Ֆինանսական

USD BUY - 490.00+1.50 USD SELL - 495.00+2.00
EUR BUY - 554.00+1.00 EUR SELL - 559.00+1.00
OIL:  BRENT - 69.88-1.36 WTI - 66.22-2.23
COMEX:  GOLD - 1783.90+0.58 SILVER - 22.45+0.63
COMEX:  PLATINUM - 927.30-0.77
LME:  ALUMINIUM - 2629.00-0.42 COPPER - 9455.00+0.36
LME:  NICKEL - 20150.00+0.60 TIN - 39500.00+1.80
LME:  LEAD - 2232.00-2.53 ZINC - 3190.50-0.76
FOREX:  USD/JPY - 113.09+0.26 EUR/GBP - 1.1282-0.27
FOREX:  EUR/USD - 1.1282-0.27 GBP/USD - 1.323+0.00
STOCKS RUS:  RTSI - 1668.26-1.29
STOCKS US: DOW JONES - 34580.08-0.17 NASDAQ - 15085.47-1.92
STOCKS US: S&P 500 - 4538.43-0.84
STOCKS JAPAN:  NIKKEI - 27927.37-0.36 TOPIX - 1947.54-0.53
STOCKS CHINA:  HANG SENG - 23349.38-1.76 SSEC - 3589.31-0.50
STOCKS EUR:  FTSE100 - 7122.32-0.10 CAC40 - 6765.52-0.44
STOCKS EUR:  DAX - 15169.98-0.61
06/12/2021  CBA:  USD - 491.03+1.04 GBP - 651.06+0.11
06/12/2021  CBA:  EURO - 554.77+1.33
06/12/2021  CBA:  GOLD - 27904.28+99.28 SILVER - 352.84+0.04
06/12/2021  CBA:  PLATINUM - 14839.76+62.94
engрус
Դեկտեմբեր, 2021
December 2021
M T W T F S S
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
2020թ. սկզբի դրությամբ ՀՀ ընդհանուր պետական պարտքը 7.3 մլրդ դոլար է
09/07/2020 15:36

2020թ. սկզբի դրությամբ ՀՀ ընդհանուր պետական պարտքը 7.3 մլրդ դոլար է

Ապրիլի վերջին ԱԺ—ն քննարկում էր «Հայաստանի Հանրապետության 2020 թ. պետական բյուջեի մասին» օրենքում փոփոխություններ եւ լրացումներ կատարելու մասին ու կից ներկայացված օրենքների նախագծերը։ Դրանցով առաջարկվում էր, հաշվի առնելով ներքին եւ արտաքին շոկերի առկայությունը, ունենալ 2 տոկոս անկում։ Ինչպես նաեւ համավարակի տնտեսական ազդեցությունը մեղմելու համար նախատեսվում էր ներգրավել մոտ 260 մլրդ դրամ լրացուցիչ պարտքային միջոցներ։ Այդ ժամանակ ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանին հարց ուղղվեց արտաքին պարտքի սպասարկման ընթացքը հետաձգելու մասին՝ հաշվի առնելով ֆորսմաժորային իրավիճակներում պետությանը միջազգային իրավական պատասխանատվությունից ազատող հանգամանքը։ Այլ կերպ՝ մեր երկիրը կօգտվի՞ այդ հնարավորությունից, որ «արտաքին պարտքի սպասարկման ընթացքն առնվազն 1 տարի նետի հետ»։

