր, 2021
September 2021
M T W T F S S
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  
ՄԱԿ-ի զեկույց. Համավարակի տարի, որը նշանավորվեց համաշխարհային սովի կտրուկ աճով
13/07/2021 16:33

ՄԱԿ-ի զեկույց. Համավարակի տարի, որը նշանավորվեց համաշխարհային սովի կտրուկ աճով

Այսօր ՄԱԿ-ը հայտարարեց 2020 թ-ին գլոբալ սովի կտրուկ աճի մասին, որի ամենամեծ պատճառներից մեկը, հավանաբար, պայմանավորված է COVID-19- ի հետևանքներով:  Չնայած համավարակի ազդեցությունը դեռ ամբողջությամբ քարտեզագրված չէ, սակայն ըստ միջգերատեսչական զեկույցի գնահատման՝ անցյալ տարի թերսնվել է աշխարհի բնակչության տասներորդ մասը՝ մինչև 811 միլիոն մարդ:  Այդ տվյալներից ելնելով կարելի է ենթադրել, որ աշխարհը պետք հսկայական ջանքեր գործադրի, որպեսզի կարողանա իրագործել մինչև 2030 թվականը սովը վերացնելու՝ իր հանձնառությունը: 

Այս տարվա «Պարենային անվտանգության և սնուցման վիճակը աշխարհում» զեկույցն  իր տեսակի մեջ առաջինն է, որ տվեց  համավարակի դարաշրջանում համաշխարհային իրավիճակի գնահատականը:  Այդ զեկույցը համատեղ հրապարակել են ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը (ՊԳԿ), Գյուղատնտեսության զարգացման միջազգային հիմնադրամը (ԳԶՄՀ), ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամը (ՅՈՒՆԻՍԵՖ), ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագիրը (ՊՀԾ) և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ):

Նախորդ զեկույցներն արդեն աշխարհին զգուշացրել էին, որ վտանգված է միլիոնավոր մարդկանց, այդ թվում՝ շատ երեխաների պարենային անվտանգությունը:  «Դժբախտաբար համավարակը շարունակում է բացահայտել մեր պարենային համակարգերի թույլ կողմերը, որոնք սպառնում են ամբողջ աշխարհի մարդկանց կյանքին և կենսամիջոցներին», – այս տարվա զեկույցի նախաբանում գրում են ՄԱԿ-ի հինգ կազմակերպությունների  ղեկավարները:

Նրանք շարունակում են նախազգուշացնել «կրիտիկական պահի» մասին, նույնիսկ այն դեպքում, երբ նոր հույսեր են կապվոմ դիվանագիտական ճիգերի ուժեղացված հետ: «ՄԱԿ-ի առաջիկա Պարենային համակարգերի գագաթնաժողովի, Սնուցում՝ հանուն աճի գագաթնաժողովիCOP26 կլիմայի փոփոխություն գագաթնաժողովի առումով, ընթացիկ  տարին մի եզակի հնարավորություն է ընձեռում  պարենային համակարգերը փոխակերպելու միջոցով՝  պարենային անվտանգությունն ու սնուցումն առաջ մղելու համար»: «Այս իրադարձությունների արդյունքը», – ավելացնում է հնգյակը, «շարունակելու է ձևավորել սնուցմանն ուղղված՝ ՄԱԿ-ի գործողությանների տասնամյակի երկրորդ կեսը»` գլոբալ քաղաքական մի պարտավորություն, որը դեռ չի իրականացվել: 

Թվերն իրենց մանրամասներով 

Սովը սկսեց վեր սողալ արդեն 2010-ականների կեսերին՝ խորտակելով սովի մակարդակի անշրջելի անկման հույսերը: Մտահոգիչ է այն փաստը, որ 2020 թ-ին աճեց սովի ինչպե՛ս բացարձակ, այնպե՛ս էլ համամասնական ցուցանիշները՝ գերազանցելով բնակչության աճը:  Ըստ գնահատականի, անցյալ տարի թերսնվել է ամբողջ մարդկության գրեթե 9,9 տոկոսը, որը 2019 թ-ի համամատ աճել է 8,4 տոկոսով: 