Ֆինանսների նախարարը նախ պատասխանեց, որ, այո, առաջին հայացքից շատ գրավիչ են 100 մլն դոլարի չափով սպասարկման հետաձգումը եւ այդ միջոցները ներքին նպատակներով օգտագործելու հեռանկարը։ Բայց պետք է հարցին մյուս կողմից էլ նայել. «Մենք մեզ համար, որպես հեռանկար, չենք տեսնում, չէ՞, միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների հովանու ներքո մնալը, մենք հեռանկարում տեսնում ենք, որ ինքներս ենք դոնոր դառնալու»։ Իսկ դրան ուղղված քայլը, նախարարի խոսքերով, նաեւ այն է, որ չպետք է թուլացնենք պարտք վերցնողի հատկանիշները. «Մենք, համենայնդեպս առայժմ, իրատեսական չենք համարում, առավել եւս՝ անհրաժեշտություն չենք տեսնում գնալ այդ ճանապարհով։ Դա թուլացնում է պարտք վերցնողի հատկանիշները՝ ինքնուրույն լուծելու սեփական խնդիրները»։

Համապատկերում փորձենք հասկանալ, թե պետական պարտքի ինչ բեռ ունենք։ Եթե հակիրճ, ապա պատկերը սա է։ 2019 թ. հունվարի 1—ի դրությամբ Հայաստանի պետական պարտքը կազմել է 6.923 մլրդ դոլար (3,349 տրլն դրամ), իսկ արտաքին պետական պարտքը կազմել է 5.533 մլրդ դոլար (2.677 տրլն դրամ) կամ 79.9 տոկոս, իսկ ներքին պարտքը՝ 1.390 մլրդ դոլար (672.4 մլրդ դրամ) կամ 20.1 տոկոս։ Արտաքին պարտքի կառուցվածքում 90.1 տոկոսը կամ 4.983 մլրդ դոլարը բաժին է ընկել կառավարությանը, իսկ մնացած 9.9 տոկոսը կամ 550 մլն դոլարը՝ կենտրոնական բանկին։

Հայաստանի պետական պարտքը 2020 թ. հունվար—ապրիլ ամիսներին աճել է 1.1 տոկոսով (նախորդ տարվա 0.3 տոկոսով անկման դեմ)՝ հատելով 7,4 մլրդ դոլարի նշագիծը (3.6 տրլն դրամ)։ Ըստ վիճկոմիտեի տվյալների՝ 2020 թ. հունվար—ապրիլ ամիսներին արտաքին պարտքը նվազել է 1.5 տոկոսով՝ մինչեւ 5.7 մլրդ դոլար (2.7 տրլն դրամ), իսկ ներքին պարտքն աճել է 10.8 տոկոսով՝ մինչեւ 1.7 մլրդ դոլար (691.3 մլրդ դրամ)։ Իսկ տարեկան կտրվածքով (2020 թ. ապրիլին՝ 2019 թ. ապրիլի համեմատ) Հայաստանի պետական պարտքը կտրուկ արագացրել է աճը՝ 0,5 տոկոսից մինչեւ 7.3 տոկոս։

Համեմատականը ճիշտ տանելու համար ներկայացնենք պարտքի ցուցանիշը 2020 թ. հունվարի 1—ի դրությամբ։ Ըստ այդմ՝ 2020 թ. հունվարի 1—ի դրությամբ Հայաստանի ընդհանուր պետական պարտքը կազմել է 3.5 տրլն դրամ կամ 7.3 մլրդ դոլար, որի կառուցվածքում արտաքին պարտքը կազմում է 2.8 տրլն դրամ կամ 5.8 մլրդ դոլար, իսկ ներքին պարտքը՝ 737.2 մլրդ դրամ կամ 1.5 մլրդ դոլար։

Իսկ ինչ սպասումներ կան՝ կապված այս համավարակի հետեւանքների հետ։ Դեռ ապրիլի կանխատեսման համաձայն՝ 2020 թ. սպասվում էր ՀՆԱ—ի նկատմամբ Հայաստանի պետական պարտքի հարաբերակցության աճ մինչեւ 57.2 տոկոս՝ 2019 թ. փաստացի 53.5 տոկոսից։ 2022 թ. համապատասխան ցուցանիշը մինչեւ 55.8 տոկոս նվազում կունենար։ Բայց այս կանխատեսումն արվել էր 2020 թ. Հայաստանի ՀՆԱ—ի աճի մինչեւ 1.7 տոկոս դանդաղման դեպքում (բազային սցենարով)՝ կորոնավիրուսի համավարակի հետեւանքների հետ կապված։ Երկու ամիս անց Համաշխարհային բանկը թարմացրեց համավարակի ճգնաժամի պայմաններում գլոբալ տնտեսական հեռանկարների կանխատեսումը։ Եվ Հայաստանին բաժին ընկավ 2020 թ. ՀՆԱ—ի՝ 2.8 տոկոսով անկման կանխատեսումը։