Թերսնված մարդկանց կեսից ավելին (418 միլիոնը) ապրում է Ասիայում; ավելի քան մեկ երրորդը (282 միլիոնը)՝ Աֆրիկայում և դրանց մի փոքր մասը (60 միլիոնը)՝ Լատինական Ամերիկայում և Կարիբյան ավազանում: Սակայն սովի մակարդակի կտրուկ աճը գրանցվել է հենց Աֆրիկայում, որտեղ՝ ցանկացած այլ տարածաշրջանի համեմատ, թերսնվածության գնահատված մակարդակը՝   ավելի քան կրկնակի է և ընդգրկում է բնակչության գրեթե 21 տոկոսը: 

Այլ հաշվարկների դեպքում էլ 2020 թվականը շատ մռայլ տպավորութուններ է առաջացնում:  Ընդհանուր առմամբ, ավելի քան 2,3 միլիարդ մարդ (կամ աշխարհի բնակչության 30 տոկոսը) ամբողջ տարվա ընթացքում զրկված է եղել բավարար սննդի հասանելիությունից: Այս ցուցանիշը, որը հայտնի է որպես պարենային անվտանգության չափավոր կամ խիստ անբավարարության  տարածվածություն, նախորդ հինգ տարիների համեմատ՝ մեկ տարվա ընթացքում բարձր թռիչք է արձանագրել: Խորացել է գենդերային անհավասարությունը, օրինակ՝ 2020 թվականին պարենով չապահովված յուրաքանչյուր 10 տղամարդուն հասնում էր պարենով չապահովված 11 կին (2019 թ-ի 10,6-ի համեմատ):

Թերսնվածությունը շարունակվել է իր բոլոր դրսևորումներով, որտեղ ամենաբարձր գինը վճարել են հենց երեխաները:  Այսպես, ըստ գնահատման՝ 2020 թ-ին ավելի քան 149 միլիոն՝ հինգ տարեկանից ցածր երեխաների մոտ աճը կանգ է առել  կամ տարիքի համեմատ նրանց հասակը  չափազանց կարճ է;  ավելի քան 45 միլիոնը հյուծված են կամ իրենց հասակի համեմատ չափազանց վտիտ են  և գրեթե 39 միլիոն մարդ տառապում է գիրությունից:  Մի ամբողջ երեք միլիարդ մեծահասակներ և երեխաներ զրկված են մնացել առողջ սննդակարգից՝ հիմնականում չափազանց մեծ ծախսերի պատճառով: Վերարտադրողական տարիքի կանանց գրեթե մեկ երրորդը տառապում է սակավարյունությունից: Չնայած որոշ ոլորտներում գրանցված առաջընթացին, օրինակ այն, որ ավելի շատ նորածիններ են սնվում բացառապես մայրական կաթով, գլոբալ առումով  աշխարհը հազիվ թե մինչև 2030 թվականը կարողանա հասնել սնման ցուցանիշների որևէ թիրախին:

Սովի և թերսնման այլ շարժիչ ուժերը

Համավարակի հետևանքով աշխարհի շատ մասերում դաժան անկում է գրանցվել և վտանգվել է սնդամթերքի հասանելիությունը:   Սակայն սովը տարածվում էր նույնիսկ համավարակից առաջ և դանդաղել էր թերսնման հաղթահարման առաջընթացը: Սա առավել բնորոշ էր   հակամարտություններից, ծայրահեղ կլիմայական երևույթներից կամ տնտեսական անկումից տուժած կամ խիստ անհավասարության դեմ պայքարող երկրներում, և զեկույցում դրանք բոլորը նշված են որպես պարենային անբավարության՝ իրար փոխազդող հիմնական շարժիչ ուժերը:

Ինչ վերաբերում է ներկայիս միտումներին, ապա ըստ Աշխարհում պարենային անվտանգության և սնուցման   գնահատման, Կայուն զարգացման 2-րդ նպատակը (սովի վերացում մինչև 2030 թ.) գրեթե 660 միլիոն մարդու համար չի իրականացվի: Այս 660 միլիոնից մոտ 30 միլիոնը կարող է կապված լինել համավարակի տևական ազդեցությունների հետ:

Ինչ է կարելի (պետք) անել

Ինչպես նշվել էր անցյալ տարվա զեկույցում, պարենային համակարգերի փոխակերպումը կարևոր է պարենային անվտանգությանը հասնելու, սնուցումը բարելավելու և բոլորի համար առողջ սննդակարգը հասանելի դարձնելու համար: Այս տարվա զեկույցն ավելի հեռու է գնացել և ընդգծել է «փոխակերպման վեց ուղիներ»: Ըստ հեղինակների՝ սովի և թերսնման շարժիչ ուժերին հակազդելու համար պետք է ապավինել «քաղաքականության և ներդրումային ծրագրերի հիմնավորված փաթեթին»:

Կախված յուրաքանչյուր երկրում առկա կոնկրետ շարժիչ ուժից (կամ դրանց համադրությունից), զեկույցը քաղաքական գործիչներին հորդորում է.

  • հակամարտության գոտիներում ինտեգրել հումանիտար, զարգացման և խաղաղության քաղաքականություն: Օրինակ՝ սոցիալական պաշտպանության միջոցառումների միջոցով, որպեսզի սնունդ հայթայթելու համար ընտանիքները ստիպված չլինեն վաճառել իրենց սուղ միջոցները:
  • բարձրացնել կլիմայի փոփոխության նկատմամբ պարենային համակարգերի դիմակայունության մակարդակը:  Օրինակ՝ ֆերմերային փոքր տնտեսություններին՝ կլիմայական ռիսկերի դեմ ապահովագրության և կանխատեսումների վրա հիմնված՝ ֆինանսավորման լայն հասանելիություն ապահովելու միջոցով;
  • ամրապնդել տնտեսական դժվարություններից առավել խոցելի անձանց դիմակայունությունը: Օրինակ՝ բնեղեն կամ դրամական աջակցության ծրագրերի միջոցով՝ մեղմել համաճարակային տեսակի ցնցումների կամ սննդամթերքի գների անկայունության ազդեցությունը:
  • Միջամտել մատակարարման շղթաների բոլոր օղակներում` սննդարար սննդամթերքի գինն նվազեցնելու նպատակով, օրինակ` խթանելով կենսահարստացված մ՛շակաբույսերի մշակության կամ միրգ և բանջարեղեն արտադրողների համար շուկաներ մուտքը դյուրին դարձնելու միջոցով:
  • հաղթահարել աղքատությունը և կառուցվածքային անհավասարությունները: Օրինալ՝ տեխնոլոգիաների փոխանցման և սերտիֆիկացման ծրագրերի միջոցով՝ աղքատ համայնքներում զարգացնել պարենի արժշղթան:
  • ամրապնդել պարենային միջավայրը և փոխել սպառողների վարքագծը: Օրինակ՝ արդյունաբերական տրանս-ճարպերը վերացնելու և սննդի մեջ աղի և շաքարի պարունակությունը նվազեցնելու կամ երեխաներին սննդամթերքի շուկայավարման բացասական ազդեցությունից պաշտպանելու միջոցով։

Զեկույցը նաև կոչ է անում՝ փոխակերպումը հնարավոր դարձնելու համար «կառավարման մեխանիզմների և ինստիտուտների բարենպաստ միջավայր» ստեղծել: Այն հանձնարարում է քաղաքական գործիչներին լայն խորհրդակցություններ ծավալել; ընդլայնել կանանց և երիտասարդների իրավունքները;  և ընդլայնել տվյալների և նոր տեխնոլոգիաների մատչելիությունը:Առաջին հերթին հեղինակները աշխարհին հորդորում են գործել հենց հիմա  կամ դիտել, թե համավարակի պատճառած ցնցումներից ձերբազատվելուց շատ ժամանակ անց՝ ինչպես են հետագա տարիներին ավելի սաստկանալու սովի և թերսնման կրկնվող շաչժիչ ուժերը: 