Շատ կարեւոր է, որ պետությունը ջանքեր գործադրի, որպեսզի այս վիճակից հնարավորինս քիչ տուժած դուրս գանք, որպեսզի ռիսկերը հնարավորինս կառավարելի լինեն։ Եվ, ի դեպ, ռիսկերից մեկի մասով՝ տոկոսադրույքի ռիսկերի։ Կառավարելի՞ են դրանք։

Ըստ կառավարության պարտքի կառավարման 2020—2022 թթ. ռազմավարական ծրագրի՝ տոկոսադրույքի հետ կապված ռիսկերն արժանի են մեծ ուշադրության, քանի որ շուկայական պայմաններով ներգրավվող փոխառու միջոցների կշիռը գնալով աճում է։ Տոկոսադրույքի ռիսկի կառավարման նպատակն է ապահովել կառավարության պարտքի այնպիսի կառուցվածք, որի դեպքում ֆինանսական շուկաներում տոկոսադրույքների փոփոխությունը հնարավորինս քիչ ազդեցություն կունենա կանխատեսվող տոկոսագումարների մակարդակի վրա։ Կառավարության պարտքի պորտֆելի տոկոսադրույքի ռիսկի ցուցանիշները կանխատեսվող ժամանակահատվածում մի փոքր վատթարանում են, սակայն մնում են կառավարելի։

Ֆիքսված տոկոսադրույքով պարտքի կշիռը 2022 թ. տարեվերջին նվազում է մինչեւ 76.5 տոկոս։ Չնայած կառավարության կողմից կանխատեսվող ժամանակահատվածում թողարկվելու է նախորդ տարիների համեմատ ավելի շատ ֆիքսված տոկոսադրույքով ներքին պարտք, շրջանառության մեջ գտնվող պետական գանձապետական պարտատոմսերի ծավալի կշիռը դեռեւս էական չի լինելու, եւ 2022 թ. այն կկազմի կառավարության պարտքի ընդամենը 23.4 տոկոսը։ Մյուս կողմից՝ միջազգային վարկատուներն ավելի շատ լողացող տոկոսադրույքով նոր վարկեր են տրամադրելու, որի արդյունքում կառավարության պարտքի պորտֆելի ֆիքսված տոկոսադրույքով պարտքի կշիռը նվազելու է։ Անհրաժեշտության դեպքում, տոկոսադրույքի ռիսկը կառավարելու նպատակով, արտաքին վարկատուների կողմից սահմանված ընթացակարգերի համաձայն, կիրականացվի լողացող տոկոսադրույքով ներգրավված վարկերի տոկոսադրույքի ֆիքսում։