Beeline Հայաստան - Հեռահաղորդակցական ծառայություններ ձեր բիզնեսի համար:
Արտարժույթ
10:50 28/09 Առք Վաճառք
AMD / USD 479.00 484.50
AMD / EUR 561.00 565.00
AMD / RUR 6.63 6.73
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
28/09/2021
Դոլար / Դրամ
482.61
+1.32
Եվրո / Դրամ
563.54
+0.62
Ռուբլի / Դրամ
6.64
+0.01
Ֆունտ / Դրամ
658.33
-0.84
ԿԲ Մետաղներ
28/09/2021
դրամ / գրամ
27235.71
+206.02
Արծաթ
349.97
-0.67
Պլատին
15299.04
+304.90
Ոսկու հարգեր
28/09/2021
դրամ
999 հարգ
24k
27,235.71
958 հարգ
23k
26,100.89
916 հարգ
22k
24,966.07
720 հարգ
18k
20,426.78
625 հարգ
15k
17,022.32
585 հարգ
14k
15,887.50
500 հարգ
12k
13,617.86
417 հարգ
10k
11,348.21
375 հարգ
9k
10,213.39
FOREX
09:15 28/09
EUR/USD
1.169
-0.23%
GBP/USD
1.3704
+0.31%
USD/JPY
111.19
+0.48%
EUR/GBP
0.8531
-0.52%
Նավթ
09:15 28/09
դոլար / բարել
Brent
80.20
+2.70%
Light Sweet
76.12
+2.93%
COMEX
09:15 28/09
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1749.90
-0.04%
Արծաթ
22.61
+0.85%
Պլատին
981.70
+0.02%
LME / 3M
09:15 28/09
դոլար / տոննա
Ալյումին
2904.00
-0.48%
Պղինձ
9328.00
+0.61%
Նիկել
18870.00
-1.33%
Անագ
35000.00
-2.91%
Կապար
2165.00
+1.07%
Ցինկ
3100.00
-0.23%
Մոլիբդեն
46250.00
+0.00%
Կոբալտ
53380.00
+0.00%
Ինդեքսներ
09:15 28/09
կետ
Dow Jones
34869.37
+0.21%
S&P 500
4443.11
-0.28%
NASDAQ
14969.97
-0.52%
FTSE
7063.40
+0.17%
CAC 40
6650.91
+0.19%
DAX
15573.88
+0.27%
RTSI
1774.24
+1.53%
Nikkei
30183.96
-0.19%
Topix
2081.77
-0.29%
Hang Seng
24500.39
+1.20%
SSEC
3602.22
+0.54%
Թվային արժույթներ
10:50 28/09
Կրիպտոարժույթներ
BTC/AMD
20,388,465
-3.89%
BTC/USD
42362.12
-3.98%
ETH/USD
2942.41
-5.94%
BCH/USD
492.31
-3.70%
XRP/USD
0.93
-4.12%
LTC/USD
146.56
-4.54%
BNB/USD
338.84
-4.61%
DOGE/USD
0.20
-4.76%
ETH/BTC
0.06934382
-2.36%
BCH/BTC
0.01156151
-0.21%
XRP/BTC
0.00002197
-0.50%
LTC/BTC
0.00344900
-0.73%
BNB/BTC
0.00798791
-1.00%
DOGE/BTC
0.00000476
+0.63%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
28/09/2021
Վերաֆին. տոկ.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
7.25
+0.00%
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
8.75
+0.00%
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
5.75
+0.00%
Մակրոտնտեսական
07/2021
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+5.20%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
1,225.7
+2.10%
Արտահանում 1
Արտահանում
1,641.5
+23.2%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
2,664.9
+10.6%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+6.10%
Աշխատ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
197,881
+5.4%
Առևտուր 3
Առևտրի շրջանառություն
1,771.8
+7.50%
Գյուղտնտ. 3,4
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
277.99
+6.80%
Ծառայ. 3
Ծառայությունների ծավալ
1,025.6
+4.40%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
160.60
+8.80%
1 - մլն Դրամ, 2 - Դրամ, 3 - մլրդ Դրամ, 4 - եռամսյակային