Արմենուհի Մելքոնյան / «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ

Beeline Հայաստան - Հեռահաղորդակցական ծառայություններ ձեր բիզնեսի համար:
Արտարժույթ
10:50 06/12 Առք Վաճառք
AMD / USD 490.00 495.00
AMD / EUR 554.00 559.00
AMD / RUR 6.66 6.78
դոլար
դոլար
ԿԲ Փոխարժեքներ
06/12/2021
Դոլար / Դրամ
491.03
+1.04
Եվրո / Դրամ
554.77
+1.33
Ռուբլի / Դրամ
6.66
+0.01
Ֆունտ / Դրամ
651.06
+0.11
ԿԲ Մետաղներ
06/12/2021
դրամ / գրամ
27904.28
+99.28
Արծաթ
352.84
+0.04
Պլատին
14839.76
+62.94
Ոսկու հարգեր
06/12/2021
դրամ
999 հարգ
24k
27,904.28
958 հարգ
23k
26,741.60
916 հարգ
22k
25,578.92
720 հարգ
18k
20,928.21
625 հարգ
15k
17,440.18
585 հարգ
14k
16,277.50
500 հարգ
12k
13,952.14
417 հարգ
10k
11,626.78
375 հարգ
9k
10,464.11
FOREX
11:10 04/12
EUR/USD
1.1282
-0.27%
GBP/USD
1.323
+0.00%
USD/JPY
113.09
+0.26%
EUR/GBP
0.8526
-0.26%
Նավթ
11:10 04/12
դոլար / բարել
Brent
69.88
-1.36%
Light Sweet
66.22
-2.23%
COMEX
11:10 04/12
$ / տր. ունց.
Ոսկի
1783.90
+0.58%
Արծաթ
22.45
+0.63%
Պլատին
927.30
-0.77%
LME / 3M
11:10 04/12
դոլար / տոննա
Ալյումին
2629.00
-0.42%
Պղինձ
9455.00
+0.36%
Նիկել
20150.00
+0.60%
Անագ
39500.00
+1.80%
Կապար
2232.00
-2.53%
Ցինկ
3190.50
-0.76%
Մոլիբդեն
44750.00
+0.00%
Կոբալտ
67050.00
+0.00%
Ինդեքսներ
11:10 04/12
կետ
Dow Jones
34580.08
-0.17%
S&P 500
4538.43
-0.84%
NASDAQ
15085.47
-1.92%
FTSE
7122.32
-0.10%
CAC 40
6765.52
-0.44%
DAX
15169.98
-0.61%
RTSI
1668.26
-1.29%
Nikkei
27927.37
-0.36%
Topix
1947.54
-0.53%
Hang Seng
23349.38
-1.76%
SSEC
3589.31
-0.50%
Թվային արժույթներ
10:50 06/12
Կրիպտոարժույթներ
BTC/AMD
23,867,026
-14.05%
BTC/USD
48709.21
-14.31%
ETH/USD
4145.97
-9.22%
BCH/USD
441.28
-21.06%
XRP/USD
0.79
-19.39%
LTC/USD
152.50
-25.12%
BNB/USD
551.90
-10.80%
DOGE/USD
0.17
-19.05%
ETH/BTC
0.08511679
+5.95%
BCH/BTC
0.00905955
-7.88%
XRP/BTC
0.00001626
-5.47%
LTC/BTC
0.00313081
-12.61%
BNB/BTC
0.01133058
+4.10%
DOGE/BTC
0.00000347
-5.96%
ԿԲ Տոկոսադրույքներ
06/12/2021
Վերաֆին. տոկ.
Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույք
7.25
+0.00%
Լոմբ. ռեպո
Լոմբարդային ռեպո
8.75
+0.00%
Միջ. ներգր.
Դրամական միջողների ներգրավման տոկոսադրույք
5.75
+0.00%
Մակրոտնտեսական
10/2021
ՏԱՑ
Տնտեսական Ակտիվության Ցուցանիշ
+4.30%
ԱԱԾ 3
Արդյունաբերական Արտադրանքի Ծավալ
1,848.2
+1.10%
Արտահանում 1
Արտահանում
2,410.6
+16.90%
Ներմուծում 1
Ներմուծում
4,126.6
+11.80%
ՍԳԻ
Սպառողական Գների Ինդեքս
+6.90%
Աշխատ. 2
Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը
198,860
+6.70%
Առևտուր 3
Առևտրի շրջանառություն
2,680.1
+7.0%
Գյուղտնտ. 3,4
Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալ
619.4
-1.50%
Ծառայ. 3
Ծառայությունների ծավալ
1,525.5
+6.40%
Շին. 3
Շինարարության ծավալ
305.7
+5.90%
1 - մլն Դրամ, 2 - Դրամ, 3 - մլրդ Դրամ, 4 - եռամսյակային